جاقىندا جاڭادان وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن زەينەتاقى تۋرالى زاڭ قوعامدا قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. ەندى ەل تۇرعىندارى كولىك نەمەسە پاتەر ءتارىزدى جەكە م ۇلىكتى ساتۋدان تۇسكەن كىرىستىڭ 10 پروتسەنتىن بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا اۋدارۋعا مىندەتتى دەگەن اڭگىمەنى اركىم الەۋمەتتىك جەلىدە ءار ساققا جۇگىرتتى.
وسى ماسەلەگە وراي دەرەۋ ءسوز العان ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى سۆەتلانا جاقىپوۆا ەلدەگى بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا اۋدارىمداردىڭ بارلىعى ازاماتتىڭ تابىسىنان تۇسكەن كىرىستەن عانا تولەنەتىنىن ءتۇسىندىردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جەكە مۇلكىن ساتۋدان تۇسكەن اقشادان ەشكىم سالىق تولەمەيدى.
ۆيتسە-مينيستر اتاپ وتكەندەي, مەكەمە مەن كاسىپورىن جۇمىسشىسى تەك ەڭبەكاقىسىنان, جەكە كاسىپكەر كاسىپكەرلىك قىزمەتىنەن, سول ءتارىزدى جەكە نوتاريۋس كورسەتكەن قىزمەتىنەن تۇسكەن كىرىستەن سالىق تولەيدى. «جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعالارعا ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت نەگىزىندە قىزمەتتىڭ نەمەسە جۇمىستىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرىن كورسەتەتىن ازاماتتار ءۇشىن مىندەتتى زەينەتاقى جارنا سول جۇمىس نەمەسە قىزمەتىنىڭ ناتيجەسىندە تاپقان تابىسىنان تولەنەدى», دەدى س.جاقىپوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, «الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى اياسىندا قابىلدانعان تۇزەتۋلەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى ەل ۇكىمەتىنىڭ «الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ كەيبىر شەشىمدەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» قاۋلىسىنىڭ جوباسىن ازىرلەگەن. قاۋلى جوباسى ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى شارت بويىنشا تابىس تاباتىن جەكە تۇلعالاردىڭ مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىن تولەۋ ءتارتىبى مەن مەرزىمىن دە ايقىنداۋدى قاراستىرادى. «بۇگىندە بۇل جوبا مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, ساراپشىلىق كەڭەستەرمەن جانە اككرەديتتەلگەن ۇيىمدارمەن كەلىسۋ پروتسەدۋراسىنان وتۋدە», دەدى سۆەتلانا قابىكەنقىزى.
بۇل ماسەلەگە بايلانىستى ءماجىلىس دەپۋتاتى امانجان جامالوۆ زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭنىڭ نورمالارىن تۇسىندىرۋلەرگە قاتىستى پروبلەمانى ۇكىمەت قاۋلىسىنا تۇزەتۋلەردىڭ دەر كەزىندە ەنگىزىلمەگەنىمەن بايلانىستىرادى. الايدا دەپۋتات قازىرگى قۇقىقتىق نورماتيۆتىك اكتىلەردە ازاماتتاردى پاتەر ساتۋدان جانە دەپوزيتتەر بويىنشا سىياقى پروتسەنتتەرىنەن تۇسكەن قارجىدان زەينەتاقى جارناسىن تولەۋدى مىندەتتەۋ قاراستىرىلمايتىنىن ايتادى.
«قاۋلىدا نەنىڭ زەينەتاقى جارنالارىن ەسەپتەۋدىڭ نىسانى بولا المايتىنىن تىكەلەي كورسەتەتىن نورما بار. ول ءتىزىم كىرىس سالىعىنان بوساتىلعان كىرىستەرمەن سايكەس كەلەدى. بۇل تىزىمگە م ۇلىكتى ساتۋداعى جانە دەپوزيتتەر بويىنشا پروتسەنتتەردىڭ قۇن وسىمىنەن تۇسكەن تابىستار كىرەدى. جاقىندا ۇكىمەت قاۋلىسىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ, بۇل ماسەلەنىڭ بارلىعى شەشىلەدى دەپ سەنەمىن», دەيدى ماجىلىستەگى قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ا.جامالوۆ.
داۋدىڭ باسى نەگىزى شىلدە ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ فريلانسەرلەردىڭ بجزق-عا كىرىستەردىڭ 10 پروتسەنتىن تولەۋى ءتيىس دەگەننەن باستالعان سىڭايلى. وسى ماسەلەلەرگە قاتىستى بۇعان دەيىن بجزق باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ساۋلە ەگەۋباەۆا تەك ۋاقتىلى جارنا تولەمەگەن اگەنتتەر ءۇشىن ءوسىم قاراستىرىلاتىندىعىن ايتقان بولاتىن. «اگەنت دەگەنىمىز – مىندەتتى زەينەتاقى جارناسىنا اقشا اۋدارۋعا ءتيىس زاڭدى, جەكە تۇلعالار. اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق تۋرالى زاڭ تۇرعىسىنان ولارعا ءبىرىنشى كەزدە ايىپپۇل سالىنىپ, قايتالانعان جاعدايدا جاۋاپقا تارتىلادى», دەگەن بولاتىن باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى س.ەگەۋباەۆا.
ەكونوميكالىق داۋلار بويىنشا ادۆوكات جانگەلدى سۇلەيمەنوۆ تە الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا م ۇلىكتى ساتۋدان تۇسكەن زەينەتاقى تولەمدەرى تۋرالى داۋعا قاتىستى پىكىرىن بىلدىرگەن.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاڭداعى ازاماتتىق-قۇقىقتىق سيپاتتاعى شارتتار بويىنشا كىرىستەر تۋرالى جازىلعان, وعان پاتەرلەر مەن اۆتوكولىكتەردى ساتۋدان كىرىستەر كەلمەيدى. «بۇل كىرىستەر م ۇلىكتىك تابىس دەپ اتالادى» دەيدى ج.سۇلەيمەنوۆ.
ايتا كەتۋىمىز كەرەك, شىلدەنىڭ 14-ىنەن باستاپ زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە ساي, ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت بويىنشا تابىس تاۋىپ وتىرعان جەكە تۇلعالار دا ادۆوكات, جەكە سوت ورىنداۋشىسى, جەكە نوتاريۋس, كاسىبي مەدياتور, جەكە كاسىپكەر ءتارىزدى ءوز تابىسىنان بجزق-عا مىندەتتى زەينەتاقى جارنا اۋدارۋى ءتيىس.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»