استانا: باس پروكۋراتۋرا وكىلى حابارلايدى

جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاعداي تۇ­راق­تالا تۇسكەندە دەپ باستادى ءسوزىن الدىڭعى كۇنى باس پروكۋراتۋرادا وتكەن باسقوسۋدا وسى قۇزىرلى ورگاننىڭ رەسمي وكىلى نۇر­داۋلەت سۇيىندىكوۆ 17-ءشى جەلتوقساندا ماڭعىستاۋ وب­لى­سىن­دا ورنالاسقان شەتپە تەمىر جول بەكەتىندە ءبىر توپ ادام ماڭعىشىلاق-اق­تو­بە باعىتىنداعى №309 جو­لاۋ­شىلار پويى­زى­نىڭ جولىن بوگەدى. پو­يىز ىشىندە 369 جولاۋشى بولعان. ولاردىڭ جو­لىن بوگەگەن ادامدار توبى جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاپپاي ءتارتىپ­سىز­دىكتەر قاتىسۋشىلارىن قول­داۋ­عا شىققاندار ەكەن. بۇ­لاردىڭ كەلەڭسىز ارەكەتىنەن تەمىر جول قوز­عا­لى­سىنىڭ قا­لىپ­تى جۇمىسى بۇزىلىپ, 7 جولاۋشى جانە 9 جۇك تاسىمالداۋ پويىزدارى توقتادى. بۇل دا زاڭ­سىز­دىق ەدى. ولارعا زاڭسىز ارەكەت ەتىپ ءتارتىپ بۇزىپ جات­قان­دا­رى ەسكەرتىلگەن. ءبى­راق, پروكۋراتۋرا قىز­مەت­كەر­لەرى­ن­ىڭ زاڭدى تۇسىندىرۋلەرىن قابىلداماعان, ءسوي­تىپ پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جانە جەرگىلىكتى ات­قارۋشى ور­گان­داردىڭ تالاپتارىنا باعىن­با­عان اكتسياعا قاتى­سۋ­شىلار تەمىر جول جەلىلەرىن بوساتۋدان باس تارتقان. سودان جەرگىلىكتى بيلىك جانە قۇقىق قور­عاۋ ور­گان­دارى اقساقالدار مەن كوپ بالالى انالاردى قاتىس­تى­رىپ, زاڭسىز اكتسيالارعا قاتىسۋشىلارمەن قۇقىققا قارسى ارەكەت­تەر­دى توقتاتۋ تۋرالى ۇزاق كەلىسسوزدەر ءجۇر­گى­زە­دى. سونىڭ ناتيجەسىندە جولدا تۇرعان ادام­داردىڭ كوپشىلىگى ءوز ەرىكتەرىمەن تاراعان. بىراق 50-گە جۋىعى ماسەلەنى بەيبىت جولمەن شەشۋ جانە سۇحباتتى باسقا كەز كەلگەن ىڭ­عاي­لى ورىندا جالعاستىرۋ تۋرالى كەلىسىمگە تۇبەگەيلى قارسى شىعادى. اقىرى جەرگىلىكتى ساعات 20.00 شاماسىندا پوليتسيا قىز­مەت­كەرلەرى تەمىر جولدى بوساتۋ جانە قىل­مىس­تىق ارەكەتتەردىڭ جولىن كەسۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قولدانۋعا كوشەدى. الايدا, جاع­دايدى ودان ءارى ۋشىقتىرعان بىرەۋلەر پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە بەلسەندى قارسىلىق كورسەتىپ, جۇك پويىزىنىڭ تەپلوۆوزىن ورتەپ, ۆاگوندارعا جانعىش قوسپالارى بار بوتەل­كەلەر تاستاعان. وسى ساتتە ۆوكزال ماڭىنداعى الاڭنان تاعى 150-200 ادام كەلىپ, پوليتسيا قىزمەت­كەر­لەرىن قورشاۋعا الىپ, ولار­دى تاسپەن اتقىلاپ, جانعىش قوسپالارى بار بوتەل­كە­لەردى لاق­تىر­عان. قوعامدىق ءتارتىپتى ساق­تاۋ ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن اكەلگەن اۆتوبۋس­تار­عا دا تاس پەن جانعىش قوسپالارى بار بوتەلكەلەر جاۋ­عان. وعان قوسا مەملەكەتتىك ءنومىرى جوق «ۋاز» اۆ­تو­كولىگى بىرنەشە رەت ىز­عىتا كەلىپ, ودان بەل­گىسىز تۇل­عا­لار قۇقىق قورعاۋ ور­گان­دارى قىز­مەتكەرلەرىنە وق ات­قان. وسى قارۋلى شا­بۋىلدار سالدارىنان ىشكى ىستەر ورگان­دارى­نىڭ 5 قىز­مەت­كەرى جا­را­قاتتانعان. مىنە, وسىن­داي ارەكەتتەر­دەن كەيىن بارىپ, ياعني, بۇزاقى­لاردىڭ قيمىلدارى بەيبىت تۇر­عىنداردىڭ ءجا­نە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا ايقىن قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعانىن بايقاعان پوليتسەيلەر بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ امالدارىنان سوڭ امالسىزدان قارۋ قولدانۋعا ءماجبۇر بولدى,  دەيدى ن.سۇيىندىكوۆ. سوندا دا بولسا قۇقىق قورعاۋشىلار تا­راپىنان وق اتۋ, نەگىزىنەن اۋەلى اسپانعا جانە بۇزاقىلىق جاساۋشى توپتىڭ اياقتارىنا قاراي اتىلعان ەكەن. سونىڭ سال­دارى­نان زارداپ شەككەندەردىڭ 12-ءسىنىڭ 8-ءى اياقتارىنان جاراقاتتانعان جانە ولاردىڭ ىشىنەن 5 ادام مەدي­تسي­نالىق كومەك كورسەتىلگەننەن كەيىن ۇيلەرىنە قاي­تارىل­عان دا, 6-ۋى اۋرۋحاناعا جاتقىزىلىپ, 1-ءۋى قايتىس بولعان. وسى­لاي­شا پوليتسيا كۇشىمەن بۇزاقىلار ۆوكزال ما­ڭىن­داعى تەمىر جولداردان جانە تەمىر جول ۆوك­زالى الدىنداعى الاڭنان ىعىستىرىلعان. قازىر جاڭاوزەن مەن شەتپەدەگى جاعداي تۇراقتالدى, ەلدى-مەكەن كوشەلەرىندە قوعام­دىق ءتارتىپ, بەكەت ارقىلى وتە­تىن پويىزدار­دىڭ قوزعالىسى قالپىنا كەلتىرىلدى. قۇ­قىق قور­عاۋ ورگاندارى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە توس­قاۋىل قويۋ, زاڭدىلىق پەن قۇقىق ءتار­تىبىن قولداۋ, ازامات­تار­دىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىق­تارىن قورعاۋ ءۇشىن قا­جەتتى بار­لىق شارا­لار­دى قابىلداۋدى جالعاس­تىرۋدا. ءبىرىنشى ۆيتسە-پرەمەر ءو.شوكەەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن ۇكى­مەت­­تىك كوميسسيانىڭ, سون­­­داي-اق ىشكى ىستەر مي­نيسترى ق.قا­سىموۆتىڭ باسشى­لىعىمەن جە­دەل-تەرگەۋ تو­بىنىڭ جا­ڭا­وزەن قالاسىندا بول­عان جاپپاي ءتارتىپ­سىز­­دىكتەر­دىڭ بارلىق ءمان-جايلارىن انىقتاۋ ءجونىن­دە­گى جۇمىس ءجۇ­رۋدە. ولار ورىن العان الەۋ­م­ەتتىك-ەكو­نو­مي­كالىق, گۋماني­تار­لىق ءجا­نە باسقا دا ءما­سە­لە­لەردى شۇعىل شەشۋگە كىرىستى. پرەمەر-مي­نيستردىڭ ءبىرىنشى ورىن­با­سارى ومىرزاق ءشو­كەەۆ اق­تاۋ­عا كەلە سالى­سى­مەن اۋەجايدا كە­ڭەس وتكىزىپ, جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرىمەن جۇ­مىس جوس­پارىن تال­قىلاپ, الدا تۇرعان ماق­سات­تاردى بەلگىلەدى. ءىس بارىسىن ءتيىمدى ۇيىم­داس­تىرۋ ءۇشىن كوميسسيا بىرنەشە توپتارعا ءبولىندى. ولار­دىڭ ءار­قاي­سىسى بەل­گىلەنگەن ناق­تى با­عىت بويىن­شا جۇمىس ىستەۋدە. جا­ڭا­وزەن قالاسىنا كەلگەن كوميسسيا ءمۇ­شەلەرى ءبىرىنشى كەزەكتە قي­راعان عيما­رات­تاردى ارالاپ كوردى. 46 نىسان تو­لىقتاي نەمەسە ءىشىنارا ءبۇ­لىن­گەن. ولار­دىڭ باسىم ءبولى­گى دۇكەندەر مەن ساۋدا ءۇي­لەرى. الداعى ۋا­قىتتا كوميسسيا كەلتىرىلگەن شى­عىن­­دار­دىڭ كولەمىن انىقتاي­تىن بو­لا­دى. وسىعان وراي كوميسسيا جەتەكشىسى ءومىر­زاق ءشو­كەەۆ بارلىق ازاماتتار حالىق ارا­سىن­­داعى تىنىشتىق پەن تۇراقتى­لىق­تىڭ باس­تى قۇن­دىلىق ەكەنىن ءتۇسىنۋى قاجەت, دەپ اتاپ ءوتتى. * * * كەشە جاڭاوزەن قالاسىنداعى جەدەل جاع­داي قالىپتى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارى­نىڭ باقىلاۋىندا تۇر, دەپ حابارلادى باس پروكۋراتۋرانىڭ رەسمي وكىلى. جاڭاوزەن قا­لا­سىندا جانە شەتپە كەنتىندە وتكەن تاۋلىك ىشىندە بىردە ءبىر قىلمىس جاساۋ دەرەگى تىركەلمەگەن. تەك وتكەن ياعني جەلتوقساننىڭ 19-نان 20-نا قاراعان ءتۇنى جاڭاوزەن قالاسىندا ءتارتىپ ساعاتىن بۇزعانى ءۇشىن كومەنداتۋراعا 3 ادام جەتكىزىلىپ, ءتۇسىندىرۋ جۇرگىزگىلەننەن كەيىن ۇيلەرىنە جىبەرىلگەن. قارۋ, وق-دارىلەر, جارىلعىش زاتتار جانە ۇرلانعان زاتتاردى تابۋ ماقساتىندا ۇيلەر­دىڭ جەر تولەلەرى مەن شاتىرلارىن تەكسەرۋ جۇرگىزىلۋدە. بۇگىندە 90-نان اسا ءۇي تەكسەرىلىپ, ولاردىڭ كەيبىرەۋلەرىنەن جانعىش قوس­پا­سى بار كانيسترلەر, ۇرلانعان زاتتار تا­بىل­عان. جاڭاوزەن قالاسىنداعى جاپپاي ءتارتىپ­سىز­دىكتەر ناتيجەسىندە قازا بولعانداردىڭ ناقتى سانى انىقتالدى, ولار بۇرىن حابار­لان­عانداي, 14 ادام. ولاردىڭ جەكە باستارىن انىقتاۋ جونىندەگى جۇمىس اياقتالدى. رەسمي وكىل جاپپاي قانتوگىس تۋرالى وسەك­تەر­دىڭ ەشقانداي نەگىزى جوق, انىق جالعان اقپارات ەكەندىگىن جانە ارانداتۋ ماقساتىندا تاراتىلىپ جاتقانىن تاعى دا اتاپ وتەمىز, دەدى. جاڭاوزەن قالاسىنداعى توتەنشە جاع­داي رەجىمى كەزىندە قۇقىق قورعاۋ ورگان­دارى­نىڭ بىردە ءبىر  رەت قارۋ پايدالانۋ فاكتىسىنە جول بەرىلگەن جوق. دەگەنمەن, بىرنەشە قاي­تا­لانعان تەكسەرىلمەگەن اقپاراتتى جاريالاۋدان باستارتۋ ءجو­نىن­دەگى پروكۋراتۋرانىڭ ءۇن­دەۋى­نە قاراماس­تان, ناقتى مالىمەتتەرمەن جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي حابار­لارى­مەن قۋات­­تالماعان ءارتۇرلى اقپارات­تار­دى جا­ريا­لاۋ جالعاسۋدا. ماسەلەن, بۇ­قارا­لىق اق­پارات قۇرالدارى جاڭاوزەن قالا­سىن­دا­عى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر بارىسىندا ين­گۋشەتيانىڭ تۇرعىنى جانبولات تان­گيەۆ­تىڭ مەرت بولعانى تۋرالى حابارلاعان. الاي­دا, جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ جانبولات تانگيەۆ امان-ساۋ جانە اقتاۋ قالاسىندا ەكەندىگىن كور­سەتتى. ءبىزدىڭ قىزمەتكەر­لەر­مەن كەزدەسۋ بارى­سىندا ول جاڭاوزەن قالا­سىنداعى جاپپاي تارتىپسىزدىكتەرگە قاتىس­پاعاندىعىن حابار­لا­دى. وسىنداي جالعان اقپاراتتى جاريالاۋ تان­گيەۆتىڭ ينگۋشەتيادا تۇراتىن تۋعان-تۋىسقاندارى مەن جاقىندارىنا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق تۋعىز­دى, دەيدى ن. سۇيىندىكوۆ. الەكساندر تاسبولاتوۆ.