حانشالار كيگەن قاسابا

– بۇل جادىگەردىڭ مۋزەي قورىنا قالاي, كىمنەن تۇسكەندىگى تۋرالى مالىمەت جوق. بىراق قورداعى 130 مىڭنان استام قۇندى زاتتاردىڭ ىشىندەگى ەڭ كونە جادىگەردىڭ ءبىرى – وسى قاسابا, – دەيدى باتىس قازاقستان وبلىس­تىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى قور ءبولى­مىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلزادا باقتى­بايقىزى.

مۋزەي قورىندا ساقتالعان بۇل كونەتوز قاسابانىڭ تۇرپاتى دوڭگەلەك, جەلكەسىنە قاراي ويىڭقىلاۋ كەلگەن, دوڭگەلەك تاقياعا ۇقساس ەتiپ پiشiلگەن, جەلكەسiنە قاراي كىشكەنە بiرتە-بiرتە ويىڭقى تۇسكەن قۇلاماسى بار. ايدىنى, قيىلىسقان جەرi زەرلi جiپتەرمەن كەستەلەنiپ, گۇل ءتارىزدى, وسىمدىك بەينەلى ورنەكتەر تۇسكەن. قۇلاماسىنا شاشاق تاعىلعان. «شاشاقتىڭ كوپ تاعىلۋى «ۇرپاعى كوبەيسiن» دەگەن يگi تiلەكتى بىلدىرەدى», دەيدى مۋزەي قىزمەتكەرى. قاسابانىڭ ماڭداي تۇسىنا دوڭگەلەك تيىن­دار تiزiلگەن. ايتا كەتەتىن جايت, زەر جىپتەرىمەن ويۋلاتىپ توبەسىن تۇتاس, جاندارى تۇگەل قولمەن تىگىلگەن. استارى قىزىل ماقپال ماتامەن كومكەرىلگەن. جالپى, بۇل باس كيىم تۋرالى «كونە تۇركى (قىپشاق) باس كيىمنىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرىن بويىنا سىڭىرگەن قاسابا اتاۋى «التىن زەرلى» دەگەن ماعىنا بەرەدى», دەپ جازعان ەكەن بەلگىلى ەتنوگراف عالىم وزبەكالى جانىبەكوۆ.

قاسابا كوبىنە تورە, سۇلتان قىزدارى كيەتىن باس كيىم سانالعان. وسىنداي قاسا­بانى جاڭگىر حاننىڭ سۇيىكتى زايىبى فا­تيما حانىمنىڭ سۋرەتىنەن دە كورۋگە بولادى.

قاسابانى كەيدە قالىڭدىق ۇيلەنۋ تويىنا, ساۋكەلەنىڭ ورنىنا دا كيگەن ەكەن. تويدان كەيىن ۇكىسىز, جەلەكسىز, ويىنقىسىنىڭ سىرتىنا جاۋلىق سالىپ جۇرگەن نەمەسە باسىنا ورامالدىڭ ۇستىنەن كيگەن. باسكيىمنىڭ ۇلگىسىنە قاراي قالىڭدىققا ارنايى القا, بىلەزىك, سىرعا, جۇزىك, بۇرىمعا تاعاتىن شولپى, بۇرىمىنىڭ قولاڭىنا ىلەتىن قوزا سىرعا, قامزولدىڭ سىرتىنان بۋىناتىن بەلدىك, اياققا كيەتىن مانەرلى كەبىس دايىندالاتىن بولعان.

«قۇلپىرعان قىزدىڭ اجارىن اشا تۇسەتىن قاسابا اسقان ۇقىپتىلىعىمەن, زەرلى تىگىسپەن, باسقا دا ءارتۇرلى مونشاقتارمەن, كۇمىس تەڭگە, مارجان تاستارمەن دە اشە­كەيلەگەن», دەيدى بۇل ەرەكشە جادىگەر تۋرالى باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى قور ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گۇلزادا باقتىبايقىزى.

قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

ورال