استانانىڭ 20 جىلدىعىنا وراي باتىس قازاقستان وبلىسىندا ەكى مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. سالتاناتتى اشىلۋى جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باسىنا جوسپارلانعانىمەن, استانا كۇنى قارساڭىندا داريان جانە شابدارجاپ اۋىلى تۇرعىندارى سۋ جاڭا مەكتەپ عيماراتىمەن تانىستى. جاڭا قۇرىلىس نىساندارىنىڭ ساپاسىن تەكسەرە كەلگەن ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ جۇرتشىلىقپەن جۇزدەسىپ, اۋىل حالقىن ەلدە جانە وبلىس اۋماعىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە حاباردار ەتتى.
زەلەنوۆ اۋدانىنا قاراستى داريان اۋىلى بۇرىن اۋدان ورتالىعى بولعان ءىرى ەلدى مەكەن. مۇندا بىلتىردان بەرى 300 وقۋشىعا ارنالعان جاڭا مەكتەپتىڭ عيماراتى جانە مەكتەپ جانىنان 100 بالاعا لايىقتالعان ينتەرنات ءۇيى قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. سوڭعى ۇلگىدەگى بارلىق وقۋ قۇرالدارىمەن قامتىلعان مەكتەپتىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى, مۇندا وبلىستا العاشقى بولىپ ءىت- سىنىپ اشىلادى. ال اقجايىق اۋدانىنداعى شابدارجاپ اۋىلى ورالدان 300 شاقىرىم جەردە جاتقان شالعاي ەلدى مەكەن. بىلتىر تامىز ايىندا باستالعان 198 ورىندىق مەكتەپ عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى تولىق اياقتالىپ, جاڭا وقۋ جىلىنا شاكىرت قابىلداۋعا دايىن تۇر.
قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاق قۋانىشى كۇنى شاعىن اۋىلدا وسىنداي زاماناۋي مەكتەپ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلۋى تەگىن ەمەس. ەلىمىزدەگى تىنىشتىقتىڭ, ەكونوميكالىق دامۋدىڭ, ەلباسى ساياساتىنىڭ ناقتى جەمىسىنىڭ ءبىر كورىنىسى – وسى, دەدى ا. كولگىنوۆ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە.
شابدارجاپ اۋىلى – تايپاق وكرۋگىنە قارايتىن, بۇرىنعى «كراسنويار» كەڭشارىنىڭ ءبىر بولىمشەسى. ءبىر تاڭعالارلىعى, نارىق كەلگەلى تالاي اۋىل جويىلىپ, تالاي ەلدى مەكەن تاراپ كەتسە دە, شابدارجاپتان حالىق كوشپەپتى. تايپاق اۋىلىنىڭ اكىمى بولات شالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى مۇندا جىل سايىن 2-3 ءۇي جاڭادان سالىنادى.
– اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ۇيىمشىلدىعى ەرەكشە. اناۋ جىلى مەكتەپ جانىنان سپورت زالىن وزدەرى سالىپ العان. بيىل اۋىل كاسىپكەرى تالعات مۇحامەدياروۆتىڭ باستاۋىمەن اۋىل ىشىندە جازعى تەحنيكالىق سۋ جۇيەسىن جۇرگىزدى. بۇل ءار اۋلادا باۋ-باقشا وسىرۋگە كەرەمەت مۇمكىندىك. قازىر اۋىلدا 745 ادام تۇرادى. وتكەن وقۋ جىلىندا مەكتەپتە 154 وقۋشى بولعان ەدى. بيىل كۇزدە جاڭا مەكتەپكە 165 وقۋشى كەلگەلى وتىر. دەموگرافيالىق ءوسىم وسىلاي بولا بەرسە, از جىلدا بۇل جاڭا مەكتەپتىڭ ءوزى تارلىق ەتەدى-اۋ, –دەپ كۇلەدى بولات بايعالي ۇلى.
جاڭا مەكتەپ عيماراتى شىنىمەن دە سىڭعىرلاپ تۇر. بارلىق وقۋ كابينەتتەرى قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. سوڭعى ۇلگىدەگى روبوت-تەحنيكا كابينەتى, تەحنولوگيا پانىنە قولدانىلاتىن ءتۇرلى قۇرىلعىلار مەن تىگىن ماشينالارى تۇر. وڭىردەگى وزگە مەكتەپتەر سياقتى شابدارجاپ مەكتەبىندە دە جاڭا وقۋ جىلىندا وقۋشىلار Bilimbook كومپيۋتەر-ترانسفورمەرلەرىن پايدالاناتىن بولادى. Bilimbook – نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى جۇيەسىندە سىناقتان وتكەن وزىق ۇلگىلى, جاڭا ادىستەمەلى ساباقتار جۇكتەلگەن كومپيۋتەر-ترانسفورمەر. ول ينتەرنەتكە قوسىلماي-اق پايدالانۋعا جارامدى. قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلىندە باعدارلامالار جۇكتەلگەن Bilimbook جادى 2-3 اي سايىن جاڭارتىلىپ تۇرادى.
– 2004-2005 جىلدارى پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا ءبىلىم العان كەزىمدە ينتەرنەتكە جالعانعان جالعىز كومپيۋتەرلىك سىنىپ بولاتىن. ءدال وسىنداي وزىق تەحنولوگيانى سول جىلدارى ەۋروپادان عانا كورەتىنبىز. ەندى مىنە, وبلىس ورتالىعىنان 300 شاقىرىم جەردەگى شاعىن اۋىل مەكتەبى وسىنداي مۇمكىندىككە يە بولىپ وتىر. قالا مەن دالا مەكتەپتەرىنىڭ ايىرماشىلىعى ازايدى. ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ناقتى مىسال وسى ەمەس پە؟ – دەيدى ءوڭىر باسشىسى.
وسى اۋىلدا وتىز جىل مۇعالىم بولعان ەڭبەك ارداگەرى ءساليما ساريەۆا مەملەكەتتىڭ قولداۋىن الىس اۋىل تۇرعىندارى دا سەزىنە باستاعانىن ايتتى.
اقجايىق اۋدانىنىڭ اكىمى ءادىل جولامانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل تايپاق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى شابدارجاپ, تومپاق اۋىلدارى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلمەك. قازىردىڭ وزىندە اۋىز سۋ قۇبىرىن تارتۋ جۇمىستارى باستالدى, بۇل جوباعا 445,7 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. ناتيجەسىندە ەكى اۋىلدىڭ 1 مىڭنان استام تۇرعىنى تازا اۋىز سۋمەن قامتىلادى. جالپى, اۋداننىڭ 14 ەلدى مەكەنىندە اۋىز سۋمەن قامتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇعان قوسا, اۋدان ورتالىعىنىڭ سولتۇستىك-باتىس ايماعىن ەلەكتر جەلىسىمەن جابدىقتاۋ, چاپاەۆ كەنتىندە 3 قاباتتى 24 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن سالۋ باستالعان. بيىل اۋداندا بارلىعى 4000 شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بوي كوتەرەدى.
– ەلباسى جاقىندا ورال قالاسىنا كەلگەن ساپارىندا وڭىردەگى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەر جونىندە ارنايى سۇرادى. ويتكەنى وبلىستاعى مەكتەپتىڭ 60 پايىزى شاعىن جيناقتى مەكتەپكە جاتادى. ءبىز وسىنداي 223 مەكتەپتى Bilimbook كومپيۋتەر-ترانسفورمەرىمەن قامتاماسىز ەتەمىز. كەرەك جەرىندە ينتەرنات سالىپ جاتىرمىز. الداعى 2-3 جىلدا وڭىردە ستۋدەنتتەرگە ارنالعان 7 جاتاقحانا بوي كوتەرەدى. وڭىرگە قاجەتتى ماماندىقتارعا گرانتتار بولەمىز. ءبىلىم ماسەلەسى ءبىزدىڭ ەرەكشە نازارىمىزدا, – دەدى تۇرعىندار الدىندا ا. كولگىنوۆ.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى