جۇلدىزى جارقىراعان جەزقازعان

«ەگەمەن قازاقستاننىڭ» ارنايى جوباسى: جاسامپازدىق جەمىستەرى

جيىرما جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ ارقاسىندا ءاربىر ءوڭىرىمىز وزگەرىپ, ءومىرىمىز جاقسارىپ كەلەدى. «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى وسىنداي وركەندى وزگەرىستەردى بەينەلەيتىن ماتەريالداردى تۇراقتى جاريالاپ تۇرادى. تومەندە قاراعاندى وبلىسىنىڭ جەزقازعان قالاسىنان فوتورەپورتاج بەرىلىپ وتىر. ەندى بىرەر جىلدان سوڭ ىرگە كوتەرگەنىنە 60 جىل تولعالى وتىرعان بۇل قالانىڭ ورنىن تاڭ­داعان اكادەميك قانىش ساتباەۆ بولعانى ايان. وتكەن عاسىردىڭ 30-شى جىلدارىنىڭ باسىندا مىس كەنىنىڭ باي قورىن اشىپ, بولاشاعى ۇلكەن ايماق ەكەنىن انىقتاعان, سول كەزدە ءوزى دە وردا بۇزار وتىزداعى عالىم-گەولوگ كەڭگىر وزەنىنىڭ ناۋشاباي اتالاتىن تومەنگى سالاسى بويىنداعى دوڭەسكە ءوندىرىس ورتالىعى ورنىعۋىن تاڭدايدى. سۋى مول كەڭگىردى بوگەپ, توسپا سالۋعا, قار­ساق­باي, جەزدى كەنىشتەرىنە جاقىندىعى, قار­ا­عان­دى­دان تەمىر جول تارتۋعا قولايلىعى وسىنداي شەشىمگە كەلۋگە تۇرتكى بولادى. سارىارقانىڭ سايىن توسىندە شاڭىراق كوتەر­گەن جاڭا كەنتتىڭ قالا اتىنا زاتى ساي قالىپتاسۋى عۇلاما عالىمنىڭ كوز الدىندا ءوتتى, ءوسىپ-وركەندەۋىنە قولداۋشى, قامقورشى بولدى. قازىر 90 مىڭ تۇرعىنى بار شاھار كورىكتى كەسكىن-كەلبەتىمەن تۇرعىندار كوڭىلىن سۇيسىنتەدى, مەرەيىن تاسىتادى, ايماقتاعى ىرگەلى ءوندىرىس وشاقتارى وسىندا شوعىرلانعان. كوبى يندۋستريالىق-يننوۆا­تسيا­لىق دامۋدىڭ كوش باسىندا. جالپى, ونەركاسىپ ءونىمى كولەمى وتكەن جىلى 500 ملرد.-قا جۋىق تەڭگەنى قۇراسا, بيىل بۇدان دا اسىپ تۇسكەلى وتىر. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا بىل­تىرعى 7 ملرد.تەڭگەدەن 8 ملرد. تەڭگەگە جەتپەك. تورقالى توي جىلىندا ودان سايىن جايناپ-جارقىراعان قالا ومىرىندە قۋانىشتى وقيعالار كوپ. 10 مىڭ شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بالالار باقشالارى اشىل­دى, بىرقاتار الەۋمەتتىك نىساندار, ءزاۋلىم عي­ماراتتار سالىندى. اۋلالار مەن كوشەلەر كوركى كوز تارتارلىق كەلبەتكە بولەندى. كوكونىستىڭ نەشە ءتۇرى جىل بويى وسىرىلەتىن جىلىجايلار ىسكە قوسىلدى. بۇل كورىنىستەردى ۇسىنىلىپ وتىرعان سۋرەتتەر دە ايقىن بەينەلەيدى. وسى كۇندەردەگى جەزقازعاندىقتار قۋانىشىنا ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ايماقتى, سونىڭ ىشىندە قالانى دامىتۋعا ارنالعان باعدارلامانىڭ قابىلدانىپ, بەكىتىلۋى قۋانىش قوستى. سوعان سايكەس جەزقازعان جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى جاڭعىرتىلادى, جىلۋ جۇكتەمەلەرىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا ەكى قازاندىق, اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن سۋ قويماسى سالىنادى. ءۇيتاس, ايدوس, ەسقۇلا سۋ قۇبىرلارىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. تىگىن , قۇس فابريكاسى وتاۋ تىگىپ, جەڭىل ونەركاسىپتىڭ دامۋى جانداندىرىلادى. قىزىلوردا جانە ارقالىقپەن جالعاستىراتىن جاڭا اۆتوموبيل, سونىمەن بىرگە سەكسەۋىلگە تارتىلاتىن تەمىر جول تارماعى جەزقازعاننىڭ كولىكتىك-ترانزيتتىك قارىم-قاتىناس ينفرا­قۇ­رى­لىمىن جەتىلدىرەدى. مۇنىڭ سىرتىندا كوم­مۋ­نال­دىق شارۋاشىلىق, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن ءورىس­تە­تۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋدى جاقسارتۋ با­عى­تىندا اتقارىلاتىن ءىس-شارالار جانە جەتكىلىكتى. ال قازبا بايلىقتاردى ىركىلىسسىز ءوندىرۋدى 60-80 جىلعا دەيىن ۇزارتۋعا مۇمكىندىك تۋماقتىعى قالانىڭ جارقىن كەلەشەگىنە كەپىل سانالادى. كەزىندە قانىش ساتباەۆ مۇندا كوشەلەرى وقتاي ءتۇزۋ, ۇيلەرى بيىك تە ءساندى, كورگەن جان كەلبەتىنە تاڭ قالعانداي سۇلۋ قالا بولادى دەپ كورەگەندىكپەن بولجاعانداي بۇگىنگى جەزقازعان سوندايلىق قالىپتاعى شاھار. مەرەيلى مەرەكە قۇرمەتىنە ەل بايلىعىن ەسەلەپ ارتتىرۋشى مىس­شى مەتال­لۋرگ­تەردىڭ قۇت مەكەنىنىڭ جۇلدىزى جارقىراي تۇسۋدە. ارنايى بەتتى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ  قاراعاندى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى ايقىن نەسىپباي.