ەلىمىزدە بوتانيكالىق باق ساناۋلى عانا, ونىڭ ءبىرى پەتروپاۆلدا ورنالاسقان. 106 جىلدىق تاريحى بار جىلىجايدا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اكەلىنگەن ەكى مىڭعا جۋىق تروپيكالىق, سۋبتروپيكالىق وسىمدىكتەر ءوسىپ تۇر.
ەت-كونسەرۆى كومبيناتى جانىنان اشىلعان باقتىڭ كورگەن جاننىڭ كوز جاۋىن الاتىن گۇلزارعا اينالۋىنا سانالى عۇمىرىن ارناعان العاشقى باعبان ۆ.وسيپوۆپەن قاتار قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن اگرونومى, قالانىڭ قۇرمەتتى ازاماتى راۆيل ريازاپوۆتىڭ دا ەسىمى قۇرمەتپەن اتالادى. راۆيل باباي بىرەسە «تابيعات پەرزەنتتەرى» ەكولوگيالىق ورتالىعى, بىرەسە «قىزىلجار ورانجەرەياسى» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق قازىناشىلدىق كاسىپورنى اتاۋلارىنا يە بولىپ, مارتەبەسىن سان رەت اۋىستىرعان بوتانيكالىق باقتىڭ ايانىشتى تاعدىرىنا قاناتىمەن سۋ سەبەلەگەن قارلىعاشتاي ارا ءتۇسىپ, تالاي رەت تالان-تاراجدان ساقتاپ قالدى. قىمبات جادىگەردىڭ جالعىز شىراقشىسى ونىڭ قوردالانىپ قالعان جىلۋ, جارىق قارىزدارىنىڭ وتەۋى ءۇشىن, اۋكتسيون ارقىلى ساتىلىپ كەتپەۋىنە توسقاۋىل بولۋ ماقساتىمەن پاتەرىندە كەپىلگە قويدى. ءبىلىم مەكەمەلەرى, جەكەلەگەن ادامدار وتىنىشتەرىمەن ارنايى گۇلدەر ءوسىرۋ, وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەرگە ەكولوگيالىق ساباقتار, لەكتسيالار ۇيىمداستىرۋ داستۇرلەرى ءۇزىلىپ قالدى. ۋاقىت وتە كەلە جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ بالانسىنا الىنعانىمەن, مول قاراجات بولىنەدى دەگەن ءۇمىت تە اقتالمادى. 2017 جىلى باسەكەلەستىك ورتاعا بەرىلەتىن كوممۋنالدىق ۇيىمداردىڭ تىزىمىنە ەنگىزىلىپ, جەكەشەلەندىرۋگە قويىلدى. الايدا ونى مەنشىگىنە الاتىندار شىقپاعاندىقتان, جىلىجاي كەشەنىنىڭ ماقتانىشى – ماڭگى جاسىل وسىمدىكتەر مەن جەمىس اعاشتارى يەسىزدىككە, كۇتىمسىزدىككە ۇشىراپ, جويىلۋ قاۋپى تۋدى. جۇرتشىلىقتىڭ جانايقايىنا قۇلاق اسقان ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ ءتيىستى ورىندارعا تاپسىرما بەرىپ, ناتيجەسىندە بارلىق دۇنيە-مۇلكى مەن ۇجىم «جاس دارىن» قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ قاراۋىنا كوشتى.
قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەۆگەني گلوتوۆ بىرەگەي تروپيكالىق باققا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, اۋماعى كەڭەيتىلەتىنىن, باستى قىزمەتى جاس بۋىنعا بىرىڭعاي ەكولوگيالىق تاربيە بەرۋگە, ەكسكۋرسيالىق قىزمەت كورسەتۋگە, ءتۇرلى تاپسىرىستار ورىنداۋعا ىڭعايلاناتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ديزاينەرلەر مەن ساۋلەتشىلەر قايتا جاڭعىرتۋدىڭ جوباسىن ازىرلەپ بىتكەننەن كەيىن قازىنادان قوماقتى قاراجات بولىنەدى. تروتۋارلار مەن شام باعاندارى جوندەلەدى. جاسىل جەلەك وتىرعىزىلادى. ءسويتىپ تۇرعىندار دەم الاتىن جايلى ورىنعا اينالادى. نىساننىڭ بۇرىنعى ەكوجۇيەسى تولىق ساقتالادى.
وسىلايشا 1800 شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتقان پەتروپاۆل تروپيكالىق باعىنىڭ گۇلدەنىپ, كوركەيۋىنە بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالاتىن بولادى.
ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى