اتىراۋ وبلىسىنىڭ يساتاي اۋدانىندا قىزىلۇي دەپ اتالاتىن اۋىل بار. 1913 جىلى ىرگەسى قالانعان ەلدى مەكەن نارىن قۇمىنىڭ قاقپاسى سانالادى. ءبىر كەزدەرى فەرما ورتالىعى بولعان قىزىلۇي توقسانىنشى جىلداردىڭ توقىراۋىنان تىس قالمادى.
G M T وپرەدەليت يازىكازەربايدجانسكيالبانسكيانگليسكيارابسكيارميانسكيافريكاانسباسكسكيبەلورۋسسكيبەنگالسكيبيرمانسكيبولگارسكيبوسنيسكيۆالليسكيۆەنگەرسكيۆەتنامسكيگاليسيسكيگرەچەسكيگرۋزينسكيگۋدجاراتيداتسكيزۋلۋيۆريتيگبويديشيندونەزيسكييرلاندسكييسلاندسكييسپانسكييتاليانسكييورۋباكازاحسكيكانناداكاتالانسكيكيتايسكي (ۋپر)كيتايسكي (تراد)كورەيسكيكرەولسكي (گايتي)كحمەرسكيلاوسسكيلاتينسكيلاتىشسكيليتوۆسكيماكەدونسكيمالاگاسيسكيمالايسكيمالايالاممالتيسكيماوريماراتحيمونگولسكينەمەتسكينەپالينيدەرلاندسكينورۆەجسكيپاندجابيپەرسيدسكيپولسكيپورتۋگالسكيرۋمىنسكيرۋسسكيسەبۋانسكيسەربسكيسەسوتوسينگالسكيسلوۆاتسكيسلوۆەنسكيسوماليسۋاحيليسۋدانسكيتاگالسكيتادجيكسكيتايسكيتاميلسكيتەلۋگۋتۋرەتسكيۋزبەكسكيۋكراينسكيۋردۋفينسكيفرانتسۋزسكيحاۋساحينديحمونگحورۆاتسكيچەۆاچەشسكيشۆەدسكيەسپەرانتوەستونسكيياۆانسكيياپونسكي ازەربايدجانسكيالبانسكيانگليسكيارابسكيارميانسكيافريكاانسباسكسكيبەلورۋسسكيبەنگالسكيبيرمانسكيبولگارسكيبوسنيسكيۆالليسكيۆەنگەرسكيۆەتنامسكيگاليسيسكيگرەچەسكيگرۋزينسكيگۋدجاراتيداتسكيزۋلۋيۆريتيگبويديشيندونەزيسكييرلاندسكييسلاندسكييسپانسكييتاليانسكييورۋباكازاحسكيكانناداكاتالانسكيكيتايسكي (ۋپر)كيتايسكي (تراد)كورەيسكيكرەولسكي (گايتي)كحمەرسكيلاوسسكيلاتينسكيلاتىشسكيليتوۆسكيماكەدونسكيمالاگاسيسكيمالايسكيمالايالاممالتيسكيماوريماراتحيمونگولسكينەمەتسكينەپالينيدەرلاندسكينورۆەجسكيپاندجابيپەرسيدسكيپولسكيپورتۋگالسكيرۋمىنسكيرۋسسكيسەبۋانسكيسەربسكيسەسوتوسينگالسكيسلوۆاتسكيسلوۆەنسكيسوماليسۋاحيليسۋدانسكيتاگالسكيتادجيكسكيتايسكيتاميلسكيتەلۋگۋتۋرەتسكيۋزبەكسكيۋكراينسكيۋردۋفينسكيفرانتسۋزسكيحاۋساحينديحمونگحورۆاتسكيچەۆاچەشسكيشۆەدسكيەسپەرانتوەستونسكيياۆانسكيياپونسكي زۆۋكوۆايا فۋنكتسيا وگرانيچەنا 200 سيمۆولامي ناسترويكي : يستوريا : وبراتنايا سۆياز : Donate زاكرىتبىراق اتا كاسىبىنە ادال جۇرت اۋىلدان ۇدەرە كوشكەن جوق. توسىندە ءتورت ت ۇلىگىن ورگىزىپ, ءورىسىن كەڭەيتتى. بيىل قىزىلۇيدىڭ العاشقى كىرپىشى قالانعانىنا 105 جىل تولدى. وسىعان وراي ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ «تۋعان جەر» جوباسى اياسىندا تۇششىقۇدىق اۋىلدىق وكرۋگى اكىمشىلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «قىزىلۇي – قۇتتى مەكەنىم» اتتى شارا ءوتتى.
قۇم توسىندەگى اۋىلعا ارنايى ستەللا-بەلگى ورناتىلىپ, تازا اۋىز سۋ قۇبىرى مەن سۋ تاراتۋ يماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى. سالتاناتتى شارادا ەلدى مەكەننىڭ وتكەن جولى مەن الداعى باعدارى ءسوز بولىپ, ءبىر توپ اۋىل شارۋاشىلىعى ارداگەرلەرى, شارۋا قوجالىقتارىنىڭ يەلەرى ماراپاتتالدى. اتا كاسىپتى مەڭگەرىپ, اكە جولىن جالعاستىرعان شارۋاگەرلەرگە قۇرمەت گراموتاسى تاپسىرىلدى.
شاعىن اۋىلداعى تويدا ء«ان – جىرىم, ساعان, تۋعان جەر» اتتى كونتسەرتتىك باعدارلاما, بالۋاندار بەلدەسۋى, قوي كوتەرۋ, ارقان تارتىس, جاياۋ جارىس سەكىلدى سپورتتىق جارىستار دا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى. قاز-قاتار تىزىلگەن كيىز ۇيلەر دە سالتاناتتىڭ ءسانىن كەلتىردى. 21 شاقىرىمدىق الامان بايگەگە 15 سايگ ۇلىك قاتىسىپ, 1-ءشى ورىندى مەڭدىعۇل اققۋاتوۆتىڭ جۇيرىك تۇلپارى جەڭىپ الدى. جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر جارمەڭكەگە ونىمدەرىن شىعاردى.
– وڭىردە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قالىپتاسىپ, وركەندەۋىنە ەڭبەك سىڭىرگەن اعا ۇرپاقتى قۇرمەتتەۋ, اۋىل جاستارىن ەڭبەك ءداستۇرىن جالعاستىرۋعا تاربيەلەۋ ماقساتىندا وسى شارانى ۇيىمداستىردىق, – دەيدى اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى ءمادي وتەعاليەۆ. – قىزىلۇيدىڭ ءالى دە كوركەيە بەرەرى كامىل, قازىر تابيعي گاز جەتكىزۋدىڭ العىشارتتارى جاسالۋدا, جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كوبەيدى.
تۋعان جەر توسىندەگى مەيرامعا وسى اۋىلدان تۇلەپ ۇشقان, بۇگىندە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جەرلەستەر دە كەلدى. دالا ەڭبەككەرلەرىنە ەرەكشە مەرەكە سىيلاعان قىزىلۇيدەگى شارا جاستاردىڭ اي استىندا التىباقان تەۋىپ, ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىنا قاتىسۋىمەن ءتامامدالدى.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ