قايرات ءابدىراحمانوۆ يىۇ مينيسترلەرىنىڭ كەڭەسىندە ءسوز سويلەدى

يىۇ ءسىم كەڭەسىنىڭ قازىرگى سەسسياسىنىڭ تاقىرىبى «تۇراقتى بەيبىتشىلىك, نيەتتەستىلىك جانە دامۋ ءۇشىن يسلام قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ» دەپ بەلگىلەندى. ءىس-شارانىڭ كۇن ءتارتىبى ءداستۇرلى تۇردە قاۋىپسىزدىك جانە ونىڭ ودان ءارى دامۋ كەلەشەگى تۇرعىسىنان يسلام الەمى ءۇشىن وزەكتى بولىپ تابىلاتىن ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمىن قامتيدى.

كۇن تارتىبىندەگى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – بانگلادەش جانە ميانما شەكارا ماڭى ايماعىنان روحيندجا حالقىنىڭ جاپپاي كوشۋ ناتيجەسىندە تۋىنداعان اۋقىمدى گۋمانيتارلىق داعدارىس. ق. ءابدىراحمانوۆ ءوز سوزىندە قازاقستان روحيندجا حالقىن قورعاۋداعى ۇجىمدىق ەرىك-جىگەر مەن جاۋاپكەرشىلىكتى تولىق ۇستاناتىنىن اتاپ ءوتتى. اعىمداعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا قازاقستان ۇكىمەتى بانگلادەشتەگى روحيندجا بوسقىندارىنا 500 مىڭ دوللار كولەمىندەگى گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتىپ, ولار ورنالاسقان جەرلەرىنە جەتكىزىلدى.

سەسسيانىڭ باستى تاقىرىبىنا توقتالساق, مينيستر مۇسىلمان ەلدەرىنىڭ اراسىنداعى قاتىناستاردا شىدامدىلىقتى نىعايتۋدىڭ جانە مەملەكەتارالىق ديالوگقا دايىندىقتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. وسىعان بايلانىستى قازاقستان 2016 جىلى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تايپ ەردوگان ۇسىنعان يسلام تاتۋلاستىعى باستاماسىنا باستى نازار اۋدارادى. قاراردىڭ ءتيىستى تۇجىرىمدامالارى ءسىم كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلدى جانە كەزدەسۋدىڭ ەكىنشى كۇنىندە قابىلدانادى دەپ كۇتىلەدى.

باياندامادا بۇۇ قامقورلىعىنداعى جەنەۆا كەلىسسوزدەرىن تولىقتاي قولدايتىن جانە ءتورت دەەسكالاتسيا اۋماعىندا زورلىقتىڭ ايتارلىقتاي تومەندەۋى, اتىستىڭ توقتاتۋى, بەيبىت ومىرگە ورالۋ بويىنشا پراكتيكالىق ناتيجەگى قول جەتكىزگەن جالعىز الاڭ رەتىندە ءوزىن كورسەتكەن سيريا بويىنشا استانالىق پروتسەسسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى.

«قازاقستاننىڭ يسلام الەمىنىڭ گۇلدەنگەن بولاشاعىنا دەگەن سەنىمى وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەگىندە استانادا يىۇ-نىڭ عىلىم جانە تەحنولوگيالار جونىندەگى ءبىرىنشى ءسامميتىن وتكىزۋ تۋرالى قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ ۇسىنىسىنىڭ پايداسىنا تۇسكەن باستى دالەل بولدى. يىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلىعىنا وسى تاريحي كەزدەسۋگە قاتىسقانى ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىسىمدى بىلدىرەمىن », - دەپ اتاپ ءوتتى ق.ءابدىراحمانوۆ.

قازاقستاندىق مينيستر استاناداعى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى بويىنشا يسلامدىق ۇيىم حاتشىلىعىنىڭ جۇمىسى ىسكە قوسىلعانى تۋرالى حابارلادى.

بۇعان وسى ۇيىمنىڭ ون مۇشە مەملەكەتى راتيفيكاتسيالاعان اقيۇ جارعىسىنىڭ 2018 جىلدىڭ اقپان ايىندا تولىق زاڭدى كۇشىنە ەنۋى ىقپال ەتتى. بۇدان باسقا, قازاقستان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن اقيۇ اراسىنداعى اقيۇ شتاب-پاتەرى تۋرالى» كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى.

سونىمەن قاتار, جاڭا ۇيىمنىڭ جۇمىسى ساپالى ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن مۇشە-مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىن تالاپ ەتەدى. بۇعان يسلام ينفراقۇرىلىمدىق ينتەگراتسياسى بويىنشا قازاقستاندىق باستاماسىنىڭ ءتيىمدى ىسكە اسىرۋى ىقپال ەتۋ كەرەك. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى يسلام دامۋ بانكىنىڭ ورتالىق ازيا, افريكا, سونداي-اق تاياۋ شىعىس جانە سولتۇستىك افريكا بويىنشا ارنايى ءۇش دامۋ باعدارلاماسىن بايلانىستىرا وتىرىپ, يىۇ كەڭىستىگىندە ارەكەت ەتەتىن كولىكتىك-لوگيستيكالىق جۇيەلەردى بارىنشا بىرىكتىرۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسى مەن قحر-دىڭ «بەلبەۋ مەن جول» جوباسىنىڭ ىسكە اسىرۋى جاڭا سەرپىن تابادى.

داككا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان يىۇ سىمكەڭەسى ەكىنشى كۇنىندە دەكلاراتسيا جانە ۇيىمنىڭ كۇن ءتارتىبىنىڭ نەگىزگى ماسەلەلەرى بويىنشا شەشىمدەر توپتاماسى, سونداي-اق كادرلىق ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلدانادى دەپ كۇتىلۋدە.

2011 جىلعا دەيىن «يسلام كونفەرەنتسياسى ۇيىمى» دەپ اتانعان يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى (يىۇ) 1969 جىلى قۇرىلدى. ءوزىنىڭ قازىرگى اتاۋىن 2011 جىلدىڭ 28-30 ماۋسىمىندا استانادا وتكەن يىۇ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ 38-ءشى سەسسياسىنىڭ شەشىمىنە سايكەس الدى. قازاقستان 1995 جىلى ۇيىمنىڭ تولىققاندى مۇشەسى بولدى. قازىرگى ۋاقىتتا 56 مەملەكەت يىۇ-عا مۇشە بولىپ تابىلادى, ال 5 ەل جانە 5 حالىقارالىق ۇيىم بايقاۋشى مارتەبەسىنە يەلەنگەن.