اتىراۋ تەاترى – الماتىدا

ىرگەسى 1938 جىلى قالانعان ونەر شاڭىراعىنىڭ وبلىس تەاتر­لارى اراسىنان سۋىرى­لىپ شىعىپ, جاقىندا عانا «اكا­دەميالىق» جوعارى مار­تەبە يەلەنگەننەن كەيىنگى العاشقى ساپارىن رۋحانيا­ت استاناسى الماتىدان باستاۋى تەگىن ەمەس. استانانىڭ 20 جىل­دىعى مەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وتە­تىن گاسترولدىك ساپارعا باي­لانىس­تى وتكەن ءباسپاسوز جيى­­نىنا مودەراتورلىق جا­ساعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى ءاليا بوپە­جا­نوۆا ۇلكەن تۇلعالار باس­شىلىق جاساعان تەاتردىڭ تاريحىنا از-كەم توقتالىپ, وتكە­نىنە شولۋ جاسادى.

اتى­راۋ تەاترىنىڭ العاشقى ۇيىم­داستىرۋشىلارىنىڭ قاتارىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق كاسىبي تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى جۇمات ءشانيننىڭ ەسىمى اتالادى. ءشانيننىڭ باسىنا بۇلت ءۇيىرىلىپ, ماسكەۋدەن كوڭىلسىز قايتىپ كەلە جاتقان جولىندا ورال قالاسىنا ءتۇسىپ قالىپ, سول جەردەگى تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەك­شىسى بولىپ قىزمەتكە قالا­دى. جايىق وزەنىنىڭ جاعا­سىنا القا-قوتان قونعان كور­شىلەس اتىراۋ وبلىسىنا گاس­ترولدىك ساپارمەن كەلەدى. بۇل كەزدە اتىراۋدا العاشقى ونەر ستۋدياسى اشىلىپ, شانين جاڭا­دان اشىلعان ستۋديانىڭ جاس بۋىن وكىلدەرىنە ساباق بە­رىپ, اقىل-كەڭەسىن ايتىپ, ساحنا­دا ويناۋعا تالپىنعانداردىڭ تۇساۋىن كەسەدى. جۇمات شانين سەكىلدى كاسىبي ماماننىڭ تا­عىلىمىن كورگەندەر تەاتر ونە­رىنىڭ وزىنە عانا ءتان ءداستۇر-مەك­تەبىن قالىپتاستىرىپ, تالاي مىقتىنىڭ مايتالمان اتانىپ, ماڭدايى جارقىراپ تانىلۋىنا جول اشادى.

جۋىردا وتكەن «ساحناگەر- 2018» ۇلتتىق بايگەسىندە «ەڭ ۇزدىك مەنەدجەر» اتانعان تەاتر­دىڭ ديرەكتورى بەرىك جامەنوۆ ساپار ماقساتىن بىلايشا ءتۇسىندىردى.

– كەزىندە م.اۋەزوۆ اتىن­داعى تەاتردان كەيىنگى, جالپى ەلىمىزدەگى ەكىنشى تۇلعالى تەاتر ماحامبەت اتىنداعى اتىراۋ دراما تەاترى بولعانىن ەسكى كوزدىڭ ءبارى دە تەگىس مويىندايدى. بىلتىر مەن بيىل تەاتر ءۇشىن جاقسىلىققا تولى جىلدار بولدى. ءار تەاتردىڭ ورلەۋى, باعى جاناتىن كەزدەرى بولادى. تەاتر قۇرامى جاستارمەن, جاڭا رەجيسسەرلەرمەن تولىعىپ, وتكىر, مازمۇندى دۇنيەلەردى ساحنالاۋدى قولعا الدىق. ال­ماتىلىق كورەرمەندەرگە ر.كيپ­لينگتىڭ «ماۋگلي», يران-عايىپ­تىڭ ء«سۇيىنباي», ش.ايت­ما­توۆتىڭ «ماڭگۇرت», «بەت­پە-بەت», ە.دومباەۆتىڭ «كە­لىن» جانە ر.وتارباەۆتىڭ «باس» درا­مالارى ۇسىنىلىپ وتىر, – دەيدى تەاتر ديرەكتورى بەرىك جامەنوۆ. سونداي-اق ول اتالعان اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىنان جاستار تەاترىن بو­لەك شاڭىراق ەتىپ شىعارىپ, وبلىستا ەكىنشى وبلىستىق تەاتر قۇرۋ جوس­پاردا بار ەكەنىن ايتتى.

ايگۇل احانبايقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى