استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترى «U-Sana» بي سپەكتاكلىندە الەۋمەتتىك ءمانى زور ماسەلەنى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى.
بارلىعى كورشى بالانىڭ پلانشەتىنەن باستالدى. الدىمەن جاسوسپىرىمدەردىڭ گادجەتكە تاۋەلدىلىگىنىڭ ءوزى قايدان شىعۋدا؟ زامان اعىمىنان قالۋعا بولمايتىن, اقپاراتتىق جىلدامدىققا كوز ىلەسپەيتىن ۋاقىتتا ءداستۇرلى قۇندىلىقتار ءمانىنىڭ سولعىنداۋىنان با, الدە قوعامداعى اتا-انا مەن بالا, دوس-جارانمەن پەن قارىم-قاتىناستىڭ باسقا دەڭگەيگە اۋىسۋىنان, الدە ىعىسۋىنان دەيسىز بە, الدە ۆيرتۋالدى الەمدەگى ىقپالدىڭ ساناعا تيگىزەر اسەرىنەن دەيسىز بە؟ سپەكتاكل وسى ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەگەندەي.
ەرمەك, ايگۇل, ەركىن – ءبىر ءۇيدىڭ بالالارى. ەركىن اۋىلدا اجەسىنىڭ تاربيەسىن كورگەن, تاي ءمىنىپ, اسىق ويناعان, دومبىرانىڭ ۇنىنە ەلتيتىن كەنجە ۇل بولسا, ەرمەك پەن ايگۇل ساباقتارىن وتە جاقسى وقىپ, اتا-اناسىنا قولعابىس جاساپ, ءىنىسىنىڭ ساباق وقۋىنا دا كوڭىل ءبولىپ, كىتاپ اقتارىپ بالالىق قىزىقتارىن بىلىممەن ۇشتاستىراتىن جەتكىنشەكتەر. بىراق وسى باقىتتى ءومىر اسان اتتى كورشى بالانىڭ پلانشەتپەن ويناپ جۇرگەنىن كورگەن سوڭ نىلدەي بۇزىلادى. بالالاردىڭ وعان قاتتى قىزىققانى سونداي, وتباسىنداعى وتە قۇندى, اناسى ءۇشىن قيماس دومبىرانى پلانشەتكە ايىرباستايدى. ەركىن دومبىرانى قيماي قانشا قيىلسا دا, ۇلكەن ەكى بالاسىنىڭ كوڭىلى ءۇشىن انا سول قادامعا باردى. الايدا ويىنعا بەرىلگەن بالالار اناسى مەن كىتاپتى تىڭداۋدان قالىپ, كومپيۋتەرلىك ويىندار يەسى ۋ-سانانىڭ ىقپالىنا كوشەدى. ساحنادا – گادجەت جەتەگىنە ىلەسىپ, بالالىق كەيپىنەن وزگەرىپ كەتكەن جەتكىنشەك. شيىرشىق اتىپ, جان كۇيزەلىسىنە ءتۇسىپ, شارق ۇرعان انا. انا رولىندە ءبيشى گاۋحار يسماعۇلوۆا بي تىلىمەن وسى ءبىر ىشكى يىرىمدەردى شەبەر جەتكىزەدى.
ساحناداعى ۋ-سانانىڭ (قارلىعاش ناسەن) ىقپالى وتە زور. قيمىلى ءابجىل, قۇدىرەتىنىڭ كۇشىن بىلگەن ۋ-سانا پاتشايىم بالا بىتكەننىڭ وي-ساناسىن جاۋلاعان. الدىندا عانا انا الدىندا تالشىبىقتاي ءيىلىپ جۇرگەن بالالار قۇرىققا تۇسكەندە روبوتقا اينالعانداي. بار زەيىندەرى, ەسىل-دەرتى تەك قولدارىنداعى گادجەتتە. زالداعى كورەرمەن تىم-تىرىس. ۋلانعان ايگۇل (ايدانا دايراباەۆا) جانارى شوقتاي جانىپ, زالعا كوز تىككەن. جاندى دەنەدەن گورى پۋلتپەن باسقارىلاتىن كومپيۋتەرلىك ويىندارداعى بەينەلەرگە اينالعان بالالار بىرىنەن سوڭ ءبىرى كورەرمەندەر زالىن قاق جارىپ ساحناعا بەتتەگەن. قولىنداعى پلانشەتىمەن قىزىقتىرىپ, زال ارالاپ كەتكەن كورشى بالا اساننىڭ قارماعىنا (مارعۇلان ءجۇنىسوۆ) ءدال قازىر-اق تالاي جەتكىنشەك تۇسەردەي. ەلىكتىرەدى, قىزىقتىرادى, ءتۇرلى ويىننىڭ كەرەمەتتەرىن بەرىلە كورسەتەدى. ال جان قارمانا بالالارىن ىزدەپ, تابا الماي شيىرشىق اتىپ, شارق ۇرعان انا جانىندا ۇلتتىق رۋحى ولمەگەن كەنجەسى ەركىن (ەرجان قۇدايبەرگەنوۆ) عانا. بالالار تابىلدى. بىراق ولار ۋ-سانانىڭ ىقپالىنان شىعا المايدى. ۋ-سانانىڭ ق ۇلىنا اينالعان بالالار وتكەن ءومىرىن ۇمىتىپ, ىزدەپ كەلگەن باۋىرىنا دا قارامايتىن جاعدايعا تۇسكەن.
ساحنادا ارپالىستى بي. دەكوراتسيادا, لەد ەكراندا شىرماۋىققا شىرمالىپ الىستاپ كەتكەن دومبىرا سۋرەتى. ۋ-سانا شەڭگەلى قۋسىرىپ بارادى. جانۇشىرعان انا مەن بالا ويىنعا تاۋەلدى قىمباتتارىن تۇتقىننان شىعارۋعا, بۇرىنعى ومىرلەرىنە قايتا اكەلۋگە بار كۇشىن جۇمسايدى.
نەگە بۇلاي بولدى؟ تابان تىرەر تۇرلاۋى, رۋحاني دىڭگەگى وسال ما؟ سولاي ءتارىزدى. اتا-بابادان جەتكەن ءدىل, تانىم, كوزقاراس, ءداستۇر بايلانىسى قاي جەردەن ءۇزىلدى؟ دومبىرا, قامشى, اسىق ءتارىزدى قۇندىلىقتاردى تارك ەتپەي, بويداعى قانمەن بەرىلگەن ۇلتتىق رۋحتىڭ دىڭىنە قۇرت تۇسپەسە, تامىردان جەتكەن ءنار جاس شىبىقتى ءيىلتىپ, بۇكتىرگەنىمەن ج ۇلىپ اكەتە المايدى ەكەن. اناسىمەن بىرگە ۋ-سانامەن ارپالىسقان ەركىن سول تامىرىن ۇزبەگەن شىبىق. سپەكتاكلدىڭ ناعىز شارىقتاۋ شەگى. اناسى مەن ەركىن ۋ-سانا باسىنداعى ءتاجدى شەشۋىمەن بارلىق بالا روبوتتىق كەيىپتەن, ساناسى ۋلانعان, ويىنپاز, ويسىز بەينەدەن ارىلىپ, سانالى جەتكىنشەكتەرگە اينالادى. ۋ-سانا جەڭىلدى.
كەيىنگى بۋىن بويىندا قاۋقار بار ەكەن, كۇرەسە الادى ەكەن. ەركىن باۋىرلارىن جاماندىقتان قۇتقارىپ, بۇرىنعى ومىرلەرىنە قايتا اكەلەدى. قويىلىم عالامتور جەتەگىندە كەتىپ, بىلىمنەن الىستاپ, تەك قانا ويىننىڭ سوڭىنا تۇسكەن بالالاردى ءبىلىم الەمىنە جەتەلەيدى.
الەمدىك ماسەلەگە اينالعان ۆيرتۋالدى الەمگە تاۋەلدىلىك تاقىرىبىن قوزعاعان قويىلىم «ناز» بي تەاترىنىڭ الەۋەتىن, ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن دە كورسەتكەندەي. ليبرەتتو اۆتورى ساعادىلدا ءۇسىبالى, قويۋشى حورەوگرافتار ارمان بايماعامبەتوۆ, ۇلان يزەناەۆ, ساعيت دۇزباەۆ, كومپوزيتور ارلەۋشى بايدالى رىسپانبەت, تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, باس بالەتمەيستەرى قاديشا اعىمباەۆانىڭ ۇيلەسىمگە ۇمتىلعان قيمىلىمەن, الەۋمەتتىك ءمانى زور ماسەلەنى ساحناعا الىپ شىعىپ, كىشكەنتاي كورەرمەندەرگە ۇسىنۋىن ۇلكەن جەتىستىك دەپ باعالاعان ورىندى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, ليبرەتتو اۆتورى ساعادىلدا ءۇسىبالى تۇڭعىش «قازاق ەلى» انيماتسيالىق ءفيلمىنىڭ ستسەناريىن جازعان, بالالار تاقىرىبىنا قالام تارتىپ جۇرگەن قالامگەر بولسا, «ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترى سان ءتۇرلى ۇلت پەن ۇلىستاردىڭ بيلەرىن, حورەوگرافيالىق قويىلىمدار مەن كومپوزيتسيالاردى ساحنالاعان قازاقستانداعى بىردەن-ءبىر كاسىبي بي تەاترى.
ءىبىر-ءسىبىر جۇرتى دەيتىن قيىردى جايلاعان تۇركىتىلدەستەر ىشىندە كاماسين اتتى حالىق بولىپتى. ءوزىنىڭ ءتىلى, مادەنيەتى, ءداستۇرى بار ەدى. اۋەلى ءداستۇرى مەن تىلىنەن ايرىلعان جۇرت قۇمعا سىڭگەن سۋداي قاراسى كوپ حالىقتىڭ اراسىندا جوعالىپ كەتىپتى. قازىر كاماسيندەر جوق. ال ساحناداعى بي ءتىلى كاماسيندەي جوعالماۋعا ۇندەيدى. قاپاستان شىعىپ, شىرماۋىقتان ارىلعان دومبىرا ۇلتتىق بولمىستىڭ شىراقشىسىنداي كورىندى!
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»