ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن اقپاراتتاندىرۋ جوباسى باستالدى. بۇگىندە اقمولا, قوستاناي, قاراعاندى جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا قاناتقاقتى جوبا بويىنشا مەديتسينا مەكەمەلەرىن اقپاراتتاندىرۋ تاجىريبەسى جۇرۋدە.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىندە ارنايى دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ دەپارتامەنتى قۇرىلىپ, ناقتى جۇمىس باستالسا, وڭىرلەردە دە از ۋاقىت ىشىندە قىرۋار شارا اتقارىلعان. وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قانات توسەكباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىندا «Kazmedinform» مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەسى, قالانىڭ 6 ەمحاناسىندا ەلەكتروندى كەزەكتى باسقارۋ جۇيەسى, جەدەل مەديتسينالىق جاردەمدى باسقارۋدىڭ «اديس» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ەنگىزىلگەن.
دارىگەرگە – سمارتفونمەن
بۇگىندە ورالدا دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا قالتاڭىزداعى سمارتفون ارقىلى جازىلۋعا بولادى. بۇل ءۇشىن k-vrachu.kz ءموبيلدى قوسىمشاسىن PlayMarket, App Store «دۇكەندەرى» ارقىلى Android, iOS وپەراتسيالىق جۇيەسىندە جۇمىس ىستەيتىن ءموبيلدى قۇرىلعىلارعا تەگىن جۇكتەپ الۋ كەرەك. 2017 جىلدىڭ قاراشا ايىندا باستالعان بۇل ءموبيلدى قوسىمشانى بۇگىنگە دەيىن 1742 ادام پايدالانىپتى.
ءموبيلدى قوسىمشانىڭ مۇمكىندىگى كوپ: بۇل ارقىلى دارىگەردىڭ جۇمىس كەستەسىمەن تانىسۋعا, تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تىركەلگەن ۋچاسكەنى انىقتاۋعا, دارىگەر كارتوچكاسىن قاراۋعا, وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىن قاراۋعا جانە ونى كارتادا تابۋعا, دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلۋعا جانە قاجەت بولعان جاعدايدا جازىلۋدى وزگەرتۋگە بولادى. قوسىمشادا سونداي-اق Push حابارلامالار جانە دارىگەرگە بارۋ جونىندە ەسكەرتۋ فۋنكتسيالارى بار.
دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلۋعا ارنالعان k-vrachu.kz ۆەب-پورتالىن بۇگىندە 5344 ادام پايدالانعان. بۇل ۆەب-پورتال ارقىلى تۇتىنۋشى تىركەلگەن ۋچاسكەنى ىزدەپ تابادى, دارىگەردىڭ (جالپى تاجىريبەلىك دارىگەر) قىزمەت كورسەتەتىن اۋدانىن كورەدى, دارىگەر قابىلداۋىنا ونلاين تۇردە جازىلادى, دارىگەردىڭ كەستەسىن, ونىڭ بىلىكتىلىگىن كورە الادى, ءتىپتى دارىگەرگە ءوز باعاسىن بەرە الادى. وبلىستا بيىلعى قاڭتار-اقپان ايلارىندا الدىن الا جازىلۋ بويىنشا 319652 پاتسيەنتكە قىزمەت كورسەتىلىپتى. بۇلاردىڭ ىشىندە 588 پاتسيەنت دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى جازىلعان.
قاعاز تولتىرۋ قالىپ بارادى
وڭىردە ەمحانالار بويىنشا قازىردىڭ وزىندە 644170 ەلەكتروندى امبۋلاتورلىق كارتا قالىپتاستى. مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك ۇيىمدارىندا كەزەكتى ازايتۋ ءۇشىن ورال قالاسىنىڭ بارلىق ەمحانالارىندا «ەلەكتروندى تابلو» ەلەكتروندى كەزەكتى باسقارۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلدى. قالانىڭ التى ەمحاناسىندا جانە «دەركول» دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىندا «كازمەدينفورم» مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەسىمەن ينتەگراتسيالاندىرىلعان ەلەكتروندى كەزەكتى باسقارۋ جۇيەسى (ەكبج) ەنگىزىلدى. 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ وسى باعدارلاما ارقىلى 188 403 پاتسيەنتكە قىزمەت كورسەتىلدى.
قازىردىڭ وزىندە ورالداعى 6 ەمحانانىڭ بەسەۋى مەديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز جۇرگىزۋگە كوشتى. «دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق قۇجاتتامانى قاعازسىز جۇرگىزۋگە كوشۋ جونىندەگى قاناتقاقتى جوبانى ەنگىزۋ تۋرالى» ءمينيستردىڭ بۇيرىعىنا وراي وبلىستا قاعازسىز قۇجاتتاما جۇرگىزۋگە كوشكەن مەكەمە سانى 54-كە جەتتى. ونىڭ ىشىندە وبلىستىق تەرى-ۆەنەرولوگيالىق ديسپانسەر, وبلىستىق پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعى, وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحانا, وبلىستىق ناركولوگيالىق ديسپانسەر, وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەر, وبلىستىق كارديولوگيالىق ورتالىق, وبلىستىق جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى, زەلەنوۆ, قاراتوبە, تاسقالا, تەرەكتى اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانالارى, «ورال» وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى اۋرۋحاناسى, «يۆۋشكا» بالالار تۋبەركۋلەزگە قارسى شيپاجايى, «قاراعايلى» تۋبەرۋلەزگە قارسى شيپاجايى بار. وسى جۇيەنىڭ ارقاسىندا ستاتسيونار دارىگەرى مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك كورسەتەتىن ۇيىمداردىڭ بارلىق جازبالارىن كورە الادى. ال دارىگەر بۇل جۇيەگە ەلەكتروندى-تسيفرلى قولتاڭبا ارقىلى اۆتوريزاتسيالانادى.
ءار مينۋتتىڭ قادىرى
اتالعان وزگەرىستەر ناقتى قانداي ناتيجە بەرەدى؟ ارينە ويعا العان ماقساتقا بىردەن جەتۋ قيىن. كەيدە قاتەلىكتەر دە كەزدەسەدى. بىراق سالاعا اقپاراتتىق تەحنولوگيانىڭ سوڭعى جاڭالىقتارىن ەنگىزۋ كۇن تارتىبىندەگى ماسەلە ەكەنىنە ەشكىمنىڭ كۇمانى جوق. مىسالى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن اقپاراتتاندىرۋ شەڭبەرىندە وبلىستىق جەدەل مەديتسينالىق جاردەم قىزمەتى ونلاين رەجىمدە جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن سيتۋاتسيالىق ورتالىق ورناتىلىپ, جەدەل مەديتسينالىق جاردەمدى باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى جاڭعىرتىلدى.
– بۇل بىزگە ناۋقاسقا جەتۋ ۋاقىتىن 12 مينۋتتان 9 مينۋتقا دەيىن قىسقارتۋعا, سونىمەن بىرگە ديسپەتچەرلىك قىزمەتكە كەلىپ تۇسكەن شاقىرتۋدى وڭدەۋ ۋاقىتىن 5 مينۋتتان 3-4 مينۋتقا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. اۋرۋحاناعا دەيىن قايتىس بولۋ جاعدايى 0,8 پروميليدەن 0,4 پروميليگە دەيىن تومەندەدى. قالالىق جەدەل جاردەم ستانساسى 24 دانا ءموبيلدى ارم (پلانشەتتەرمەن) جاراقتالىپ, 100% قامتىلدى. وبلىستاعى بارلىق 138 سانيتارلىق اۆتوكولىك GPS-مونيتورينگكە قوسىلدى, – دەيدى قانات توسەكباەۆ.
جىل باسىنان بەرى جاڭا باعدارلاما بويىنشا 16918 شاقىرتۋعا قىزمەت كورسەتىلگەن. جاڭا جۇيە وبلىس بويىنشا جەدەل مەديتسينالىق جاردەم بريگادالارىنىڭ گەولوكاتسياسىن كورىپ وتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ديسپەتچەر شاقىرتۋ تۋرالى اقپاراتتى (شاقىرتۋدىڭ سەبەبى, پاتسيەنتتىڭ اتى-ءجونى, مەكەنجايى) وقيعا ورنىنا ەڭ تەز جەتەتىن بريگادانىڭ پلانشەتىنە جىبەرەدى.
جابدىق جانە ينتەرنەت
مەديتسينالىق زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق جابدىقتاردى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرگە ينتەگراتسيالاۋ جۇمىسى وڭىردە قىزۋ ءجۇرىپ جاتىر. وبلىس بويىنشا زەرتحانالىق-دياگنوستيكالىق جابدىقتاردىڭ جالپى سانى 760 دانا بولسا, اقپاراتتىق جۇيەگە 70-ءى قوسىلدى, ەندى 29 جابدىق ءازىر تۇر.
ينفراقۇرىلىمدىق ينديكاتورلار بويىنشا بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينالىق ۇيىمدار 4477 كومپيۋتەرمەن جاراقتالعان. وڭىردە 2016 جىلى 1064 دانا (152,3 ملن تەڭگە), 2017 جىلى 656 دانا كومپيۋتەرلىك تەحنيكا ساتىپ الىندى. جاڭا تەحنيكا الۋ جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتى (162,5 ملن تەڭگە) جانە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلدى. بۇگىندە وبلىستىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىنىڭ كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن جاراقتالۋى 100%-دى قۇرايدى.
وبلىستا 394 مەديتسينالىق نىساننىڭ ىشىندە جالپى سانى 120 نىسان – شەكارا ماڭىنداعى شالعاي اۋدانداردىڭ مەديتسينالىق پۋنكتەرى, فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكتەر ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلماعان. بۇل بارلىق نىساننىڭ 30%-ى ەكەن. ارينە كوپ. قازىرگى كەزدە «قازاقتەلەكوم» اق وبلىستاعى 91 ۇيىمدى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ بويىنشا جۇمىس باستادى. بۇل جوسپار جۇزەگە اسقاندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋ مۇمكىندىگى تۋادى. سونىمەن قاتار وبلىستا ساپالى ينتەرنەت بايلانىسىمەن قامتۋدى 100%-عا جەتكىزۋ ءۇشىن «قازاقتەلەكوم», «Astel» اق كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە جانە سپۋتنيكتىك بايلانىس ارقىلى قوسىلۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدا. مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن جۇمىس وففلاين تۇردە دە (سد-ديسكىلەر, فلەش كارتالار ارقىلى جازىپ الۋ) جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
قانداي ناتيجە كۇتەمىز؟
– وڭىردەگى ەمحانالاردى, جالپى وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن اقپاراتتاندىرۋدان كۇتەتىن ناتيجە كوپ, – دەيدى ق.توسەكباەۆ. – مىسالى, مەديتسينالىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋگە جۇمسالاتىن ەڭبەك شىعىنى 63,40%-عا ازايادى, كارتالاردان ءۇزىندى-كوشىرمە بەرۋگە جۇمسالاتىن قارجى شىعىندارى 63,40%-عا تومەندەيدى. زەرتحانالىق زەرتتەۋلەرگە كەتەتىن شىعىن 22,40%-عا, دارىلىك پرەپاراتتارعا جۇمسالاتىن شىعىن 15%-عا, راديولوگيالىق زەرتتەۋلەر شىعىنى 14%-عا ۇنەمدەلەدى. ستاتسيونار بويىنشا مەديتسينالىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋگە جۇمسالاتىن ەڭبەك شىعىنى 70%-عا تومەندەپ, مەديتسينالىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋگە جۇمسالاتىن قارجى شىعىنى 70%-عا ازايادى. زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر شىعىنى – 11,80%, دارىلىك پرەپاراتتارعا جۇمسالاتىن شىعىن 15%-عا ازايىپتى. «ناۋقاستى ەمدەۋگە جاتقىزۋ مەرزىمى قىسقارۋىنان ورتا ەسەپپەن 30% پايدا بولدى», دەيدى سالا باسشىسى. وسى جۇمىستار ناتيجەسىندە 2018 جىلدىڭ قاڭتار-اقپان ايلارىندا جالپى ەسەپپەن 485 ملن تەڭگە قارجى ۇنەمدەلگەن.
وڭىردەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا قاعازسىز اۋرۋحاناعا تولىق كوشەتىنىن مالىمدەپ وتىر. سونداي-اق اۋرۋلاردى باسقارۋ باعدارلاماسى بيىل تولىق تسيفرلاندىرىلماق. بۇعان قوسا حالىق اراسىندا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن بارىنشا جانداندىرىپ, پورتالدى پايدالانۋشىلاردىڭ سانىن ۇلعايتۋ جوسپاردا تۇر.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى