قوعامنىڭ ءبىر كەزەڭنەن ەكىنشى كەزەڭگە ءوتىپ جاتقان كەزىندە تۋعان ۇرپاق باقىتسىز دەپ جاتادى عوي. قازىر انشىلەردىڭ تاسى ورگە دومالاپ تۇرعان كەزەڭ. حالىق تەلەديداردان دا, باسقادان دا تەك سولاردى كورەدى, ءانىن تىڭدايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا سولارعا قاراپ بوي تۇزەيدى. ال وزدەرىنەن سۇراساڭ كىتاپ بەتىن اشپايدى, كىتاپ وقۋعا ۋاقىتى دا جوق. كەيدە ويلايمىن, جاستار كىمگە قاراپ ۇلگى الىپ جاتىر دەپ.
ءبىزدىڭ قوعامنىڭ الدىندا قازاق قالامگەرلەرىنىڭ قۇنى ءبىر تيىن بولىپ قالدى. بۇرىنعىداي كوشەدە ەشكىم تانىمايدى, شىعارمالارىن وقىمايدى, تەلەديداردان سويلەسە تىڭدامايدى. اقپارات پەن تەحنيكا جارىق جىلدامدىعىنداي دامىعان زاماندا ءبىز مودەرنيزاتسيالانا الماي جاتىرمىز. نارىقتىق اعىنعا دايىن بولماي شىقتىق. قازىر قوعامعا ارزان ءسوز بەن كوبىك وي ءوتىمدى. كەيدە قوعامدى دا كىنالاي المايسىڭ. سالماقتى وي مەن تەرەڭ ءسوزدى قورىتۋعا حالىقتىڭ ۋاقىتى جوق. وسىنداي كەزدەردە ادەبيەت كەرەك پە دەگەن پەندەۋي وي باسىڭا سارت ەتە قالاتىنى بار. سوندىقتان بولار قازاق قالامگەرلەرى قازىر ازداپ ۇنسىزدەۋ. بىراق بۇل ۋاقىتشا كەزەڭ دەپ ويلايمىن. بالكىم, مەنىڭ سوزدەرىم كوبە ابەنىڭ كەيىپكەرىندەي وزىمشىلدەۋ سوزدەر بولار.
قازاق ادەبيەتى جاڭعىرىپ, كىتاپ ساتاتىن اگەنتتىكتەر قۇرىلسا, ءبىزدىڭ دە ءوز مارك لەۆيىمىز, ءوز كوەلومىز, دەن براۋنىمىز, نيكولاس سپاركىمىز, روۋلينگىمىز بولار ما ەدى دەپ ويلايمىن. بارلىق ونەردىڭ, عىلىم-تەحنيكانىڭ باستاۋى ادەبيەتتە جاتىر. كىتاپ نارىعىن جولعا قويىپ, اينالامىزعا قارايتىن ۋاقىت جەتتى. ەندى كەشىكسەڭ ءبىر ورىندا كوپ وتىرىپ, جاۋ كەلگەندە اسىعىپ تۇرام دەپ شالعايىن باسىپ قۇلاعان اپەندى-قازاقتىڭ كۇيىن كەشەرىمىز حاق.
اتاقتى گومەر تۋعان ەلدە قازىر اقىن جوق دەپ جاتادى. راس-وتىرىگىن كىم ءبىلسىن. بىراق جاستار قازىر وسى كۇنگى كوزى ءتىرى الەم اقىندارىنان گورى پروزايكتەرىن كوبىرەك بىلەدى, ىزدەپ وقيدى. دەمەك, الەمدە پروزانىڭ باعى جانىپ تۇر دەگەن ءسوز. بىزدە كەرىسىنشە پوەزيا باسىم. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندەگى ادەبي ورتالاردا اقىندار توپتانىپ جۇرەدى. تام-تۇمداپ ءوز بەتتەرىنشە جازىپ ءجۇر. ادەبيەتتە ەڭ قيىن دا ەڭ وڭاي جانر پوەزيا دەپ جاتادى عوي. سودان بارىپ ءوز ەنشىسىن العان تۇڭعىش بالاداي ءبىرى پروزا, ءبىرى سىن, ءبىرى باسقاعا بارىپ جاتادى. كەيدە قازاق ادەبيەتىندەگى جاس اقىنداردى كورىپ, بەينە ءبىر ولار ستارتتا تۇرعانداي ەلەستەيدى ماعان. الەمدەگى ادەبيەتكە ءبىز فەنتەزي, عىلىمي-فانتاستيكا, دەتەكتيۆ جانرلارىن يگەرە الماي جاتقاندا تاعى دا كيبەرپانك, ليترپگ دەيتىن جانرلار قوسىلدى. جاستارىمىزدى كومپيۋتەر ويىنىنا قۇمار, ميى سۇيىلىپ كەتتى دەپ ايىپتاپ جاتامىز. سول ويىنداردىڭ باستاۋىندا ادەبيەت تۇرعانىن, عىلىمي فانتاستيكالىق جانر جاتقانىن, الدىمەن كىتاپتار جازىلىپ, سول كىتاپتار جەلىسىندە ويىندار قۇراستىرىلعانىن ءبىرىمىز بىلسەك, ءبىرىمىز بىلمەيمىز. بۇلاردىڭ دامۋىنا دميتري رۋس, مارك كۋزمين, نام حي سون سياقتى جازۋشىلار سۇبەلى ۇلەس قوسىپ ءجۇر. جاستاردى كىتاپتى قولىنا المايدى دەپ ايىپتاي بەرگەنشە ويىنعا جاقىن با, سونداي جانرداعى كىتاپتاردى وقىتايىق, اناۋ قالامگەرلەرمەن تانىستىرايىق. وسىلاي اقىرىن ادەبيەتكە باۋليىق. قوعامداعى اعىممەن ساناسپاۋعا بولمايدى. جاستار جاپپاي كومپيۋتەرلىك ويىنعا قۇمار بولسا ليترپگ جانرىن وزىمىزدە دامىتىپ جازايىق, ول ءۇشىن جوعارىداعى ايتقان ستارتتاعى جىگىتتەردىڭ توماعاسىن سىپىرىپ قويا بەرسەك جەتكىلىكتى. ادەبيەتپەن بىرگە باسقا ونەر تۇرلەرىن دە دامىتايىق, اسىرەسە كەنجە ونەر ءتۇرى كينوعا دا كوڭىل بولەيىك. ادەبيەت, مادەنيەت جاعىنان اينالامىزبەن تەرەزەمىزدى تەڭەستىرەيىك. ابايدىڭ سىنى ارقامىزعا تاياق بوپ تيگەلى قاي زامان. قيمىلدايىق. ەسەكتى دە ۇرساڭ اۋدەمجەر شابادى ەمەس پە؟!
تۇرسىنبەك باشار
الماتى