كەشە سپيكەر نۇرلان نىعماتۋليننىڭ توراعالىق ەتۋىمەن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسى ءوتتى. جيىن اياسىندا ەكى ماسەلە – كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان زاڭ جوباسى مەن قازاقستان مەن بەلارۋس ەلى اراسىنداعى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ كۇن تارتىبىنە شىعارىلىپ, ماقۇلداندى.
جيىندى اشقان ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين پالاتا دەپۋتاتى مۇحتار ەرماندى ءماجىلىستىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى لاۋازىمىنا سايلاۋدى ۇسىندى. سونىمەن قاتار ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قاۋلىسىمەن پارتيالىق ءتىزىم بويىنشا, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەسى دارحان مىڭباي ءماجىلىس دەپۋتاتى رەتىندە تىركەلىپ, ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ قۇرامىنا سايلاندى.
سودان كەيىن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ تانىستىرۋىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كاسىپكەرلىك قىزمەتتى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا تالقىلاندى.
زاڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ وتكەن جىلعى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. سونىمەن قاتار قۇجات اياسىندا مەملەكەتتىك باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتىن رەفورمالاۋعا, ونىڭ ىشىندە قايتالانۋىنا جانە تيىمدىلىگىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى 132 باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ ءتۇرىنىڭ 28-ءىن قىسقارتۋ كوزدەلەدى. سول سياقتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 544 باقىلاۋ فۋنكتسياسىنىڭ مەملەكەتكە جانە تۇتىنۋشىعا قاۋىپسىزدىك قاتەرىنىڭ تاۋەكەلدەرىمەن بايلانىستى ەمەس 137 ءتۇرىن الىپ تاستاي وتىرىپ, تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ ۇسىنىلادى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قولدانىستاعى «انىقتاۋ جانە جازالاۋ» ساياساتىنىڭ ورنىنا «قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ پروفيلاكتيكاسى مەن الدىن الۋ» ساياساتىنا كوشە وتىرىپ, تەكسەرۋشىلەردىڭ وي ارەكەتى, مىنەز-قۇلقىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ ماقساتىندا پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ ەنگىزىلمەك كورىنەدى. الايدا اتالعان باعىتتا قولعا الىنادى دەپ جوسپارلانىپ جاتقان اۋقىمدى جاڭاشىلدىقتار حالىق قالاۋلىلارىنىڭ ءبىرشاما الاڭداۋشىلىعىن تۋدىردى. ايتالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ قىزمەتىنە قاتىستى ەنگىزىلەدى دەگەن وزگەرىس ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قانشالىقتى قامتاماسىز ەتە الادى دەگەن ماسەلەنى ءماجىلىس توراعاسى بايانداماشىنىڭ الدىنا كەسە كولدەنەڭ تارتتى.
«بۇگىن ءبىز دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «Doing Business» رەيتينگىندە قازاقستاننىڭ ىسكەرلىك كليماتىن جانە پوزيتسياسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا كەيبىر مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردان باقىلاۋ تەتىگىن الىپ تاستاساق, ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى قانشالىقتى ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلەدى. اسىرەسە قوعام مۇشەلەرى ءۇشىن ومىرلىك ماڭىزى جوعارى قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ جولىنداعى كەيبىر قاداعالاۋلاردى الماس بۇرىن, جۇيەلى تۇردە ساراپتامالىق تالداۋ كەرەك. ويتكەنى بىزگە رەيتينگتىك كورسەتكىشتەردەن ازاماتتار مەن مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى جوعارى تۇرۋى ءتيىس», دەدى ن.نىعماتۋلين.
سونداي-اق ءماجىلىس سپيكەرى وسى ورايدا ەڭ الدىمەن ەنەرگەتيكا مەن مۇناي-گاز, كەن ءوندىرۋ جانە سۋ شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى نىسانداردى تۇرعىزىپ, پايدالانۋدا اسقان مۇقياتتىلىق قاجەت ەكەندىگىن العا تارتتى. «ماسەلەن, سۋ شارۋاشىلىعىنا قاتىستى نىسانداردى ەسەپكە الۋ مەن مونيتورينگ جۇرگىزۋدى سۋ كودەكسىنەن الىپ تاستاۋ جونىندەگى ەنگىزىلەتىن ۇسىنىس كوپتەگەن سۇراقتار تۋىنداتادى. ەگەر ءبىز قۇجاتتى وسى قالپىندا قابىلداساق, شيەلەنىسكەن ماسەلەلەرگە تاپ بولامىز. ونداي جاعدايدا «قازگيدرومەت» رمك ورتالىقتارى سۋدى پايدالانۋعا قاتىستى تولىق اقپاراتقا يەلىك ەتە الماي قالادى. ال ول ءوز كەزەگىندە توتەنشە جاعدايلار قىزمەتى بولجامىنىڭ شىنايى ءارى ناقتىلىق قۇندىلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز», دەدى ن.نىعماتۋلين.
جالپى, 112 زاڭنامالىق اكتى, 13 كودەكس پەن 100 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدى كوزدەيتىن زاڭ جوباسىنا قاتىستى قوسىمشا بايانداما جاساعان ماجىلىستەگى ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ساكەن وتەباەۆ جۇمىس توبىنىڭ نازارىنا 892 تۇزەتۋ كەلىپ تۇسكەندىگىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول زاڭ جوباسى مونوپوليستەر مەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىنىڭ زاڭدى جانە جەكە تۇلعالارعا كورسەتەتىن مىندەتتى قىزمەتتەرىن رەگلامەنتتەۋگە, رەتتەۋشىلىك اسەردى تالداۋ ينستيتۋتىن جەتىلدىرۋگە, بيزنەسكە اكىمشىلىك جۇكتەمەنى ازايتۋ ماقساتىندا اقپاراتتىق قۇرالداردى رەتتەۋدى جەتىلدىرۋگە باعىتتالاتىندىعىن باسا ايتتى.
وسى كۇنگى وتىرىس اياسىندا دەپۋتاتتار قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ تانىستىرۋىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى 1997 جىلعى 11 ساۋىردەگى تابىس پەن مۇلiككە قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ جانە سالىق تولەۋدەن جالتارۋعا جول بەرمەۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكiمەتi اراسىنداعى كەلىسىمگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىراۋىزدان ماقۇلدادى.
بايانداماشىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە, حاتتامادا سالىقتىق جالتارۋعا قارسى شارالار, ونىڭ ىشىندە سالىق سالۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اقپارات الماسۋ ارقىلى ەكى مەملەكەتتىڭ سالىق قىزمەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن كەڭەيتۋ جولى كوزدەلەدى. «راتيفيكاتسيالاۋ ءۇشىن ۇسىنىلىپ وتىرعان حاتتاما رەزيدەنتتىكتى راستايتىن قۇجاتتاردى تانۋ ءراسىمىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەلىسىم سالىق قىزمەتتەرىنە قولتاڭباسى مەن ءمورىن زاڭداستىرماي رەزيدەنتتىكتى راستايتىن تۇپنۇسقاداعى قۇجاتتاردى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەرەجەمەن تولىقتىرىلدى», دەدى ب.سۇلتانوۆ.
ال بۇل ماسەلەگە قاتىستى قوسىمشا بايانداما جاساعان قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى شاكير حاحازوۆ قۇجاتتاعى كەيبىر تەرمين سوزدەرگە توقتالدى. «ايتالىق, «تۇراقتى مەكەمە» دەگەن تەرمينگە باسقا تۇلعا ءۇشىن بارلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ تابيعي رەسۋرستاردى بارلاۋدان تۇسەتىن كىرىسكە سالىق سالۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وزگەرىس ەنگىزىلدى. سول سياقتى كەلىسىم ارقىلى قىزمەت كورسەتۋ كەزىندە قىزمەتكەرلەر ءىس جۇزىندە كەلگەننەن كەيىن 183 كۇننەن سوڭ تۇراقتى مەكەمە قۇرۋدى كوزدەيتىن جاڭا ەرەجەمەن تولىقتىرىلدى», دەدى ول.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»