دانيار اقىشەۆ ۇكىمەت وتىرىسىندا نە تۋرالى بايانداما جاسادى؟

ۇلتتىق بانك توراعاسى دانيار اقىشەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ وتىرىسىندا بانك سەكتورىنىڭ قارجىلىق ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ايتىپ بەردى.

باعدارلامانىڭ ءبىرىنشى باعىتى.

"ۇكىمەتپەن بىرگە وتكەن جىلى بتا بانكپەن بىرىكتىرىلگەننەن كەيىن كوپ پروبلەمالارعا ۇشىراعان جۇيە قۇراۋشى بانك - كازكوممەرتسبانك تولىعىمەن قالىپقا كەلتىرىلدى. ناتيجەسىندە بتابانككە بەرىلگەن كرەديتتى پروبلەمالىق كرەديتتەر قورى ساتىپ الدى, ال كازكوممەرتسبانكتىڭ ءوزى قايتا كاپيتالداندىرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەرگە ايىرباستالىپ, ستراتەگيالىق ينۆەستورعا ساتىلدى. مەملەكەتتىك قولداۋ ارقاسىندا حالىقتىڭ دەپوزيتتەرى,  4,5 تريلليون تەڭگە سوماداعى مەملەكەتتىك جانە جەكە كومپانيالاردىڭ قاراجاتى ساقتالدى", - دەدى اقىشەۆ.

باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى.

«الەۋمەتتىك ماڭىزدى جانە نارىققا ءبىرشاما ۇلەسى بار ءىرى بانكتەردى قولداۋ. ۇلتتىق بانك بارلىق بانك جۇيەسى اكتيۆتەرىنىڭ 28 پايىزىن  قۇرايتىن 5 بانكتىڭ قاتىسۋىن ماقۇلدادى. ولارعا حالىقتىڭ 2 تريلليون تەڭگەدەن استام دەپوزيتتەرى جانە كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ 2,2 تريلليون تەڭگە دەپوزيتتەرى مەن شوتتارى ورنالاستىرىلعان.باعدارلامانىڭ شەڭبەرىندە بانكتەردى ۇستەمە كاپيتالداندىرۋعا مەملەكەت پەن اكتسيونەرلەردىڭ ورتاق قاتىسۋ سحەماسى ىسكە اسىرىلدى. مەملەكەتتىك قولداۋ 653 ميلليارد تەڭگە بولدى. اتالعان بانكتەردىڭ اكتسيونەرلەرى 421 ميلليارد تەڭگەگە بانكتەردى ۇستەمە كاپيتالداندىرۋ بويىنشا جانە ناشار كرەديتتەردى 1,2 تريلليون تەڭگەدەن استام سوماعا تومەندەتۋگە مىندەتتەمە قابىلدادى. 665 ميلليارد تەڭگە ەسەپتەن شىعارىلدى», - دەپ ايتىپ بەردى قارجى رەتتەۋشىسىنىڭ باسشىسى.

اقىشەۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, باعدارلاما ءىس جۇزىندە بانكتەردىڭ ورنىقتىلىعىن ارتتىردى جانە ەكونوميكانى كرەديتتەۋدى كەڭەيتۋگە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى. ەكونوميكاعا كازكوممەرتسبانكتى قوسا العاندا, ۇستەمە كاپيتالداندىرۋ العان بانكتەرگە جاڭا قارىزدار بەرۋ 781 ميلليارد تەڭگە بولدى. "الايدا, قولداۋ كورسەتۋ باعدارلامالارى ەلدەگى قارجىلىق تۇراقتىلىق ءۇشىن ءمانى بار ءىرى ينستيتۋتتاردى عانا قامتۋعا ءتيىس ەكەندىگىن حالىقارالىق تاجىريبە راستاپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە, مەملەكەتتەن جەڭىلدەتىلگەن رەسۋرستار ۇسىنۋ وپتسياسى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ اكتسيونەرلەرى اراسىندا ماسىلدىق كوڭىل-كۇيدى دامىتۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا تەك قىسقا مەرزىمدى سيپاتتا بولۋعا ءتيىس", - دەدى اقىشەۆ.

ول مەملەكەتتىڭ تۇراقتى قولداۋ جەلىسى بارلىق بانك ءۇشىن ولاردىڭ بانك جۇيەسىندەگى ءرولى مەن مولشەرىنە قاراماستان مەملەكەتتەن ارزان اقشا الۋىن ىنتالاندىراتىنىن ايتىپ بەردى: ء"بىز احۋالى جالپى قارجى تۇراقتىلىعىنا ەشقانداي قاۋىپ توندىرمەيتىن شاعىن بانكتەر باعدارلاماعا قاتىساتىنىنا سەنىپ وتىرعانىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان ۇلتتىق بانك باسقارماسى 2018 جىلعى 6 اقپاندا باعدارلامانى ءىرى بانكتەردى ۇستەمە كاپيتالداندىرۋ بويىنشا شارالار بولىگىندە ىسكە اسىرۋدى اياقتاۋعا شەشىم قابىلدادى. 2018 جىلعى 7 اقپاننان باستاپ بانكتەردىڭ وتىنىمدەرىن قاراۋ توقتاتىلدى, ال وسى مەرزىمگە دەيىن كەلىپ تۇسكەن وتىنىمدەر قارالمايدى".

باعدارلامانىڭ ءۇشىنشى باعىتى.

"بانكتەردى قولداۋدىڭ داعدارىسقا قارسى شارالارىن ىسكە اسىرعاننان كەيىن سەكتوردى ورنىقتى دامىتۋ شارالارىنا كوشەمىز. ءبىرىنشى كەزەكتە, بۇل بولاشاقتا كرەديتتەۋ كەزىندە قاراجاتتى ماقساتسىز پايدالانۋ پروبلەمالارىنا جول بەرمەۋ. بانكتەر تاراپىنان اسا ساقتىقپەن ساياسات جۇرگىزۋ. ءبىز رەتتەۋشى پروۆيزيالار تەتىگىن قالىپقا كەلتىردىك. بانكتەردىڭ جاڭا № 9 قارجىلىق ەسەپتىلىك ستاندارتىنا بەيىمدەلۋى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز. ەكىنشىدەن, ۇلتتىق بانكتىڭ قاداعالاۋ مانداتىن كۇشەيتۋ. تاۋەكەلى جوعارى ساياسات جۇرگىزەتىن بانككە قاتىستى رەتتەۋشىنىڭ الدىن الا ىقپال ەتەتىن مۇمكىندىكتەرى بولۋعا ءتيىس. بۇل تاۋەكەلگە باعدارلانعان قاداعالاۋ دەپ اتالادى. ول بانك سەكتورىندا وسىنداي پروبلەمالاردىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋدى كۇشەيتەدى", - دەدى اقىشەۆ.

ول bail-in تەتىگىن زاڭنامالىق بەكىتۋ ارقىلى بانكتىڭ تاۋەكەلدەرىن ونىڭ ءىرى كرەديتورلارى اراسىندا ءبولۋ كوزدەلەتىندىكتەن, بۇدان مەملەكەتكە دە پايدا كەلەتىنى تۋرالى اتاپ ءوتتى. ول ءۇشىن ۇكىمەتكە ەنگىزىلگەن ۇلتتىق بانك تۋرالى زاڭعا جانە سالالىق زاڭناماعا تۇزەتۋلەردى جىلدام قابىلداۋ قاجەت. اقىشەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتى مەن پارلامەنتىنە تۇزەتۋلەردى جىلدام قاراۋدى قولداۋ تۋرالى ءوتىنىش ءبىلدىردى.