جاقىندا ينتەرنەتتى اقتارىپ وتىرىپ, ميىندا ساۋلەسى بار ادامدى ۇلكەن ويعا جەتەلەيتىن ماعىنالى ءبىر دۇنيەگە تاپ بولدىم. وندا بۋددا, مۇسىلمان, حريستيان, سونىڭ ىشىندە كاتوليك دىندەرىنىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىقتار جايلى ايتىلعان ەكەن.
قىسقاشا ماعىناسى تومەندەگىدەي: بۋددا ءدىنى مىنا دۇنيەنى ازاپقا بالايدى ەكەن. ونىڭ ءىلىمى بويىنشا قىزىقتىڭ ءبارى ول دۇنيەدە. دەگەنمەن, مىنا دۇنيەدە ءومىر ءسۇرىپ, ءوز بورىشىڭنان قۇتىلۋىڭ كەرەك. سوندا انا جاققا بارعاندا, قۇدايدىڭ شاپاعاتىنا بولەنىپ جاقسى جاعدايعا تاپ بولاسىڭ. وسى قاعيدا بويىنشا بۋددا دىنىندەگىلەر بۇل دۇنيەدەن كەتكەندە, ونشا قايعىرماي, قينالماي كەتەتىن كورىنەدى. ءبۋدديزمنىڭ ءومىردى ازاپ دەپ ءتۇسىنىپ, ادامدى تاعدىرعا كونۋگە تاربيەلەيتىن ەرەكشەلىگىن قاناۋشىلار مەن باسقىنشىلاردىڭ پايدالانعانى ۋيكيپەديادا جاقسى جازىلعان. بابىردىڭ بۇكىل ءۇندىستاندى جاۋلاپ الۋىنىڭ ءبىر سىرى وسىندا بولسا كەرەك.
كاتوليك دىنىندەگىلەر قىزىقتىڭ ءبارى وسى دۇنيەدە دەپ ەسەپتەيدى. «سوندىقتان مىنا دۇنيەدە قىزىقتىڭ بارلىعىن ارمانسىز كورىپ قالۋىڭ كەرەك, ءتىپتى قاتەلەسكەن, كۇنالى بولعان جاعدايدىڭ وزىندە شىركەۋگە بارىپ, ءدىن يەسىنە جاساعان كۇناڭدى ايتىپ, ودان ارىلۋعا بولادى» دەپ ۋاعىزدايدى.
كاتوليك دىنىندەگىلەردىڭ تاريحي تۇرعىدان بايلىققا قۇمار كەلەتىنى, كاپيتال جيعىشتىعى وسىدان بارىپ قالىپتاسسا كەرەك. ءبىز تاريحتان كاتوليك ءدىنىنىڭ, اسىرەسە ونىڭ پروتەستانت تارماعىنىڭ ءحVى-ءحVىى عاسىرلاردا باتىستا جاڭا ويانعان بۋرجۋازيالىق يدەولوگياعا وزەك رەتىندە قابىلدانعاندىعىن بىلەمىز.
ال مۇسىلمان ءدىنى بولسا, بۇل دۇنيەنى ادامعا بەرىلگەن سىناق دەپ قابىلدايدى. «بۇل ومىردە تازا ءجۇرىپ, ەشكىمگە قياناتىڭدى تيگىزبەي, اللانىڭ بار ەكەندىگىن ۇمىتپاي, سىننان سۇرىنبەي وتسەڭ عانا, انا دۇنيەدە جۇماققا باراسىڭ, ايتپەسە توزاقتىڭ وتىنا كۇيەسىڭ» دەيدى. جالپى, ءبارىمىز مۇسىلمان بالاسى بولعان سوڭ, ونىڭ شارتتارىن ازدى-كوپتى بىلەمىز عوي. ادام قايتىس بولىپ, دەنەسىن جەر قوينىنا بەرەر الدىندا جانازاسىن شىعاراتىن مولدا جينالعان جۇرتتان «مارقۇمنىڭ كىمدە قانداي قارىزى بار؟», «جاقسى ادام با ەدى؟» دەپ سۇراۋشى ەدى عوي. سويتسەك, بۇل سۇراقتاردا ۇلكەن قاعيداتتىق ءمان بار ەكەن.
دىندەر اراسىنداعى بۇل ايىرماشىلىقتار ءبىزدى ۇلكەن ويعا جەتەلەدى. «اللانىڭ ءوزى دە راس, ءسوزى دە راس, راس ءسوز ەشۋاقىتتا جالعان بولماس» دەگەن ادامزاتتىڭ دانىشپانى اباي اتامىز. ەندەشە, باتىستىڭ بايلىق جيعىشتىق, قاناعاتسىزدىق, قىزىق قۋعىشتىق قاسيەتتەرى بىزگە ۇلگى بولا الماسا كەرەك. بىزگە, مۇسىلمان بالاسىنا اللانىڭ سالىپ بەرگەن ءوز جولى بار. بىراق وندا ساۋدا جاساما, بايلىق جيناما, كاسىپ قىلما دەپ ايتپايدى. تەك وسىنىڭ ءبارىن ادال جولمەن جۇرگىز دەيدى.
ءيا, ءبارىمىز دە جۇمىر باستى پەندەمىز. پەندە بولعان سوڭ ادامعا قاتەلەسۋ ءتان. بىراق قاناعاتسىزدىق, بىرەۋدىڭ قاقىسىن جەۋ, جەتىمدى جىلاتۋ كەشىرىلمەيتىن كۇنالار ەكەنى انىق. ال بىزدە جەكە ادامنىڭ ەمەس, بۇكىل حالىقتىڭ قاقىسىن جەپ وتىرعان ادامدار دا از ەمەس قازىر. ەلىمىزدى كەرنەپ تۇرعان سىبايلاس جەمقورلىق, كاپيتالدى وففشورلى ايماقتارعا قاراي شىعارۋعا تىرىسۋشىلىق فاكتىلەرىنىڭ جيىرەك تىركەلە باستاۋى – سونىڭ ءبىر ايعاعى.
ارينە, جەمقور دا ادام. كەشەگى اۋىلداعى قارا شارۋانىڭ نەمەسە كەڭەس وداعى كەزىندە ءبىلىم الىپ, كوز اشقان قازاق ينتەلليگەنتسياسى وكىلىنىڭ بالاسى. اپاس-قاپاس كەزەڭدە قولايلى قىزمەتتە تۇردى دا, سودان بايلىق جينادى. دەمەك ونىڭ يدەولوگياسى تۇسىنىكتى. «قۇداي بەردى, مەن الدىم» دەپ ەسەپتەيدى. ءوزىن اللانىڭ بەرگەنىن پايدالانىپ, ۇرپاعىنىڭ, ءۇرىم-بۇتاعىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن قامقور اكە رەتىندە قابىلدايدى. ءجيى مەشىتكە بارادى. اللانىڭ ول بايلىقتى سىناق رەتىندە بەرىپ وتىرعاندىعىن ەسكە الا بەرمەيدى.
ەندىگى ماقسات – بالا-شاعاسىن, ءۇرىم-بۇتاعىن بۇل ءومىردىڭ جۇماعى, زاڭدارى مىعىم, جەتىلگەن قوعام ەۋروپاعا قاراي جەتكىزىپ كەتۋ. سول ءۇشىن جيعان- تەرگەنىن سول جاققا قاراي شىعارىپ اكەتۋدىڭ جولدارىن قاراستىرىپ ءجۇر. اكەتىپ تە جاتىر. بىراق مۇنىڭ ارتى قايىرلى بولا قويار ما ەكەن. بولمايتىن سەكىلدى. گازەتتىڭ ەكونوميكالىق شولۋشىسى رەتىندە قازىرگى الەمدە ءجۇرىپ جاتقان ساياسي-ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردى, شامامنىڭ كەلگەنىنشە, ءجيى باقىلاپ وتىرامىن. ول جاقتا بىزدەن, تمد ەلدەرىنەن باراتىن كاپيتالدىڭ اياعىنا قاقپان قۇرىلۋدا. ازىرگە قاقپان اشىق كۇيىندە. ويتكەنى بايلىقتىڭ توپىرلاپ بارۋىن توسىپ وتىر. قاقپاننىڭ جابىلۋىنىڭ يدەولوگياسى قازىردىڭ وزىندە ءازىر. ول جاقتاعىلار بىزدەن بارعان كاپيتالدىڭ ءبارىن ارام بايلىق دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ ۇستىنە, باتىستىڭ وزىندە الەۋمەتتىك تۇرعىدان العاندا ۇلكەن ساياسي-ەكونوميكالىق وزگەرىستەر كۇتىلۋدە. قىسقاسىن ايتقاندا, بايلىقتى شەتكە شىعارىپ, ءسىڭىرىپ كەتۋدىڭ جولى تىم ب ۇلىڭعىر.
ەندەشە, باي بولساق, حالقىمىزبەن بولايىق! بىزگە اللانىڭ سىزىپ بەرگەن جولى وسى. ول شەڭبەردەن شىعىپ كەتە المايمىز.
سۇڭعات ءالىپباي, «ەگەمەن قازاقستان»