استانا قالاسىندا «قازپوشتانىڭ» تۇڭعىش تسيفرلى كەڭسەسى اشىلدى. ونىڭ تابالدىرىعىن اتتاعان تۇتىنۋشىلاردى «قۋانىش» ەسىمدى روبوت «قازپوشتانىڭ» تسيفرلىق كەڭسەسىنە قوش كەلدىڭىز» دەپ قارسى الادى. الداعى ۋاقىتتا مۇنداي كەڭسەلەر ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قالاسىندا ىسكە قوسىلماق. ەلورداداعى العاشقى ارنايى مامانسىز قىزمەت كورسەتۋ نىسانىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسقار جۇماعاليەۆ ارالاپ, جاڭا تەحنولوگيالارمەن تانىستى. «قازپوشتا» باسشىسى ساكەن سارسەنوۆ كەڭسە جۇمىسى جايىندا اڭگىمەلەپ, ەلەكتروندى كوممەرتسيانى قارقىندى دامىتىپ جاتقاندارىن جەتكىزدى. «بولىمشەلەردى جاڭارتىپ, كوپتەگەن سەرۆيستەرىمىزدى ونلاين ۇلگىگە كوشىرۋدەمىز. بۇگىننىڭ وزىندە ادامدارعا ماشينالار قىزمەت كورسەتەتىن بولىمشەنى اشىپ, ەلىمىزدىڭ تسيفرلى سالاداعى بولاشاعىن قالىپتاستىرماقپىز», دەدى ول.
ءيا, مۇندا قىزمەتتەردى ادەتتەگىدەي وپەراتور قىزمەتكەرلەر ەمەس, گيبريدتى بانكوماتتار, ەلەكتروندى كاسسير, پوشتامات جانە VR-اگەنت كورسەتەدى. «قازپوشتانىڭ» بولاشاق كەڭسەلەرىندە كليەنتتەر پوشتالىق جانە قارجىلىق قىزمەتتەردى وزدەرى اتقارا الادى. سونداي-اق مۇندا «post.kz» سايتى قىزمەتتەرىنىڭ بارلىق ءتۇرىن پايدالانۋعا بولادى. ايتالىق, اقشا اۋدارىمدارىن جاساۋعا, كوممۋنالدىق تولەمدەردى, جقە بۇزعانى ءۇشىن ايىپپۇلداردى تولەۋگە, اۆيا جانە تەمىر جول بيلەتتەرىن ساتىپ الۋعا جانە باسقا دا قىزمەتتەردى ورىنداۋعا مۇمكىندىك بار.
كاسىپكەرلەر ءۇشىن زاماناۋي كەڭسە بىرەگەي قىزمەتى ۇسىنىپ وتىر. ناقتىراق ايتقاندا, بانك پەن ينكاسساتور قىزمەتىن الماستىرا الاتىن ەلەكتروندى كاسسيردىڭ قۇندىلىعى ەرەكشە. بولىمشەگە كەلىپ, ءوز كارتاڭىزدى تولتىرساڭىز جەتكىلىكتى. جابدىق ءبىر مەزەتتە 100 ملن تەڭگەگە دەيىن قابىلدايدى. اقشانى جۇيەنىڭ ءوزى ساناپ, كۋپيۋرالار بويىنشا ىرىكتەيدى. وپەراتسيا سوڭىندا كليەنتكە تۇبىرتەك بەرىلەدى. قولما-قول اقشا بەرۋدە دە ەلەكتروندى كاسسير ءدال وسىلاي جۇمىس ىستەيدى. كەشەن 4-5 اي اۆتونومدى تارتىپتە جۇمىس ىستەي بەرەدى. بانكتەر 18:00-گە دەيىن قىزمەت كورسەتسە, تسيفرلى كەڭسە ساعات 22:00-گە دەيىن اشىق بولادى.
بولىمشەنىڭ جۇمىسىن تولىقتاي الماستىرا الاتىن تاعى ءبىر بىرەگەي قۇرىلعى – گيبريدتى بانكومات. ول تولەم كارتاسىنا تاپسىرىس بەرۋگە جانە الۋعا كومەكتەسەدى, الداعى ۋاقىتتا ساۋساق پەن بەت-الپەت بويىنشا بيومەتريكالىق ۆەريفيكاتسيالاۋ قوسىلعاننان كەيىن كارتا شوتىنان كارتانىڭ ءوزىنسىز قولما-قول اقشا الۋعا مۇمكىندىك تۋادى. گيبريدتى بانكوماتتا دا «رost.kz» سايتىنداعى كوممۋنالدىق تولەمدەر, سالىقتاردى, نەسيەلەردى, جقە بۇزعانى ءۇشىن ايىپپۇلداردى تولەۋ, اقشا اۋدارىمدارى جانە دەپوزيتتەردى تولتىرۋ سياقتى قىزمەتتەر قولجەتىمدى. سونداي-اق بايلانىس ورتالىعى وپەراتورىمەن حابارلاسۋعا جانە ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە كەڭەس الۋعا بولادى.
سونىمەن قاتار تسيفرلى كەڭسەدە كلاسسيكالىق بانكوماتتار مەن تولەم تەرمينالدارى قويىلعان. ولار ايىپپۇلداردى تولەۋگە جانە شەتەلگە شىعۋعا قويىلعان شەكتەۋدى الىپ تاستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كليەنتتەر جسن ەنگىزۋ ارقىلى ءوز موينىندا بەرەشەكتىڭ بار-جوعىن تەكسەرىپ, تولەم جاساۋىنا بولادى. بار بولعانى بەس مينۋت ىشىندە كليەنتتىڭ بەرەشەگىن تولەگەنى تۋرالى اقپارات ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەر بازاسىنا تۇسەدى دە, 30 مينۋتتا ەلدەن تىسقارى شىعۋعا سالىنعان شەكتەۋ الىنىپ تاستالادى. مۇنداي تەرمينالدار ەلىمىزدىڭ 8 اۋەجايىندا ورناتىلعان. كەلەر جىلى قالالارعا تاعى 120 تەرمينال قويىلماق.
«ساۋلە» دەگەن كەڭەسشى «Method-Pro» مەكتەبىمەن بىرگە جاسالدى. ول ءبىزدىڭ كليەنتتەردىڭ ماڭىزدى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرەدى. ماسەلەن, تولەمدى قالاي جۇرگىزۋگە بولاتىنىن, بانك كارتاسىن قالاي الۋعا بولاتىنىن «ساۋلەدەن» سۇراپ بىلە الاسىز. ازىرگە «ساۋلە» 100 سۇراققا جاۋاپ بەرە الادى. البەتتە, بۇل العاشقى نۇسقا بولعاندىقتان, ءبىز ونىڭ قىزمەت اياسىن كەڭەيتۋدى قولا الامىز», دەيدى ءىت-ساۋلەت بويىنشا دەپارتامەنت ديرەكتورى باقتيار مۇحامەتقاليەۆ. ول «قۋانىش» اتتى روبوت تا وسىنداي سۇراقتارعا جاۋاپ بەرە الاتىنىن اتاپ ءوتتى. «قۋانىش» كوبىنەسە كەلگەن ادامداردىڭ كوڭىلىن كوتەرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەيدى ەكەن. ءسىز ەسىمىڭىزدى ءبىر رەت قانا اتاساڭىز بولعانى, ول ەسىنە ساقتاپ, سىزبەن اڭگىمەلەسە بەرەدى. ءتىپتى ەرتەڭىندە دە ءسىزدى تانىپ, اتىڭىزدى اتاپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرۋعا قابىلەتتى. ول اۋا رايى تۋرالى, قايدا تۇرعانىڭىزدى ايتىپ, «Wi-fi» ءپارولىنىڭ وزگەرگەنىن دە جەتكىزەدى.
اسحات رايقۇل, «ەگەمەن قازاقستان»