كەشە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جانە ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋ ماسەلەلەرى, سونىمەن قاتار ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ قورىتىندىلارى تالقىلاندى. سونداي-اق مەملەكەتتىك ستاتيستيكا تۋرالى جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جايى قارالدى.
جيىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جانە ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستار جايىندا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ باياندادى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, قازىرگى كەزدە 746 مەملەكەتتىك قىزمەتتەن «ازاماتتار ءۇشىن ۇكىمەتكە» 621 قىزمەت بەرىلگەن, بۇل كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 83 پايىزدان استامىن قۇرايدى. اتالعان قىزمەتتەردى 349 فرونت-كەڭسە كورسەتەدى. ولاردا 20 000-نان استام قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى, جىل سايىن 37 ميلليونعا جۋىق قىزمەت كورسەتىلەدى. ەلەكتروندى ۇكىمەت ينفراقۇرىلىمى ارقىلى 452 مەملەكەتتىك قىزمەت قولجەتىمدى, 192 ميلليوننان استام ءتۇرلى ەلەكتروندى قىزمەتتەر كورسەتىلگەن. د.اباەۆتىڭ اتاپ وتۋىنشە, ورىن العان كەيبىر پروبلەمالار دا بار. ماسەلەن, مەملەكەتتىك ورگاندار تالاپ ەتىلەتىن ونىمدەردى قۇرۋ بارىسىندا پايدالانىلۋى مۇمكىن اقپاراتتاردى جاريا ەتۋگە قۇلشىنىس تانىتا قويمايدى. سوندىقتان بۇل پروبلەمانى شەشۋدەگى ءبىرىنشى قادام «انىقتاماسىز قىزمەت» نەمەسە «Paper free» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ بولماق. «بۇل جوبا بارىنشا قاجەت ەتىلەتىن ەلەكتروندى انىقتامالاردى الىپ تاستاۋعا جانە مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ءدال وسى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ تومەن بولۋى سالدارىنان ازاماتتار حقو-لار ارقىلى 2 ميلليوننان استام ەلەكتروندى انىقتاماعا تاپسىرىس بەردى. بۇل كورسەتىلگەن بارلىق قىزمەتتەردىڭ 66 پايىزدان استامىن قۇرايدى. ياعني مەملەكەتتىك ورگاندار قاجەتتى انىقتامالاردى وزگە مەملەكەتتىك ورگانداردان الاتىن بولادى. «Paper free» جوباسى جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن مۇنداي قىزمەتتەردىڭ سانى قىسقارادى», دەدى مينيستر.
ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ ۆەب-پورتالىندا بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ جەكە مالىمەتتەرىن الۋدىڭ ارنايى تەتىگى ىسكە قوسىلعان (بانكتەردىڭ, جۇمىس بەرۋشى ۇيىمداردىڭ, ت.س.س.). مۇندايدا ازامات sms-حابارلاما ارقىلى ءوزىنىڭ رۇقساتىن بەرۋى ءتيىس. بۇل تەتىك انىقتامالار الۋ ءۇشىن «جۇگىرۋ» قاجەتتىگىن ءبىرشاما ازايتىپ, حقو وپەراتسيا زالىنىڭ جۇكتەمەسىن تومەندەتپەك.
بۇدان وزگە, مينيستر مەملەكەتتىك كورپوراتسيانىڭ سەنىمدى باسقارۋىنا بىرقاتار نەگىزگى اقپاراتتىق جۇيەلەردى بەرۋ تۋرالى ماسەلە پىسىقتالىپ جاتقانىن جەتكىزدى. 20 قاراشادا استانادا Digital-حقو ىسكە قوسىلدى, وندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋ تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان. بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋدىڭ جاڭا فورماتىنا كوشۋدىڭ جاڭا كەزەڭى بولماق. الايدا ىسكە اسىرىلاتىن قىزمەتتەردىڭ تيىمدىلىگى مەن قاجەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن حالىقتى وقىتىپ, جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى كەڭىنەن حاباردار ەتۋ كەرەك. بۇل ورايدا مەملەكەتتىك كورپوراتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مىندەتى تسيفرلى داعدىلار بويىنشا ۇيرەتۋ مەن كەڭەس بەرۋ بولادى.
بيىلعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالىندا ءبىر رەتتىك SMS-پارول نەگىزىندە ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭباسىز 30 ەلەكتروندى قىزمەتتى الۋ مۇمكىندىگى ەنگىزىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا مەكەن-جاي انىقتاماسىن الۋ, جىلجىمايتىن م ۇلىككە يەلىك, زەينەتكەرلىك اۋدارىمدار تۋرالى انىقتاما بار.
اتالعان ماسەلە بويىنشا سونداي-اق ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ باياندادى.
«قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ تىزىلىمىنە ودان ءارى قوسۋ ءۇشىن «جاسىرىن» قىزمەت كورسەتۋلەردى (ەسكەرت. مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ تىزىلىمىنە قوسىلماعان, «مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ» انىقتاماسىنا سايكەس كەلەتىن جەكەلەگەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ فۋنكتسيالارى) انىقتاۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە», دەدى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس, اتالعان جۇمىس اياسىندا تىزىلىمگە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ 58 جاڭا ءتۇرى قوسىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تاعى 200 فۋنكتسياسىن تالداۋ اياقتالدى, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تىزىلىمگە 50 جاڭا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ەنگىزىلەدى. بۇگىنگى تاڭدا تىزىلىمدەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ جالپى سانى 746 مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدى قۇرايدى, ولاردىڭ 452-ءسى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋىن ەلەكتروندى فورماتتا الۋعا بولادى, 621 مەملەكەتتىك قىزمەت «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى ارقىلى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ارقىلى 191 مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى. سونداي-اق رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن جەڭىلدەتۋ ماقساتىندا ونلاين رەجىمدە بارلىق رۇقساتتار الۋ مەن حابارلامالاردى جولداۋ تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان.
بۇدان وزگە, اتالعان ماسەلە بويىنشا وتىرىس بارىسىندا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ باسقارما توراعاسى ابىلايحان وسپانوۆ قوسىمشا باياندادى. ال ماسەلەنى قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردى. اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنە, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنا جۇمىستىڭ تسيفرلى فورماتىنا كوشۋ اياسىندا ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ تاپسىرىلدى.
«مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋلەردىڭ 85%-ى «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنا بەرىلدى – ءبىز جوعارى مەجەگە جەتتىك. بىراق, ەگەر مۇقيات قارايتىن بولساق, قىزمەت كورسەتۋلەردىڭ ساپاسى بويىنشا ءبىراز جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. ماسەلە قانشا قىزمەت كورسەتەتىنىمىزدە ەمەس, قالاي كورسەتەتىنىمىزدە. حالىق ساپاسىز قىزمەت العانىن سەزگەن كەزدە ءبارى ءبىر قاعاز تۇرىندەگى انىقتاما الۋعا بارادى. مۇندا مەملەكەتتىك ورگاندار ءوز تاسىلدەرىن وزگەرتۋى ءتيىس», دەدى باقىتجان ساعىنتاەۆ.
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە قوسىمشا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋلەردى بالاماسىز قىزمەت كورسەتۋگە كوشىرۋ بويىنشا جۇمىس جوسپارىن پىسىقتاۋ قاجەت.
پرەمەر-مينيستر ازاماتتاردىڭ جەكە مالىمەتتەرىن قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. «مەملەكەتتىك كورپوراتسيانىڭ لاۋازىمدى تۇلعالارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى باقىتجان ساعىنتاەۆ. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ءبىر ايدىڭ ىشىندە «جاسىرىن» قىزمەت كورسەتۋلەر, جاۋاپتى لاۋازىمدى تۇلعالاردى انىقتاۋ بويىنشا جول كارتاسىن ازىرلەۋ تاپسىرىلدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان كەلەسى ماسەلە – ەلىمىزدە اتقارىلىپ جاتقان ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جايىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا باياندادى. «بۇگىنگى تاڭدا باعدارلاماعا قاتىسۋشىلار سانى 527 مىڭعا جەتتى. ولاردىڭ ىشىندە 50 پايىزدان استامى اۋىل تۇرعىندارى. وتكەن 11 ايدىڭ ىشىندە رەسپۋبليكا كولەمىندە 413 مىڭ ازامات جۇمىسقا تارتىلىپ, سونىڭ 279 مىڭى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن يەلەندى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر. ت.دۇيسەنوۆانىڭ حابارلاۋىنشا, سونىمەن قاتار 48 مىڭعا جۋىق جاس الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا جانە جاستار تاجىريبەسىنە جىبەرىلدى. «جالپى, بۇل شارالاردى اتقارۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 85,3 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپ, ونىڭ 45 ملرد تەڭگەسى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلدى», دەدى ت.دۇيسەنوۆا.
ءوز كەزەگىندە ۇكىمەت باسشىسى ب.ساعىنتاەۆ بۇل باعدارلاما اياسىندا اتقارىلعان جۇمىستارعا وڭ باعاسىن بەردى. «باعدارلاما جاقسى قارقىنمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى حالىقتىڭ وڭ قابىلداعانى قۋانتادى. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋعا ىنتالى ەكەندىگى ءارى وسى باعىتتا جوعارى بەلسەندىلىگى كورىنىپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى ۇكىمەت باسشىسى. دەگەنمەن دە ب.ساعىنتاەۆ ۇكىمەت مۇشەلەرىنە ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن تاپسىردى. وسى ورايدا جاسالعان ءتيىستى ۇسىنىستاردى قايتا قاراپ, قاجەت بولعان جاعدايدا باعدارلاماعا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قاراستىرۋ پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەربولات دوساەۆقا جۇكتەلدى.
دينارا بىتىك, «ەگەمەن قازاقستان»