كەلەر جىلى 100 جىلدىعىن اتاپ وتۋگە دايىندالىپ جۇرگەن الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن وسى كۇنى سويلەسە قالساڭ, گازەتتىڭ تاريحىنىڭ تىم تەرەڭدە ەكەندىگىن, كوپتەگەن گازەتتەردەن جاسى دا, جولى دا ۇلكەن ەكەنىن, م.اۋەزوۆ باستاعان ۇلىلاردىڭ ءىزى قالعانىن ايتۋدان جالىقپايدى. ماقتانسا ماقتانارداي-اق بار, زامانىندا استانالىق وبلىستىڭ باسىلىمى رەتىندە رەسپۋبليكالىق گازەتتەرمەن تەرەزەسىن تەڭ ۇستاعان, وبلىس قانا ەمەس, بەرىسى وداقىشىلىك, ارىسى حالىقارالىق تاقىرىپتارعا دا ارالاسقان رەداكتسيانىڭ وزىندىك مەكتەبى قالىپتاسقان.
«جەتىسۋمەن» ەگىز قوزىداي قاتار كەلە جاتقان «وگني الاتاۋ» گازەتى دە عاسىر تويىن تويلاۋعا ازىرلەنىپ ءجۇر. قايدا بارسا دا جۇبى جازىلماي قاتار قوناتىن, رەداكتسياسى ىلعي دا كورشى ورنالاساتىن ەكى باسىلىم وسى اپتادا 500 ميلليونىنشى داناسىن جارىسا جارىققا شىعاردى. وسىعان وراي وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە كەزەكتى بريفينگ ءوتتى.
ەكى گازەت تە بۇگىندەرى «ولكە تىنىسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنە قارايدى. باسقوسۋدىڭ العاشقى ءسوزىن «ولكە تىنىسىنىڭ» ديرەكتورى مەيرام ءجانادىلوۆ الدى.
– قوس باسىلىم الداعى جىلى عاسىرلىق تويىن تويلايدى. ونى تاريحي وقيعا دەپ ەسەپتەسەك, 500 ميلليونىنشى داناسىن وقىرمانعا جولداۋدىڭ ءوزى دە ايتۋلى ءسات ەمەس پە؟ بۇل – بىزدەردىڭ پەشەنەمىزگە جازىلعان باقىت. وسى مەرەيتويعا بايلانىستى جۋرناليستەر ءۇيى مەن «جاستار» سپورت كەشەنى اراسىندا جۋرناليستەر اللەياسىن اشۋ كوزدەلىپ وتىر, – دەدى سەرىكتەستىك باسشىسى.
حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ يەگەرى, وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى امىرە ءارىن ءوز كەزەگىندە:
– ءبىزدىڭ گازەتتىڭ باستاۋى 1918 جىلدىڭ 21 ماۋسىمىنان باستالادى. اقپان توڭكەرىسىنەن كەيىن ەل ىشىندە دۇربەلەڭ باستالىپ, الاشاپقىن شاق ورنادى. ءدال سول كەزەڭدەردە بولشەۆيكتەر تەز ارادا وزدەرىنىڭ ۇكىمىن, ناسيحاتىن جۇرگىزۋ ءۇشىن «جەتىسۋ ءىسشى حالىق مۇقبىرى» گازەتىن اشتى. بۇل گازەت شىن مانىندە حالىقتىڭ قۇقىعىن قورعادى, – دەپ باسىلىمنىڭ تاريحىنا توقتالدى. جانە 100 جىلدىق مەرەيتوي بارىسىندا ۇيىمداستىرىلاتىن ءىس-شارالار جايىن ءسوز ەتتى. – شىن مانىندە بۇل ءبىزدىڭ جانە وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆتىڭ پەشەنەسىنە جازىلعان باق. تاريحي تويدان كۇتەرىمىز كوپ. گازەتتىڭ تاريحى, ەستەلىكتەر مەن قىزمەت ەتكەن قالامگەرلەردىڭ شىعارماشىلىعى توپتاستىرىلعان «عاسىر عۇمىر» اتتى كىتاپ شىعارۋ ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە تۇر. وعان قوسا «100 جىلعا – 100 شارا» ايدارىمەن 100 يگى شارا ۇيىمداستىرامىز. وسى ورايدا ايتا كەتۋ كەرەك, ۇجىم 2-3 جىلدىڭ ىشىندە جالىندى جاستارمەن تولىقتى. ءبىز جاستاردى اتا باسىلىمدا جەمىستى قىزمەت ەتۋى ءۇشىن باسپانامەن قامتۋدى ويلاستىرۋدامىز. مۇنى وبلىس اكىمى اماندىق عابباس ۇلىنىڭ دا قۇپتارى انىق. عاسىرلىق توي قارساڭىندا ەكى گازەت 20 پاتەردىڭ كىلتىنە يە بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
«وگني الاتاۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى اتساليم يديگوۆ:
– وسى ۋاقىتقا دەيىن 42 رەداكتور باسشىلىق ەتكەن, ءار جىلدارى ءتۇرلى اتاۋمەن وقىرمانعا جول تارتقان گازەت 1964 جىلدان باستاپ «وگني الاتاۋ» اتاۋىنا يە بولدى. باسىلىم ورىس تىلىندە جارىق كورگەنىمەن, اتامۇرا مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قۇنتتاپ, سالت-ءداستۇردى ناسيحاتتاپ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن اسقاقتاتۋدا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتىر. ءوز باسىم باسشى رەتىندە ءجۋرناليستىڭ قوس ءتىلدى جەتىك بىلگەنىن ءجون كورەمىن, – دەيدى.
ءبىر زامانداردا اپتاسىنا 5 رەت شىعىپ تۇرعان, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنان بەرى اپتاسىنا 3 مارتە ەلگە جول تارتاتىن گازەتتەردىڭ تارالىمى 200 مىڭعا دەيىن جەتكەن كەزى بولىپتى. مۇنداي گازەتتىڭ تاريحى دا وسال بولماسا كەرەك. ازىرگە دايىندىق ەسەبىندە, 100 جىلدىقتىڭ توقىمقاعارى رەتىندە ۇيىمداستىرىلعان شارانىڭ باستى سەبەبى – جوعارىدا ايتقان اتاۋلى ءنومىردىڭ جارىققا شىعۋى. باسقوسۋ سوڭىندا گازەتتىڭ 500 ميلليونىنشى داناسىنا باسىلىم باسشىلارى قولتاڭبا قويىپ, جيىلعان جۇرتقا ۇلەستىردى.
الماس ءنۇسىپ, «ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى