قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋعا بولىنگەن قاراجاتتىڭ پايدالانىلۋ تيىمدىلىگىنە جۇرگىزىلگەن ءاۋديتتىڭ قورىتىندىلارى شىعارىلدى. مەملەكەتتىك اۋديتپەن كامتىلعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جالپى كولەمى 781,4 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىندە بىرقاتار جۇيەلى پروبلەمالاردىڭ ساقتالىپ وتىرعانى انىقتالدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ باعدارلامالىق قۇجاتتارىن ىسكە اسىرۋدا جۇيەلىلىكتىڭ بولماۋى, دارىلىك زاتتاردى جانە مەديتسينالىق تەحنيكانى ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىنداردى جوسپارلاۋ ساپاسى دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى اتاپ ءوتىلدى.
جەكەلەگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بيۋدجەتتىك باعدارلامالار ناتيجەلەرىنىڭ كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزبەۋ, قارجىلىق ءتارتىپتى ساقتاماۋ فاكتىلەرىنە جول بەرگەن.
ستاتسيونارلىق كومەكتىڭ توسەك قورىن ءتيىمسىز پايدالانۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. ماسەلەن, 2016 جىل ىشىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا تراۆماتولوگيالىق بەيىندەگى جانە الماتى وبلىسىندا ەندوكرينولوگيالىق بەيىندەگى سانى 41%-عا جەتكەن پايدالانىلمايتىن اۋرۋحانا توسەكتەرىن قايتا بەيىندەۋ بويىنشا شارالار قابىلدانباعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ وتكىزىلگەن مەديتسينالىق تەحنيكالاردى ساتىپ الۋدى تالداۋ جابدىقتاردى ساتىپ الۋ ءتارتىبىن رەگلامەنتتەيتىن زاڭنامادا ەلەۋلى ولقىلىقتاردىڭ بار ەكەنىن كورسەتتى.
ايتالىق, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارى ءۇشىن مەديتسينالىق تەحنيكانىڭ قۇندىق جانە تەحنيكالىق سيپاتتامالارىنا مىندەتتى ساراپتاما جۇرگىزۋ تۋرالى تالاپ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردە جوق. بۇل وڭىرلەردە مامانداندىرىلعان جابدىقتى 0,5 ملرد تەڭگەگە جوعارى قويىلعان باعامەن, سونداي-اق سوماسى 8 ملرد-تان استام تەڭگەگە كەپىلدىكتى سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋگە قويىلاتىن تالاپتاردى ساقتاماي ساتىپ الۋعا اكەپ سوقتىرعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرىلۋىنا ءتيىستى تۇردە مونيتورينگ جۇرگىزىلمەۋى سەبەبىنەن, مينيسترلىكتىڭ التى ۆەدومستۆولىق باعىنىستى ۇيىمىندا جالپى قۇنى 0,7 ملرد تەڭگە بولاتىن, جۇمىس ىستەمەي تۇرعان 13 بىرلىك جابدىق انىقتالدى. جابدىقتاردىڭ جۇمىس ىستەمەۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى ءتيىستى مامانداردىڭ بولماۋى جانە جيناقتاۋىش بولشەكتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بولىپ تابىلادى.
دارىلىك زاتتاردى ساتىپ الۋعا جۇمسالاتىن شىعىنداردى جوسپارلاۋدىڭ قولدانىستاعى تەتىگىنىڭ كەمشىلىكتەرى انىقتالدى, بۇل 2016 جىلدان سوماسى 24 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قالدىق بولا تۇرا, 2017 جىلعا ارنالعان بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋعا اكەپ سوقتىرعان. بۇل رەتتە ءبىر وڭىرلەردە بىرقاتار مەديتسينالىق پرەپاراتتاردىڭ جەتىسپەۋى, ال باسقا وڭىرلەردە ولاردىڭ كوپتىگى بايقالادى.
ۇلتتىق سكرينينگتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدىڭ جۇيەسىزدىگى ەل حالقىنىڭ قۋىقاستى بەزى, باۋىر, وڭەش جانە اسقازاننىڭ ونكولوگيالىق اۋرۋلارىن ەرتە انىقتاۋ تۇرعىسىنان پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالارمەن تولىق قامتىلماۋىنا الىپ كەلدى.
وبىردىڭ كورسەتىلگەن تۇرلەرىنەن ءولىم-ءجىتىمنىڭ ۇلعايۋ ءۇردىسى بولا تۇرا, وڭتۇستىك قازاقستان, اقمولا, الماتى, جامبىل جانە ماڭعىستاۋ وبلىستارىندا ءتيىستى سكرينينگتىك زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلمەۋدە. ايتالىق الماتى وبلىسىندا 2016 جىلى قۋىقاستى بەزى وبىرىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا 43%-عا, جامبىل وبلىسىندا 53%-عا ءوسىپ وتىر.
حالىققا سانيتاريالىق اۆياتسيا نىسانىندا مەديتسينالىق جەدەل كومەك كورسەتۋ جۇيەسىندە ەلەۋلى كەمشىلىكتەر انىقتالدى.
اتاپ ايتقاندا اۋە كەمەلەرىنىڭ جەدەل وتىنىمدەر بويىنشا ۇشۋدا پايدالانۋعا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتپەيتىن ولاردىڭ ناشار تەحنيكالىق جاي-كۇيى مەن تيىسىنشە كۇتىپ-ۇستالماۋ فاكتىلەرى ەسەپ كوميتەتىنىڭ الدىڭعى اۋديتورلىق ءىس-شارالارىنىڭ قورىتىندىسىندا دا بىرنەشە رەت اتالىپ وتكەن.
ايتالىق, سانيتاريالىق اۆياتسيا قىزمەتىن كورسەتەتىن 12 كومپانيانىڭ ىشىنەن سەگىزىنىڭ اۆياتسيالىق پاركىن پايدالانۋ مەرزىمى 30-دان 40 جىلعا دەيىن, جەكەلەگەن اۋە كەمەلەرى قولايسىز مەتەوجاعدايلارعا جانە تاۋلىكتىڭ تۇنگى ۋاقىتىندا ۇشۋعا تەحنيكالىق بەيىمدەلمەگەن, بۇل 2016 جىلى 93 ۇشۋدى بولدىرماۋعا الىپ كەلگەن.
مەملەكەتتىك اۋديت قورىتىندىلارى بويىنشا سوماسى 31,2 ملرد تەڭگەگە قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار, 31,4 ملرد تەڭگەگە 101 راسىمدىك بۇزۋشىلىق, 46,8 ملرد تەڭگەگە بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمسىز جوسپارلاۋ جانە پايدالانۋ فاكتىلەرى انىقتالدى.
مەملەكەتتىك اۋديت بارىسىندا قارجىلىق بۇزۋشىلىقتار سوماسى تولىق كولەمدە قالپىنا كەلتىرىلدى جانە وتەلدى, 3 زاڭدى تۇلعا جانە 14 لاۋازىمدى ادام اكىمشىلىك جاۋاپتىلىققا تارتىلدى.
ەسەپ كوميتەتى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەتكە ءتيىستى ۇسىنىمدار بەرىلدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ, بيۋدجەت جانە وزگە دە زاڭناما تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتپەگەن لاۋازىمدى ادامداردىڭ جاۋاپتىلىعىن قاراۋ تاپسىرىلدى, سونداي-اق باسقا دا بىرقاتار تاپسىرما بەرىلدى.
ءاۋديتتىڭ جەكەلەگەن ماتەريالدارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ىستەردى قاراۋعا ۋاكىلەتتى ورگاندارعا پروتسەستىك شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن جىبەرىلدى, دەپ حابارلادى ەسەپ كوميتەتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.