“نۇر وتان” حدپ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, “دامۋ” قورى, وبلىستار اكىمدىكتەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى قول قويىلعان مەموراندۋم شارتتارىنا وراي تۇرعىنداردىڭ كاسىپكەرلىك ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە بارىنشا جاعداي تۋعىزىلدى.
ءىس-شارالار جوسپارى ماقۇلداندى
“نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ پارلامەنت ماجىلىسىندەگى فراكتسياسى تورالقاسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى, دەپ حابارلادى وسى پالاتانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
وتىرىستا “نۇر وتان” حدپ-نىڭ پارلامەنت ماجىلىسىندەگى فراكتسياسىنىڭ ەل پرەزيدەنتىنىڭ 2010 جىلعى 29 قاڭتارداعى “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارى ماقۇلداندى.
سونداي-اق تورالقا مۇشەلەرى ەل پرەزيدەنتىنىڭ “جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى” اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا 2010 جىلدىڭ 5-14 اقپانى ارالىعىندا رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندە اتقاراتىن جۇمىستارىن دا تالقىلادى.
باقىلاۋ بەكەتتەرى ىسكە كىرىستى
“نۇر وتان” حدپ اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى وبلىستىڭ مەديتسينا مەكەمەلەرىندەگى پارتيالىق باقىلاۋ بەكەتتەرىنىڭ تۇساۋكەسەرىنە ارنالعان ءماجىلىس وتكىزدى. كوميسسيا توراعاسى, وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى, اقتوبە مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى عالىمجان نۇرىشەۆ ەلىمىزدە ءبىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى مەديتسينا مەكەمەلەرىندە پارتيالىق باقىلاۋ بەكەتتەرى قۇرىلىپ, جۇمىسقا كىرىسكەنىن, بۇل باعىتتا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە ارەكەت ەتۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.
بىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە دايىندىق بارىسى تۋرالى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باستىعىنىڭ ورىنباسارى جانىبەك نارمۇحامەدوۆ حابارلاما جاسادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىڭ مەديتسينا مەكەمەلەرىنىڭ جاڭاشا جۇمىس ىستەۋگە ازىرلىگى ءتاۋىر كورىنەدى. اقتوبە قالاسىنداعى مەديتسينا مەكەمەلەرىندە ون پارتيالىق باقىلاۋ بەكەتى قۇرىلىپ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتىپتى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار پارتيالىق باقىلاۋ بەكەتتەرىندە بولىپ, ولاردىڭ جۇمىس ۇدەرىستەرىمەن تانىستى. مۇنداي بەكەتتەر اۋدانداردا دا جۇمىس ىستەۋدە.
ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.
وزات تاجىريبە كوپكە ورتاق
“نۇر وتان” حدپ قوستاناي قالالىق فيليالى ءىرى باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى جەتەكشىلەرى جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ–پارتيا فراكتسياسى مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن سەمينار-ترەنينگ وتكىزدى. پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمدارى جەرگىلىكتى جەرلەردە تىندىرىمدى جۇمىستار جۇرگىزىپ وتىر. اسىرەسە, قانداي سايلاۋ وكرۋگتەرىندەگى دە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن ىزدەگەن تۇرعىندار پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمىن ءجيى ىزدەيدى. بۇل باسقوسۋدا پارتيانىڭ قوستاناي قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ب.بۇحمەتوۆ “نۇر وتان” حدپ اۋماقتىق فيليالدارىنىڭ, قازاقستاندىقتاردىڭ جالپىحالىقتىق قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋدا باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنىڭ ءرولى مەن ورنى تۋرالى بايانداپ بەردى. وبلىستىق جانە قالالىق ءماسليحاتتارداعى “نۇر وتان” حدپ فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندەگى وزدەرى ۇيىمداستىرعان قوعامدىق-ساياسي جۇمىستارى, باستاۋىش ۇيىمداردىڭ جەتەكشىلەرى جەرگىلىكتى جەرلەردەگى اتقارعان ىستەرى تۋرالى باي تاجىريبەلەرىن ورتاعا سالدى.
وبلىستىق ماسليحاتتاعى “نۇر وتان” حدپ فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى, قوستاناي پەداگوگيكا كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ريمما بەكتۇرعانوۆا №5 ستۋدەنتتىك سايلاۋ وكرۋگى مىسالىندا دەپۋتاتتار مەن پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمدارىنىڭ بايلانىسى جونىندە, “قوستاناي” گازەتىنىڭ رەداكتورى, قوستاناي قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ۆلاديمير بارانوۆ دەپۋتاتتىڭ سايلاۋ الدىنداعى باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋى ءۇشىن جەرگىلىكتى جەرلەردە حالىق قالاۋلىسى مەن پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمىنىڭ بىرلەسىپ جۇرگىزەتىن جۇمىستارى تۋرالى, ال درۋجبا ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, №19 سايلاۋ وكرۋگىندەگى پارتيانىڭ باستاۋىش ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى اسىل قاليەۆ “نۇر وتان” حدپ باستاۋىش ۇيىمىنىڭ قالىپتاسۋى ءۇشىن قالاداعى شاعىن اۋداندارداعى قۇرىلىمدىق, قوعامدىق كۇشتەردى جۇمىلدىرۋ جونىندە قىزعىلىقتى اڭگىمەلەپ بەردى. ولاردىڭ بىرلەسە جۇرگىزگەن جۇمىستارى قالانىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋىنا ىقپال ەتەدى.
“نۇر وتان” حدپ قوستاناي قالالىق فيليالى سەمينار-ترەنينگ قورىتىندىسى نەگىزىندە پارتيانىڭ فراكتسياسى مۇشەلەرىنىڭ–ماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋ وكرۋگتەرى شەڭبەرىندە قۇرىلعان باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى جۇمىسىن جەتىلدىرۋى تۋرالى ادىستەمەلىك قۇرال جاساپ تاراتتى. ول ادىستەمەلىك پارتيانىڭ ءاربىر باستاۋىش ۇيىمىنداعى اكتيۆتەر جۇمىسىن تەوريالىق جانە پراكتيكالىق جاعىنان جاقسارتا تۇسۋگە جانە ەڭ باستىسى, قالانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارى قوسار ۇلەستىڭ قوماقتى بولۋىنا كومەكشى بولادى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.
كاسىپكەرلىككە قولداۋ كەڭ
ەلىمىزدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەتىلدىرۋگە, ساپالى دامۋىنا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ءىس-شارالار اۋقىمى جىلدان-جىلعا كەڭەيىپ كەلە جاتقانى ءمالىم. سونىڭ ىشىندە ونى قارجىلاي ەمەس قولداۋعا ۇلكەن ءمان بەرىلىپ وتىر. بۇل رەتتە “سامۇرىق-قازىنا” جانە “دامۋ” كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورلارى بىرىگىپ دايىنداعان “بيزنەس-كەڭەسشى” باعدارلاماسىنىڭ يگى ىقپالى بايقالا تۇسۋدە. ونىڭ باستى ماقساتىن بارلىق ايماقتارداعى كاسىپكەرلەر مەن وسى ۇمتىلىسقا ىنتالى ازاماتتارعا بيزنەس قۇرۋدىڭ جولدارىن ءۇيرەتۋ, مۇنى ءتيىمدى جۇرگىزۋ بويىنشا ءبىلىم تولىقتىرۋ, اقپاراتتىق كەڭەستى مولىقتىرۋ بولىپ تابىلادى. سوعان بايلانىستى قىسقا مەرزىمدى وقىتۋلار, بىلىكتى مامانداردىڭ ارناۋلى دارىستەرى, تاقىرىپتىق كەزدەسۋ-اڭگىمەلەر قازىر قالىڭ جۇرتشىلىقتى تارتىپ كەلەدى. وقۋ-ءادىستەمەلىك قۇرالدار تەگىن تاراتىلدى. ماسەلەن, بىلتىر ءۇش ايعا جالعاسقان “كاسىپكەرلىكتىڭ جەدەل كۋرسى” اتتى ساباقتار رەسپۋبليكامىزدىڭ 209 اۋدانى مەن قالاسىندا وتكىزىلدى. اتالعان شاراعا 11 مىڭنان استام ادام قاتىسىپ, بيزنەس-جوسپار ۇلگىلەرىن جاساۋمەن, كاسىپكەرلىكتى رەتتەۋشى زاڭڭامالارمەن, سالىق ەسەپتىلىگىن دايىنداۋمەن تانىستى. نازار اۋدارتاتىن ءبىر جاي, كۋرس تىڭداۋشىلارىنىڭ 60 پايىزىن ايەلدەر قۇرادى. ءمۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى جاندار دا بيزنەستىك ساۋاتتىلىقتارىن جاقسارتا الدى.
مۇنىڭ الدىندا “نۇر وتان” حدپ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, “دامۋ” قورى, وبلىستار اكىمدىكتەرى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى قول قويىلعان مەموراندۋم شارتتارىنا وراي تۇرعىنداردىڭ كاسىپكەرلىك ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە بارىنشا جاعداي تۋعىزىلدى. ءومىر كورسەتىپ وتىرعانداي, مۇنداي وقىتۋلاردىڭ كوپشىلىككە پايداسى ۇلكەن. ول ازاماتتاردىڭ ءوز بيزنەسىن اشۋعا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى, كاسىپكەرلىكتەگى كوكەيكەستى ماسەلەلەردىڭ وڭ شەشىمىن تابۋعا كومەكتەسەدى.
قاراعاندىدا وتكەن “بيزنەس-كەڭەسشى” باعدارلاماسى تاجىريبە, قورىتىندى جانە بولاشاق دامۋى” ءبىرىنشى رەسپۋبليكالىق سەمينار-كەڭەسى وسى باعىتتا اتقارىلعان ءىس-شارالاردى تالداپ, الدا تۇرعان مىندەتتەردى تالقىلاۋعا ارنالدى. جيىندا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى راسۋل ورازعۇلوۆ, “دامۋ” كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات يبراگيموۆا, “حالىقارالىق بيزنەس اكادەمياسى” جشس پرەزيدەنتى اسىلبەك قوجاحمەتوۆ, ءۆىSام سەnتrاl ءاzىa بيزنەستىك اقپارات, الەۋمەتتىك جانە ماركەتينگتىك زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتى لەونيد گۋرەۆيچ, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى مەن عالىمدارى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا جان-جاقتى سەرىكتەستىكتى جانداندىرۋ مەن تەرەڭدەتۋ, وسىناۋ سالاعا كومەك كورسەتۋدى كۇشەيتۋدىڭ جاڭا ۇلگى-ادىستەرىن قولدانۋ, اۋىلدىق ايماقتار تۇرعىندارىنا كونسالتينگتىك, تالدامالىق, ادىستەمەلىك قىزمەت ءتۇرلەرىن كورسەتۋدى ۇلعايتۋ جايلارىن ورتاعا سالدى. “بيزنەس-كەڭەسشى” باعدارلاماسىنىڭ ءاربىر ايماقتا وتكىزىلۋ تاجىريبەسى بايان ەتىلدى. ءسوز سويلەۋشىلەردىڭ ءبارى كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستاردىڭ ورىندى ەكەنىن اتادى. ولار باسا ايتقانداي, كاسىپكەرلىك قوزعالىستاعى سونى سەرپىن مەن بيزنەسكە قوعامدىق ساناداعى تۇسىنىكتىڭ تۇبەگەيلى وزگەرىپ-جاقسارۋى مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان كومەك-قولداۋدىڭ ناتيجەلى كورىنىسى.
سەمينار-كەڭەستىڭ جۇمىسىندا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ “بيزنەس-كەڭەسشى” باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋداعى تاجىريبەلەرى تالقىلانادى.
ايقىن نەسىپباي, قاراعاندى.
ۇكىمەت تاراز قالاسىنىڭ باس جوسپارىن بەكىتتى
ەل ۇكىمەتى جامبىل وبلىسىنىڭ ورتالىعى – تاراز قالاسىنىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى باس جوسپارىنىڭ جوباسىن ماقۇلدادى. ونداعى باستى جاڭالىق – وبلىس ورتالىعىنىڭ بۇرىنعى اكىمشىلىك شەكاراسى وزگەرتىلدى. بۇل قۇجاتتى جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى قانات بوزىمباەۆ ۇكىمەت مۇشەلەرى الدىندا بايان ەتتى.
قالانى زامان تالابىنا ساي كوركەيتۋ ەندى ونىڭ وڭتۇستىك-باتىس بولىگىن كەڭەيتۋ ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلادى. ول ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا, شارۋا قوجالىقتارىنا جانە مەملەكەتتىك قورعا تيەسىلى جەرلەر قالا اۋماعىنا بەرىلەدى. ءسويتىپ, وبلىس ورتالىعىنا بارلىعى 5954 گەكتار جەر جاقىن اۋداندار ەسەبىنەن ەنگىزىلەدى. شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جەرىن ساتىپ الۋ ءۇشىن ارنايى قارجى قاراستىرىلعان.
باس جوسپارداعى ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ تالاس وزەنىنەن وتەتىن ەكى اۆتوموبيل جانە تەمىر جولدىڭ ۇستىمەن وتەتىن ءۇش اسپالى كوپىر, سونداي-اق جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ ءۇش جەر استى جولىن, ءتورت اۆتوكولىك جول ايرىقتارىن سالۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلماق. “استانا”, “بايتەرەك” جانە “بارىسحان” جاڭا شاعىن اۋداندارىنداعى ەلەكتر قۋاتىمەن جابدىقتاۋ ماسەلەسى قوسىمشا ەكى ەلەكتر ستانساسىن, گاز جەلىلەرىن, “جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى” اق قازاندىعىنان جىلۋ جۇيەلەرىن تارتۋ ارقىلى شەشىلەتىن بولادى. قالا شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە جوعارىدا تىلگە تيەك ەتىلگەن شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 9,5 ملرد. تەڭگە قارجى بولىنبەكشى. باس جوسپاردا, سونداي-اق, قوسىمشا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن سالۋ دا قاراستىرىلعان.
جوبا بۇعان دەيىن وبلىس ورتالىعىنداعى حالىقتىڭ جانە ونداعى قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرىنىڭ باسقوسۋلارىندا قارالىپ, تالقىلانعان. سونداي-اق, وبلىس اكىمدىگىنىڭ “تاراز قالاسىنىڭ باس جوسپارى تۋرالى” قاۋلىسى قابىلدانىپ, وبلىس ءماسليحاتى سەسسياسىندا كەلىسىلگەن. قالا شەكاراسىن اكىمشىلىك وزگەرتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە قاتىستى قۇجاتتار مەن ماتەريالدار ءتىزىمى بارلىق ورتالىق اتقارۋشى ورگاندارمەن كەلىسىلىپ, مەملەكەتتىك ساراپتاۋدان وتكەن.
باس جوسپار قالانىڭ زامان تالاپتارىنا ساي گۇلدەنىپ, كوركەيۋىنە, ەسكىرگەن ينفراقۇرىلىمداردىڭ جاڭارىپ, جاقسارۋىنا ۇلەس قوسىپ, ءوڭىر ومىرىنە جاڭا مازمۇن مەن سەرپىن بەرەدى دەپ سەنەمىز.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, تاراز.