...سۇراۋ سالادى
يگى ءىستى نەگە قولدامايمىز؟بىلتىر بايعانين اۋدانى جەرلەرىندەگى قاراۋسىز قالعان ۇڭعىلاردى اشقان بىرەۋلەر مۇناي الامىز دەپ ءجۇرىپ, قۇبىرلاردى جارىپ العانى تۋرالى جازعانمىن. كوميسسيا قۇرىلىپ, اپاتتىڭ سالدارىن جويدىق دەپ ەسەپ بەرگەنمەن, ۇڭعىدان اققان مۇنايمەن لاستانعان 8 مىڭ شارشى مەتر جەر سول كۇيى جاتىر ەدى. اۋىلدىڭ بەلسەندى تۇرعىندارى دابىل كوتەرىپ, شۋ شىعارىپ ول تۋرالى بۇكىل قۇزىرلى ورگاندارعا اشىق حات جازدى. بىراق ولاردان كورەمىز, شەشەمىز دەگەن جاۋاپتان باسقا ەش كومەك بولمادى. ءبىراز بۇرىن ەكولوگيالىق اليانس قۇرىلىپ, سونىڭ استاناداعى باس قوسۋ جيىلىسىنا بارعان جانبولات جۇبانوۆ ەسىمدى ازامات وسى ماسەلەنى سول جەردە تاعى كوتەرەدى. جاقىندا جانبولاتقا الماتىدان ءبىر كاسىپكەر حابارلاسىپ, لاس جەردى تەگىن زالالسىزداندىرىپ بەرەمىن دەگەندى ايتىپتى. بىراق ونىڭ بۇل يگى ءىسىن قولدار وبلىستان ادام تابىلماي وتىرعانىن ەستىگەندە, نە دەرىمدى بىلمەدىم. بىرەۋ كەلىپ, ەكولوگياڭدى جاقسارتىپ بەرەمىز دەيدى. وعان ءبىر تيىن اقشا سۇرامايدى. ءوز قارجىسىنا جاساماقشى. وندا نەگە ول كاسىپكەردى قۋانا قارسى المايمىز؟ نەگە تەرىس قارايمىز؟
باقىت جانشاەۆا اقتوبە وبلىسى
...ريزاشىلىق بىلدىرەدى
تەاتر تارلاندارىنا قۇرمەتىم زوربۇل كۇندەرى شيرەك عاسىرلىق تويىن وتكەرگەن ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق مۋزىكالىق دراما تەاترىندا ەڭبەك ەتكەن تەاتر تارلاندارىنىڭ ەڭبەگىن قۇرمەتتەي وتىرىپ, سولاردان ورنى بولەك ەكى ازاماتقا توقتالا كەتسەم دەيمىن.
العاشقىسى – جازۋشى-دراماتۋرگ راحىمجان وتارباەۆىڭ «امىرە» دراماسىن قويۋشى رەجيسسەر نۇرلان جۇمانيازوۆ. ول 1986 جىلى ستۋدەنت كەزىندە-اق شىمكەنت وبلىستىق دراما تەاترىندا د.يسابەكوۆتىڭ «تىنىشتىق كۇزەتشىسى» سپەكتاكلىن قويىپ كورەرمەن العىسىن الدى. 2002 جىلى ج.مولەردىڭ «سكاپەننىڭ ايلاسى» سپەكتاكلىندەگى «ەڭ ۇزدىك ەر ادام بەينەسى» اتالىمىن يەلەنسە, حالىقارالىق تەاترلار فەستيۆالىندە «ۇزدىك رەجيسسەر» بەلگىسىن جەڭىپ الدى. ياعني ن. جۇمانيازوۆتىڭ بۇدان باسقا دا ماراپاتتارى بارشىلىق. ەڭبەگى باعالانىپ وعان «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» اتاعى دا بەرىلدى.
كەلەسى – قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تالعات تەمەنوۆ. ول كينو جانە تەاتر رەجيسسەرى, كينودراماتۋرگ. ونىڭ «ادامدار اراسىنداعى بولتىرىك» اتتى ءفيلمىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل تۋىندىسى گەرمانيادا وتكەن كينوفەستيۆالدە باس جۇلدە, يتاليادا كۇمىس يەلەنسە, پورتۋگاليادا ارنايى جۇلدەگە يە بولدى. ال «قازادان كەيىنگى جازا» ءفيلمى ارقىلى ەرەكشە قولتاڭباسى بار شىنايى سۋرەتكەر ەكەنىن دالەلدەدى.
ەڭبەگىمەن قۇرمەتكە بولەنگەن وسى قوس ازاماتتىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرىنە ريزاشىلىعىمدى بىلدىرە وتىرىپ, الداعى ۋاقىتتاردا ولاردان ء«اپ, بارەكەلدى!» دەگىزەر تىڭ تۋىندىلار كۇتەمىز.
ساعات باقىرشىقوۆا, زەينەتكەر ۇستاز استانا
...اسەرىمەن بولىسەدى
دىندەگى الاۋىزدىقوسىنداي تاقىرىپتا ماڭعىستاۋ اۋدانىنا قاراستى جىڭعىلدى اۋىلىنداعى «ۇلان» بالاباقشاسىندا ماڭعىستاۋ اۋدانى اكىمدىگى جانىنداعى ءدىني اقپاراتتىق ءتۇسىندىرۋ توبىنىڭ جيىنى وتكىزىلگەن بولاتىن. جيىنعا اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى ا.قونارباەۆ, يسلامتانۋشى تەولوگ ە.ايناقۇلوۆ, ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءدىن ىستەر باسقارماسىنىڭ ءدىن تالداۋ ورتالىعىنىڭ اۋدانداعى وكىلى ا.باسبەكوۆ جانە بالاباقشا ۇجىمىنىڭ مۇشەلەرى قاتىناستى.
بۇگىنگى تاڭدا وزەكتى ماسەلەگە اينالعان ءدىن پروبلەماسى بارشا الەمدى الاڭداتىپ وتىر. يسلام ءدىنىنىڭ ءوزى كوپتەگەن توپقا ءبولىنىپ وتىر. سالافيزم, قۇرانشىلار, زىكىرشىلەر دەپ سان ساققا ءبولىنىپ كەلەدى. دىندەگى الاۋىزدىق دەگەنىمىز بۇل قازىرگى تاڭدا ءتۇرلى سەكتالار مەن ۇيىمداردىڭ نەمەسە جالعان ۇستازداردىڭ شامادان تىس كوبەيۋىنەن پايدا بولاتىن دۇنيەلەردى ايتۋعا بولادى.
جيىندا بالاباقشا قىزمەتكەرلەرى اۋداننان كەلگەن ءدىن سالاسىنىڭ وكىلدەرىنە وزدەرىن مازالاعان ساۋالدارىن قويىپ, اسىرەسە اۋىل تۇرعىندارى تاراپىنان حيدجاب تۋراسىندا, ناماز وقۋدىڭ پايداسى سياقتى ساۋالدارىنا ناقتى جاۋاپتارىن الدى.
الداش شوڭاي ماڭعىستاۋ وبلىسى
...باتاسىن بەرەدى
كاسىپكەرلەرگە ەل رازىكاسىپكەرلەر قاجەتتى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋ ءۇشىن قاراعاندىداعى كوللەدجگە وقۋ قۇرالدارىن ساتىپ اپەرىپ, الدىڭعى قاتارلى تەحنيكالار زەرتحاناسىن جابدىقتاعان بولاتىن. شاعىن جانە ورتا بيزنەستە بايلانىس سالاسىنىڭ ماماندارى جەتىسپەيدى. كاسىپكەرلەر يندۋستريالىق-تەحنولوگيالىق كوللەدجدى ءوز قامقورلىقتارىنا الىپ, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋدە. كوللەدجدە قۇرامىنا بىرنەشە كاسىپكەر كىرەتىن قامقورشىلىق كەڭەس قۇرىلىپ, كەلىسىمشارت اياسىندا وقۋ پروتسەسىندە ستۋدەنتتەردى قاجەتتى بارلىق قۇرالدارمەن جابدىقتاۋدا. وڭىرلىك كاسىپكەرلەر كوللەدجدىڭ زەرتحاناسىن 4 ميلليون تەڭگەلىك جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتتى. وقۋ ورنىندا «ەلەكتر بايلانىسى سىزىقتىق قۇرىلعىلارىن جانە سىمدى حابار تاراتۋدى ەكسپلۋاتاتسيالاۋ» ماماندىعى بويىنشا دۋالدى وقىتۋدى ەنگىزۋ ءىس-شاراسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءتورت فيرمامەن ءتورتتاراپتى كەلىسىمشارت جاسالدى. قازىر ستۋدەنتتەر وقۋعا ارنالعان بارلىق قاجەتتى قۇرالدارمەن جابدىقتالدى. بۇل كومەك ولاردىڭ وقۋعا دەگەن ىنتاسىن ارتتىردى.
يرينا كيسيلەۆا قاراعاندى وبلىسى
...العىس ايتادى
اعايىندارعا ريزامىز!ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندەگى «رىسقۇلدىڭ قابىرى تالاس توپىراعىندا ما؟» اتتى جۋرناليست حاميت ەساماننىڭ ماقالاسىن وقىپ, رىسقۇلدىڭ قابىرىنە كوپ جىلدان بەرى قامقورلىق جاساپ كەلە جاتقان تالاس اۋدانى جۇرتشىلىعىن, ونىڭ ىشىندە ويىق اۋىل وكرۋگى تۇرعىندارىنىڭ يماندى, ونەگەلى ىستەرىن اتاپ وتكەن ماقالا اۆتورىنا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز.
ت.رىسقۇلوۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي 1995 جىلى جامبىل وبلىسى, تالاس اۋدانى جۇرتشىلىعى, اۋدان جانە ويىق اۋىل اكىمىنىڭ باسشىلىعىمەن رىسقۇل قابىرىنە تەمىر شارباق ورناتىلىپ, اتى-ءجونى جازىلىپ, ق ۇلىپتاس قويىلعان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇلكىباس اۋدانى جۇرتشىلىعى 2015 جىلى رىسكۇلدىڭ قابىر باسىنداعى ق ۇلىپتاستى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا, بۇدان 20 جىل بۇرىن قويىلعان قابىردەن ق ۇلىپتاسى الىنىپ, ونى تۇلكىباس اۋدانىنداعى ت.رىسقۇلوۆ اتىنداعى مۇراجايعا كيەلى بەلگىتاس رەتىندە ساقتاۋعا قويىلدى. تۇلكىباس اۋدانىندا جاسالعان ءمارمار تاس بەتىنە رىسقۇل بەينەسى بەدەرلەندىرىلىپ ورناتىلدى, قابىر كەڭ كولەمدەگى تەمىر شارباقپەن قورشالىپ, اينالاسى اباتتاندىرىلدى.
ءومىرتاي قالىقۇلوۆ, سوت جۇيەسىنىڭ ارداگەرى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇلكىباس اۋدانى