نيدەرلاند الەم چەمپيوناتىنا قاتىسا المايدى

ماسەلەن, بىلتىر فرانتسيادا وتكەن فۋتبولدان ەۋروپا چەمپيوناتىنا العاش رەت قاتىسىپ, شيرەك فينالعا دەيىن شىققان يسلانديا قۇراماسى بيىل ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا جولداما الدى. ىرىكتەۋ كەزەڭى اياسىندا حورۆاتيا, ۋكراينا جانە تۇركيا سەكىلدى قۇرامالارمەن ء«ى» توبىندا سىنعا تۇسكەن يسلانديا فۋتبولشىلارى العاشقى تۋردا ۋكراينامەن تەڭ ويناسا, ءتورتىنشى جانە جەتىنشى تۋردا سىرت الاڭدا حورۆاتيا مەن فينليانديا قۇرامالارىنان جەڭىلگەن. ال قالعان جەتى كەزدەسۋدە قارسىلاستارىنان باسىم تۇسكەن. ءسويتىپ ءوز توبىندا 22 ۇپاي جيناعان ارالدىقتار ءبىرىنشى ورىنمەن الەم چەمپيوناتىنا تىكەلەي جولداما الدى. ال توپتا ەكىنشى ورىن الىپ قالعان حورۆاتيا فۋتبولشىلارى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋ ءۇشىن قوسىمشا كەزدەسۋ وتكىزۋگە ءماجبۇر بولدى.

سونداي-اق ىرىكتەۋ كەزەڭىندە كونكاكاف (سولتۇستىك پەن ورتا­لىق امە­ريكا جانە كاريب تەڭىزى مەملە­كەت­تەرىنىڭ فۋت­بول كونفەدەراتسياسى) ايماعىندا وينا­عان پاناما فۋتبولشىلارى دا تۇڭعىش رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الىپ, ايدى اسپانعا ءبىر-اق شىعاردى. بۇل قۇرا­­مانىڭ رەسەيگە باراتىنىنا ءالى فۋتبول ساراپشىلارى مەن الەم جانكۇيەرلەرى تاڭ قالۋدا. كونكاكاف ايماعىنداعى بەسىنشى ىرىكتەۋدە پاناما قۇراماسى مەكسيكا, كوستا-ريكا, گوندۋراس, اقش جانە ترينيداد جانە توباگومەن جولدامانى ساراپقا سالعان. سوڭعى تۋر الدىندا مەكسيكا مەن كوستا-ريكانىڭ الەم بىرىنشىلىگىنە قاتىساتىنى بەلگىلى بولىپ قويعان ەدى. ال اقش فۋتبولشىلارى سوڭعى تۋردا تري­نيداد جانە توباگو قۇراماسىنان جەڭىلىپ, ءۇشىنشى جولدامادان قاعىلدى. ال پاناما فۋتبولشىلارى الەم چەمپيوناتىنا باراتىنى ناقتىلانىپ قويعان كوستا-ريكا قۇراماسىن 2:1 ەسەبىمەن جەڭىپ, تاريحتا ءبىرىنشى رەت الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىك الدى.

الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋ كەزەڭى اياسىندا سەنساتسيا جاساعان سيريا قۇراماسىن دا ەرەكشە ايتىپ وتكەن ءجون بولار. ەلدەرىندە سوعىس ءجۇرىپ جاتسا دا, جەرگىلىكتى فۋتبولشى­لار الەم چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا ءبىر تابان جاقىن قالدى. ازيا ايماعىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە ءۇشىنشى ورىن الىپ, قوسىمشا جولداما ءۇشىن اۆستراليا قۇراماسىمەن ەكى رەت كەزدەسۋ وتكىزدى. ءبىرىنشى ويىن ەكى قۇراماعا دا بەيتاراپ  مالايزيا جەرىندە ءوتىپ, ماتچ 1:1 ەسەبىمەن اقتالدى. ال اۆستراليادا وتكەن ەكىنشى كەزدەسۋ دراماعا تولى بولدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىعىمىز ەمەس شىعار. 90 مينۋت بويى 1:1 ەسەبىمەن تەڭ وتكەن ويىننىڭ جەڭىمپازى قوسىمشا تايمدا انىقتالدى. ەكسترا تايمنىڭ ەكىنشى 15 مينۋتىندا سيريالىق فۋتبولشى ماحمۋد ءال-ماۆاس ەكىنشى سارى قاعازبەن جازالانىپ, قۇراماسىن وتە قيىن جاعدايدا قالدىرىپ كەتتى. ءبىر ادام ارتىق ويناعان اۆستراليا فۋتبولشىلارى ويىننىڭ 109 مينۋتىندا ەسەپتە العا شىقتى. گولدىڭ اۆتورى – تيم كەحيلل. وسى گولدان كەيىن فۋتبول جانكۇيەرلەرى سيريالىقتاردىڭ جىگەرىنە قۇم قۇيىلىپ, سالى سۋعا كەتەدى دەپ ويلاعان بولاتىن. بىراق, جاعداي مۇلدە باسقا ارناعا بۇرىلىپ كەتتى. الاڭدا 10 فۋتبولشى بولىپ قالسا دا, سيريالىقتار ماتچ سوڭىنا دەيىن شابۋىلداپ, اۆستراليا فۋتبولشىلارىن ءبىراز ابىگەرگە سالدى. ءبىر سوققىنى قاقپاشى قايتارسا, ەكىنشى سوققى قاقپا باعانىنا ءتيىپ كەرى قايتىپ جاتتى. «جاسىل قۇرلىقتىڭ» فۋتبولشىلارى ەندى بۇل كەزدەسۋدى ۇزاق ۋاقىت ەستەرىنەن شىعارمايتىن شىعار.

وسى ورايدا 2018 جىلعى الەم چەمپيوناتىنان شەت قالعان قۇرامالاردى دا ايتا كەتسەك. كەلەسى جىلى نيدەرلاند, ۋەلس, اقش, چيلي, سلوۆاكيا, ۋكراينا قۇرامالارى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسا المايدى. بۇل دەگەنىڭىز, ارەن روببەن, گارەت بەيل, كلينت دەمپسي, الەكسيس سانچەس, اندرەي يارمولەنكو سەكىلدى فۋتبولشىلاردىڭ ونەرىن الداعى الەم چەمپيو­ناتىندا كورە المايمىز دەگەن ءسوز. 2014 جىلى برازيليادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ءۇشىنشى ورنىن يەلەنگەن نيدەرلاند قۇراماسى بۇل ىرىكتەۋ سىنىنىڭ شەشۋشى ويىنىندا شۆەتسيانى 7:0 ەتىپ جەڭگەن جاعدايدا عانا قوسىمشا كەزەڭگە جولداما الاتىن ەدى. ال ەكى قۇراما اراسىنداعى كەزدەسۋ 2:0 ەسەبىمەن اياقتالىپ, نيدەرلاند فۋتبولشىلارى الەم چەمپيوناتىنىڭ فينالدىق كەزەڭىنە ىلىگە المادى. سونىمەن قاتار 1986 جىلدان بەرى اقش قۇراماسى ءبىرىنشى رەت فۋتبولدان الەم چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ كەزەڭىنەن وتە المادى. امەريكالىقتار وسىعان دەيىن 1954 جانە 1986 جىلدارى دا ىرىكتەۋ كەزەڭدە توپتان شىعا الماعان-دى.

سونىمەن الەم چەمپيوناتىنا ىرىكتەۋدەن وتكەن قۇرامالاردى رەت-رەتىمەن اتاپ وتسەك. رەسەي قۇراماسى الەم چەمپيونا­تىن وتكىزۋشى ەل رەتىندە اتالعان تۋرنير­گە ىرىكتەۋسىز قاتىسادى. كارى قۇرلىققا بە­رىلگەن 13 جولدامانىڭ توعىزىن ىرىكتەۋ كە­زەڭىندە توعىز توپتا ۇزدىك شىققان قۇرامالار يە­لەندى. ولار: گەرمانيا (قازىرگى الەم چەمپيونى), فرانتسيا, پورتۋگاليا, سەربيا, پولشا, انگليا, يسپانيا, بەلگيا جانە يسلانديا. ال ءوز توپتارىندا ەكىنشى ورىن يەلەنگەن سەگىز قۇراما (يتاليا, دانيا, حورۆاتيا, سولتۇستىك يرلانديا, يرلانديا, شۆەيتساريا, گرەتسيا جانە شۆەتسيا) ەۋروپا قۇرلىعىنداعى قالعان ءتورت كۆوتاعا يەلىك ەتۋ ءۇشىن قوسىمشا كەزدەسۋ وتكىزەدى. سلوۆاكيا قۇراماسى ءوز توبىندا ەكىنشى ورىن السا دا, وزگە قۇرامالارعا قاراعاندا از ۇپاي جي­ناعان. بۇگىن تسيۋريحتە قوسىمشا كەزدەسۋ وتكىزەتىن سەگىز قۇرامانىڭ جەرەبە تارتۋ ءراسىمى وتەدى. ءبىرىنشى كەزدەسۋ 9-11 قاراشاعا, جاۋاپتى كەزدەسۋ – 12-14 قاراشاعا جوسپارلانعان.

ازيا ايماعىنان رەسەيدەگى دۇنيەجۇزىلىك دوپ دوداسىنا جاپونيا, يران, وڭتۇستىك كورەيا جانە ساۋد ارا­بياسى بارادى. ال بۇل قۇرلىقتان الەم چەمپيوناتىنا بە­سىنشى بولىپ كىم باراتىنى اۆستراليا مەن گوندۋراس قۇراما­لارىنىڭ قوسىمشا كەزدەسۋىنەن كەيىن انىق­تالادى. افريكا قۇرلىعىنا بەرىلگەن بەس جولدامانىڭ ەكەۋىن مىسىر جانە نيگەريا قۇرامالارى يەلەندى. قالعان ءۇش جولدامانىڭ تاعدىرى 10-14 قاراشا ارالىعىندا وتەتىن سوڭعى تۋردا شەشىلەدى. قازىرشە بۇل جولدامادان كوت-د’يۆۋار, ماروككو, تۋنيس جانە سەنەگال قۇرامالارى ءۇمىتتى.

سولتۇستىك پەن ورتالىق امەريكا جانە كاريب ارالى مەملەكەتتەرىنىڭ فۋتبول كونفەدەراتسياسىنان مەكسيكا, كوستا-ريكا جانە پاناما قۇرامالارى الەم چەمپيوناتىنا جولداما العان. ال وڭتۇستىك امەريكادان ىرىكتەۋ كەزەڭدەگى العاشقى ءتورت ورىندى يەلەنگەن برازيليا, ۋرۋگۆاي, ارگەنتينا جانە كولۋمبيا فۋتبولشىلارى كەلەر جىلى رەسەيدەگى فۋتبول تويىنا باراتىن بولدى. بۇل ايماقتا بەسىنشى ورىن العان پەرۋ فۋتبولشىلارى جاڭا زەلانديا قۇراماسىمەن قوسىمشا كەزدەسۋ وتكىزىپ, الەم چەمپيوناتىنا بەرىلەتىن سوڭعى جولدامانى ساراپقا سالادى. ماتچ 6 جانە 14 قاراشا كۇندەرى وتەدى.

كەلەر جىلعى فۋتبولدان XXI الەم چەمپيو­ناتى 14 ماۋسىم مەن 15 شىلدە ارالىعىندا رەسەيدىڭ 11 قالاسىنداعى 12 ستاديوندا وتەدى.

ءالي بيتورە, «ەگەمەن قازاقستان»