شىمكەنتتە العىر جاستار كوپ. ارينە, ءبارى بىردەي ەمەس. ەلدىك ءمۇددە ءسوز بولعاندا جان-جۇرەگىمەن بەرىلىپ, قارا قىلدى قاق جارىپ قاسقايىپ تۇراتىندارى دا, كۇشتىلەر ءسوز ايتسا شىبىنداعان اتتاي باسىن شۇلعىپ, ء“لاپپاي, تاقسىر” دەپ تۇراتىندارى دا بار. ءالى جاس قوي, تۇزەلەرىنە سەنەسىڭ. قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن عاجاپ اقىندارىنىڭ ءبىرى ماعجان جۇماباەۆتىڭ “مەن جاستارعا سەنەمىن!” تۋىندىسى قانشا عاسىر وتسە دە ماڭىزىن جويماق ەمەس. جاستارسىز – بولاشاق جوق, ب ۇلىڭعىر دۇنيە. سوندىقتان دا وركەنيەتتى ەلدەر وسكەلەڭ ۇرپاعىنىڭ ەل كەلەشەگىن جالعار قۋاتتى بۋىن بولعانىن تىلەيدى, سوعان جاعداي جاسايدى.
وسى جاستاردىڭ باس قوساتىن “جاستار ورتالىعى” مكك بار. جەتەكشىسى – بالمارجان نارىمبەكوۆا. جىگەرلى, باستاماشىل قىز. قوعامداعى بولىپ جاتقان وزگەرىستەرگە ۋاقىتىندا ءۇن قوسىپ, باعاسىن بەرىپ وتىرادى. بالمارجان ورتالىقتىڭ بۇگىنگى اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىن بايانداپ بەرگەن.
وسى جاستار ءبىر كەزدەرى باسىنداعى باسپاناسىنان ايىرىلىپ قالعان. ەل اعالارى ادەيى جاساماعان بولۋى كەرەك.
«جاستار ورتالىعى» 2007 جىلعا دەيىن ءوزىنىڭ «جاستار سارايى» عيماراتىندا قىزمەت اتقارىپ كەلگەن بولاتىن. كەيىن «جاستار سارايى» «وپەرا جانە بالەت تەاترى» بولىپ وزگەرۋىنە بايلانىستى عيماراتتى بوساتىپ بەردى.
وسىعان بايلانىستى, شتاتتىق قۇرىلىمى قىسقارتىلىپ قيىن ۋاقىتتى باستان كەشىردى. ءوزىنىڭ عيماراتسىز كۇردەلى كەزەڭىندە ءوڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ 2009 جىلعى 16 اقپانداعى №38 قاۋلىسىنا سايكەس وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگى ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ «جاستار ورتالىعى» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق قازىنالىق كاسىپورنى بولىپ اتاۋى وزگەرتىلدى.
2010 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن جوعارى ءجانە ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ ءۇزدىك ءبىتىرۋشى, تالانتتى جانە دارىندى جاستارمەن كەزدەسۋىندە جاستار تاراپىنان ءبىر ورتالىققا باس قوسىپ, پىكىر الماسۋ ءۇشىن ورتالىق قاجەت ەكەنى جونىندە ۇسىنىس ايتىلعان بولاتىن. وبلىس اكىمدىگى تاراپىنان جاستاردىڭ ۇسىنىس-ءپىكىرى ەسكەرىلە وتىرىپ, 2010 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ بالانسىنان «جاستار ورتالىعىنا» عيمارات ءبولىنىپ, شتاتتىق كەستەسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتىلدى.
«جاستار ورتالىعى» بارلىق قاجەتتى بولمەلەرمەن جانە كەرەكتى تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. ءتۇرلى باعىتتاردا ءىس-شارالار وتكىزىلەتىن ۇلكەندى-كىشىلى بىرنەشە ءماجىلىس زالدارى, قىزمەتكەرلەرگە ارنالعان بولمەلەر بار. اتاپ ايتقاندا, جاستاردىڭ ءتۇرلى مەرەكەلىك ءىس-شارالار وتكىزۋىنە قاجەتتى «جاستار» پىكىر-سايىس كلۋبى, «جاستار» باسپاسوز ورتالىعى, «جاستار» ساز ستۋدياسى جانە اكت زالى جۇمىس ىستەيدى.
قۇرىلعانىنان بۇگىنگى ۋاقىتقا دەيىن «جاستار ورتالىعى» مەرەكەلىك جانە مادەني ءىس-شارالاردى اتقارىپ كەلەدى. اتاپ ايتار بولساق, كەزدەسۋلەر, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, ءپىكىر-سايىستار, جاستار تۋرالى ءمالىمەتتەر بازاسىن جاساقتاۋ, تالداۋ جانە مونيتورينگتەر مەن ساراپتامالار جۇمىستارى, ۇلتتىق يدەولوگيالىق ناسيحات, وتانسۇيگىشتىك, پاتريوتتىق رۋحتا تاربيەلەۋگە ارنالعان شارالار, كونفەرەنتسيالار, اكتسيالار, ءتۇرلى باعىتتاعى كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەستەر, پروفيلاكتيكالىق لەكتسيالار, ينتەللەكتۋالدى ويىندار, بايقاۋلار مەن فەستيۆالدەر جانە سپورتتىق ويىندار, ت.ب. ءىس-شارالاردى وتكىزۋدە.
سونىمەن قاتار, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىمەن بىرلەسىپ قوعامداعى تەرىس باعىتتاعى جاستار اراسىنداعى ادام ترافيگىنە ىلەسە جۇرەتىن ناشاقورلىق پەن قىلمىس دەڭگەيىن تومەندەتۋ, جەزوكشەلىك پەن كامەلەتكە تولماعان قىزدار ساۋداسى, ءدىني تەرىس اعىمدارعا ءوتۋىنىڭ الدىن-الۋ مەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا بەيىم جاسوسپىرىمدەردى انىقتاۋ جانە تالداۋ جاساۋ قولعا الىندى. جول ەرەجەسى جانە جول قوزعالىس قاۋىپسىزدىگى تۋرالى جاستارعا ءتۇسىندىرۋ, جاستاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋ جانە جاستاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن iسكە اسىرۋ ماقساتىندا ناقتى پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلىپ, جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى.
“جاستار ورتالىعى” ەش ۋاقىتتا قول قۋسىرىپ قاراپ وتىرعان ەمەس. ادەتتە, جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن جاس تۇلەكتەردى جۇمىس بەرۋشىلەر بالاسىنىپ الا بەرمەيدى. بالمارجان نارىمبەكوۆا ء“بىز تالاپتى جاستاردىڭ قۇجاتتارىن ورتالىق اتىنان ۇسىنىپ, كاسىبي بىلىكتىلىگىن انىقتاۋ ءۇشىن اڭگىمەلەسۋدى ۇسىنامىز. بۇل – ءتيىمدى ءتاسىل. سونىڭ ارقاسىندا ءجۇزدەن استام تالاپكەرلەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جاعداي جاسادىق”.
جاقىندا بالمارجان قوڭىراۋ شالدى. قازىر جاستار اراسىندا باسقا ءدىني اعىمدارعا اداسىپ ەرگەندەر قاتارى كوبەيىپ بارادى. ناعىز مۇسىلماندىقتىڭ جولى وسى ەكەن دەپ حيدجاب كيىپ, بەت-اۋىزىن تۇمشالاپ الاتىندار قاتارىنىڭ مولايۋى جاقسىلىق ەمەس. تۇبىندە ءبىر زاۋالعا سوقتىراتىن وسى جاعدايدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءبىر توپ جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى باس قوسىپ, رەسپۋبليكا جاستارىنا ءۇندەۋ جاريالادىق. ەكسترەميستىك اعىمداردىڭ بەت پەردەسىن اشىپ, جاستاردىڭ دۇرىس جول تابۋىنا جاردەمدەسسەك دەيمىز.
بالمارجان جاستارمەن باسقوسۋدا ەلباسىنىڭ تۇركىستاندا ۇلت زيالىلارىمەن اڭگىمەسىندەگى ويلاردى تەمىرقازىق ەتىپ وتىرادى.
تۇركى حالقى يسلام ءدىنىن سۋفيزم ارقىلى قابىلدادى. سوپىلىق اعىم بايىرعى حالىقتىڭ سالت-ءداستۇر, مادەنيەتىن كەۋدەدەن كەرى يتەرمەي, وزىنە ءسىڭىرۋ ارقىلى يسلام دۇنيەسىنىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتتى.
سونىڭ ارقاسىندا قازاق ءوزىنىڭ جاقسى قاسيەتتەرىن, ىزگى امالدارىن جوعالتقان جوق. ءوستى, وركەندەدى.
ەلباسىمىز تۇركىستاندا ء“بىزدىڭ رۋحاني جولىمىز, ءدىني تانىمىمىز – ياساۋي جولى” دەپ انىق ايتتى. يمانىنا كامىل حالقىمىزدىڭ بەيبىت تىنىشتىعىن ءدىني بوستاندىقتى جەلەۋ ەتىپ, ەلىمىزگە كىرىپ العان ساياسي اعىمدار ەل ءىشىن الاتايداي بۇلدىرگىسى كەلەدى.
ەۋروپاداعى ارانداتۋشى توپتاردان مول قارجى الىپ وتىرعان ۆاحابيتتىك توپتار “اللاعا سەرىك قوسۋ” دەگەندى شىعارىپ, ەلدى الداستىرىپ بولدى. ءدىنتانۋشىلار بۇل اياتتار مۇسىلماندارعا ەمەس, پۇتقا تابىنۋشىلارعا ارنالعان. ولار ادەيى ەلدى شاتاستىرادى دەيدى. قازاقتى قازاق ەتىپ وتىرعان ۇلى كۇش – ونىڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارى مەن ۇلتتىق داستۇرلەرى. ياساۋيدەي حال ءىلىمى, ابايداي تولىق ادام ءىلىمى, شاكارىمدەي ار ءىلىمى جوق ەۋروپا ەلىنىڭ ەركەك ەركەككە, ايەل ايەلگە ۇيلەنىپ, رۋحاني ازعىنداپ جاتقانىن كورنەكتى عالىم اعامىز مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ ءتىلى, اياعى جەتكەن جەردە ايتىپ, ناسيحاتتاپ ءجۇر.
ءبىز جاستارمەن كەزدەسكەندە وسىنداي اعالارىمىزدىڭ ەڭبەكتەرىنە سۇيەنەمىز. ەلباسى بىزگە دۇرىس جولدى نۇسقادى. ەلدىڭ بولاشاعىنا جاقسىلىقپەن قاراعان جاندار بۇرا تارتپاۋ كەرەك. ارينە, باسقوسۋدا ءارتۇرلى اڭگىمەلەر ايتىلىپ جاتادى. بىراق, ءبىزدىڭ جاستار – كوزسىز كوبەلەك ەمەس. اداسىپ جۇرگەندەرى ورتامىزعا قايتا ورالىپ جاتىر.
قازاقستان جاستارىنىڭ مۇراتى ايقىن. ول – تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قۇرىلىسىنا اباي اتامىز ايتقانداي, كەتىگىن تاۋىپ قالانۋ. باسقا جول ماقساتىنا جەتكىزبەيدى. جاستار جەتەكشىسى بالمارجان نارىمبەكوۆا وسىلاي دەيدى. قاناتىمەن سۋ سەپكەن قارلىعاشتاي ەلىمە بولسىن دەپ ءجۇرگەن قارىنداستىڭ ويىنا ءبىز دە قوسىلدىق.
باقتيار تايجان.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.