• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
25 قازان, 2011

ەسكى دە, جاڭا دا سىنعا الىندى

317 رەت
كورسەتىلدى

1956 جىلى بۋداپەشتكە كەڭەس اسكەرلەرى ەنگىزىلىپ, ونداعى دەمو­كرا­تيالىق ۇدەرىستەردى تاس-تالقان قىل­عان وقيعاعا دا 55 جىل تولىپتى. وسىعان وراي جەكسەنبى كۇنى ۆەنگريا استا­ناسىندا مىڭداعان ادام ميتينگكە شىقتى. ولار كەڭەستىك ساياساتتىڭ قۋىرشاعى بولعان سول كەزدەگى بيلىككە لاعنەت ايتتى. سونىمەن بىرگە, جينالعاندار ەلدىڭ قازىرگى بيلىگىنە, پرەمەر-مينيستر ۆيكتور ورباننىڭ ساياساتىنا دا قاتتى سىندار جولدادى. سونىڭ ىشىندە باق-تارعا تسەنزۋرا قويىلاتىنىنان باستاپ, سالىق جۇيەسىنىڭ قاتاڭدىعىنا دەيىن سىن تەزىنە الىندى. شىندىقتىڭ بەتى اشىلا باستادى نەمىستىڭ Der Spiegel باسىلىمى سوڭعى ۋاقىتتاردا جاريا بولعان قۇپيا قۇجاتتارعا سۇيەنە وتىرىپ, كسرو-نىڭ ءبىرىنشى جانە سوڭعى پرەزيدەنتى ميحايل گورباچەۆتىڭ شىن بەينەسىن اشا ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە اتاسىنىڭ باي-كۋلاك بولىپ سوتتال­عاندىعى سەبەپتى گورباچەۆتىڭ كەڭەستىك قۇرىلىستى جاستايىنان جاقتىرمايتىندىعى ايتىلعان. قۇجاتتارعا عانا سۇيەنگەن ەڭبەكتە گورباچەۆتىڭ الكوگولگە جانە ەڭبەكسىز تابىلعان كىرىسكە قارسى ناۋ­قانداردىڭ اياقسىز قالعانىنا ەش شىمىرىكپەگەندىگى, ءدۇ­كەندەردى حالىققا قاجەتتى تاۋارلارمەن تولتىرۋدى وي­لاۋدىڭ ورنىنا, كوممۋنيستىك الىپ قۇرىلىستارعا ال­دانىپ كەتكەندىگى جانە ت.ب. كەمشىلىكتەرى اتاپ كورسەتىلدى. ءبىر اينالدىرعاندى شىر اينالدىردى ۋكراينانىڭ باس پروكۋراتۋراسى ەكس-پرەمەر يۋليا تيموشەنكونىڭ سو­ڭىنا شىراق الىپ تۇسكەندەي. ول تيمو­­شەنكوعا قاتىستى 10 جىل بۇ­رىنعى جابىلعان ىستەردى قايتا كوتە­رىپ, قا­راۋدى قولعا الىپ وتىر. «قۇلان قۇدىققا قۇلاسا, قۇلاعىندا قۇرباقا وينايدى» دەگەندەي, جەتى جىلعا باس بوستان­دىعىنان ايرىلعان قايراتكەردىڭ جابىلعان ىستەرىن باس پروكۋراتۋرا شىنشىل بولسا وسى ۋاقىتقا دەيىن قاراماي, نە ءبىتىرىپتى دەگەن سۇراق وزىنەن ءوزى تۋىندايدى. بۇلار تيموشەنكونى باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا نارازىلىق بىلدىرگەن ەو, اقش جانە بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋنعا قىر كورسەتكەن شارالار ەكەنى انىق. گرەكيانى دەفولتتان قۇتقارسا يگى بريۋسسەلدە ەو ەلدەرى ليدەرلەرى مەن قارجى مينيسترلەرىنىڭ ءسامميتى اياقتالدى. وندا ءبىرشاما ناقتى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ باستىسى – گرەكياعا 8 ملرد. ەۋروعا تەڭ ترانشتىڭ بەرىلەتىندىگى بولىپ وتىر. بۇل قاراجات گرەكيانى قاراشادا بولۋى مۇمكىن دەفولتتان قۇتقارادى. سونىمەن بىرگە, ەۋروپالىقتار قارجىلىق قيىنشى­لىقتا كومەك بەرۋ ءۇشىن قۇرىلعان ەكى قوردى بىرىكتىرىپ, ونىڭ اكتيۆىن 940 ملرد. ەۋروعا جەتكىزۋدى كوزدەگەن. وسى سامميتتە باق نازارىن ەرەكشە اۋدارعان ماسەلەنىڭ ءبىرى – فرانتسيا پرەزيدەنتى ن.ساركوزي مەن انگليا پرەمەر-ءمينيسترى د.كەمەروننىڭ ءسوز قاعىستىرعاندىعى بولىپ وتىر. سۇتتەن اق, سۋدان تازا ەمەس ەكەن لوندوننىڭ سوتىندا قارالىپ جات­قان رەسەي وليگارحتارى ب.بەرەزوۆسكي مەن ب.ءابراموۆيچتىڭ ىستەرى جاڭا قىرعا شىقتى. اتاپ ايتقاندا, «رۋسال» سەكىلدى رەسەيدىڭ ونەركاسىپ الىپتارىن مەنشىكتەۋ بارىسىندا ولار ۇيىمداسقان قىلمىسكەرلىك توپتارمەن (ۇقت) ىم-جىمدارى ءبىر بولعاندىعى انىق­تالىپ قالدى. لوندون سوتى قولعا اكەلىپ بەرگەن دەرەكتەرگە عانا باس شۇلعىپ قويماي, ىسكە قاتىستى دۇنيەلەردى وزدىگىنەن دە تابادى ەكەن. سونىڭ ىشىندە بەرەزوۆسكي مەن ابرا­موۆيچتىڭ پاريج اۋەجايىندا «رۋسال» تۋرالى قۇپيا اڭگىمەلەرى جازىلعان ءۇنتاسپا تىڭدالىپتى. وندا بەرەزوۆسكي سەرىكتەسىنە ۇقت باسشىلارىمەن ەكى اراداعى كەلىسسوزدەرىن ايتقان ەكەن. ءسويتىپ, «سۇتتەن اق, سۋدان تازا» بولىپ وتىرعان وليگارحتاردىڭ ۇقت-مەن بايلانىسى قاپيادا ايداي الەمگە جاريا بولىپ قالىپتى. قىسقا قايىرىپ ايتقاندا: كەشە «بانك موسكۆى» ءىسى بويىنشا ەكس-مەر يۋ.لۋجكوۆ سوتقا شاقىرىلدى. الدىندا عانا د.مەدۆەدەۆتى سىناعان لۋج­كوۆ بۇل سوعان «ەرۋلىگە قارۋلى» بولىپ وتىر, ايتپەسە بانكتىڭ ىسىنە ەش قاتىسىم جوق دەپ جاريالاعان. پاريجدە ادام قۇقىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق فەدەراتسيا «وزبەكستان» اتتى ينتەرنەت-تۇرمە اشۋدى كوزدەۋدە. ول وزبەكستاندا قاماۋدا وتىرعان 13 قۇقىق قورعاۋشىنىڭ تاعدىرىنا الەم نازارىن اۋدارۋدى ماقسات ەتپەك. نيجني نوۆگورود قالاسىندا 32 جاستاعى ايەل ءبىر جاستاعى بوبەگىن باۋىرىنا قىسىپ, 16 قاباتتان سەكىرىپ كەتكەن. ولەر الدىندا جازىپ قالدىرعان قاعازىندا ءومىر سۇرگىسى كەلمەيتىنى ايتىلىپتى. اۋعانستان شەنەۋنىكتەرى ءامۋداريا وزەنى ارقىلى وتەتىن تۇركىمەنستان, تاجىكستان جانە وزبەكستان مەملەكەتتەرىمەن شەكاراسىن قايتا قاراۋ قاجەت دەپ وتىر. ويتكەنى, وزەن سۋى شايعاندىقتان, حالىقارالىق ءتارتىپ بويىنشا مۇنداي شەكارالار 20 جىلدا ءبىر رەت قايتا قارالىپ تۇرادى ەكەن. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.
سوڭعى جاڭالىقتار