وتكەن اپتا اياعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى الەكساندر سۋدين باستاعان ءبىر توپ دەپۋتات قاراعاندى وبلىسىندا بولدى. ايماقتا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىسۋعا جانە ماجىلىستە قارالۋداعى «يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدى مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا بايلانىستى جەرگىلىكتى وندىرىسشىلەردىڭ وي-پىكىرىن ءبىلۋ, وعان ەنگىزىلەتىن تولىقتىرۋلار مەن ءوزگەرتۋلەردى بىرلەسە تالقىلاۋ ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان كوشپەلى وتىرىسقا قاتىسۋعا كەلگەن سەناتورلار الدىمەن ءوڭىردىڭ ىرگەلى كاسىپورىندارىن ارالاپ, ۇجىمدار مۇشەلەرىمەن اڭگىمەلەستى.
تەمىرتاۋداعى «نورد پروم نس», قاراعاندىداعى «مينوۆا قازاقستان», «سيليتسيۋم قازاقستان» جشس-لەرى شىعارا باستاعان تەمىربەتون شپالدارى, پوليمەرلىك بەكىتپەلەر, مەتالدىق كرەمني ءوندىرىسى, «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» كومپانياسىنىڭ مەتاللۋرگيالىق كومبيناتىندا جاڭارتىلعان №2 دومنا پەشى سياقتى ىسكە اسىرىلعان ءىرى جوبالاردىڭ جۇمىس ۇستىندەگى قارىم-قابىلەتى تىكەلەي كورىلىپ, وتاندىق يندۋستريانىڭ قارىشتى قادامى كوڭىل ءوسىرتتى. حالىق قالاۋلىلارى سونداي-اق, وبلىس ورتالىعىندا ورناتىلعان اكادەميك قانىش ءساتباەۆتىڭ ەسكەرتكىشىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسىپ, جۇرتشىلىق قۋانىشىنا ورتاقتاستى.
وڭىردەگى وسىنداي جاڭارۋلارمەن تانىسۋدان سوڭ جوعارىدا اتالعان ماسەلە بويىنشا ءوندىرىس وشاقتارى باسشىلارىمەن كەڭەيتىلگەن ءدوڭگەلەك ۇستەلدە باسقوستى. ونى سەناتتىڭ ەكونوميكالىق جانە وڭىرلىك ساياسات كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى نۇرلىعايىم جولداسباەۆا ءجۇرگىزدى. ول ءوز سوزىندە توقتالىپ وتكەندەي, ەلىمىز دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە قولايلى ىقپال ەتەتىن زاڭنامالىق نەگىز جاسالعان. جاڭادان «عىلىم تۋرالى», «ارنايى ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتار تۋرالى» زاڭ قابىلدانسا, قازىر «يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدى مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى», «ەنەرگيا ۇنەمدەۋ مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى قارالۋدا. بۇل زاڭنامالىق نەگىزدەردى تاعى ءبىر پىسىقتاپ, ساراپتاۋدا قانداي ءماسەلەلەرگە باسىم ءمان بەرىلۋى كەرەكتىگىنە قاتىستى ۇسىنىس-پىكىرلەر ىرىكپەي ورتاعا سالىنۋىنا وراي قاتىسۋشىلار اڭگىمەگە بەلسەنە ارالاستى.
كەلەلى كەڭەس باسىندا سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى الەكساندر سۋدين, يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى البەرت راۋ, وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى عابيت مۇحامبەتوۆ ەلدەگى, ايماقتاعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايدى جان-جاقتى بايانداپ بەردى. ءىس ناتيجەلەرى ايعاقتاپ وتىرعانداي, دامۋ جولى جارقىن. بىلتىردان بەرى رەسپۋبليكا بويىنشا 900 ملرد. تەڭگە سوماسىندا 227 جوبا ىسكە اسىرىلعان. سونىڭ ىشىندە ءوندىرىستى قاراعاندى وڭىرىندە 18 جوبا اتقارىلدى. بۇلار نەگىزىنەن ءىت تەحنولوگيانى, ماشينە جاساۋدى, بالامالى ەنەرگەتيكانى, مەتاللۋرگيانى دامىتۋعا ارنالعان ىرگەلى جوبالار سانالادى.
تالقىلاۋعا قويىلعان ءماسەلە جونىندە ويىن ورتاعا سالعان «اتامەكەن» ۇلتتىق ەكونوميكالىق پالاتا باسقارما توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءاليحان ءمامبەتالين «يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋعا مەملەكەتتىك قولداۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا بيزنەس مەحانيزمىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان شارالار تولىقتىرىلا ءتۇسۋىنە تىلەك بىلدىرە كەلىپ, مىناداي ۇسىنىستارعا نازار اۋدارتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, بيزنەستىك ءىس-قىزمەتتە سالىقتىق, كەدەندىك جانە رۇحساتتامالىق ىنتالاندىرۋدىڭ قوسىمشا تەتىكتەرىن قاراستىرۋ كەرەك. ماسەلەن, اكەلىم كەدەندىك الىم تولەمى بوساتىلسا نەمەسە كەيىنگە شەگەرىلە تۇرسا, وسىنداي جەڭىلدىك يمپورتتىق قۇرال-جابدىقتارعا, شيكىزاتقا, قوسىمشا قۇن سالىعىنا قولدانىلسا دەگەن وي ايتتى. جوبادا مەملەكەتتىك قولداۋعا قول جەتكىزۋدىڭ ءتارتىبى مەن رەتىنىڭ ناقتى نورمالارىن ايقىنداۋ قاجەت دەلىندى.
ال «قاراعاندى ماشينە جاساۋ كونسورتسيۋمى» جشس ديرەكتورى بولات كەنجين جەرگىلىكتى كاسىپورىندارعا شەتەلدىك بۇيىمداردان ەش كەم سوقپايتىن ونىمدەردى جەتكىزۋگە باسىمدىق بەرەتىن انىق زاڭنامالىق نورمالار جوقتىعىنا قۇلاق ءتۇردىردى. مەملەكەتتىك گرانت بويىنشا وقيتىن بولاشاق مامانداردىڭ وندىرىستىك تاجىربيەدەن ءوتۋى زاڭداستىرىلۋىنا تىلەك ءبىلدىردى. تالقىلاۋدى جالعاستىرعان «سيليتسيۋم قازاقستان» جشس ديرەكتورى الەكساندر سۋتياگينسكي قازاقستاندا ءبىرىنشى رەت كرەمني ءوندىرۋ جولعا قويىلعاندىعىن, وسى ۋاقىتقا دەيىن شىعارىلعان بۇل ءونىمنىڭ 100 پايىزى ەكسپورتقا ءجونەلتىلگەنىن, الداعى كەزدە دە سولاي بولماقتىعىن جەتكىزدى. ءسوز ورايىندا زاۋىتتىڭ ەلەكتر قۋاتىنا وتە ءتاۋەلدىلىگىن, مۇنىڭ ءوزى ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىنىڭ 42 پايىزىن قۇرايتىندىعىن قاپەرگە سالدى. بۇكىل الەمدە كرەمني ءوندىرىسىنە ەنەرگەتيكا جاعىنان مەملەكەت تاراپىنان كومەك كورسەتىلەتىنى ەسكەرىلىپ, سونداي قولداۋ قاجەتتىگى اتالدى.
قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ارىستان عازاليەۆ عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ بايلانىسىن بەرىكتىرىپ, تەرەڭدەتەتىن زاڭنامالىق نورمالار بەلگىلەنۋى كەرەكتىگىنە توقتالدى.
سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ ءوڭىر وندىرىسشىلەرىمەن كەزدەسۋى, دوڭگەلەك ۇستەل باسىنداعى اشىق اڭگىمە ونى ءجۇرگىزۋشىنىڭ ارىپتەستەرى اتىنان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە ءمالىم ەتكەنىندەي, ەكى جاققا دا پايدالى بولدى. «وبلىستا باسەكەگە قابىلەتتى ونىمدەردى وندىرەتىن, وزىق تەحنولوگيامەن كەڭ جابدىقتالعان, ەڭبەكتىڭ ۇيىمداستىرىلۋى جوعارى ۇلگىدەگى ءوندىرىستى قالىپتاستىرۋدا ۇشان-تەڭىز جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقاندىعىنا كوز جەتتى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ جاڭا زاڭ جوباسىن ءوز ورتالارىنا ارنايى كەلىپ تالقىلاۋعا سالۋ ءۇردىسى قاراعاندى ونەركاسىبى تىزگىنىن ۇستاۋشىلار كوڭىلىنەن شىعىپ, جالعاسىن تاباتىندىعى قۇپتالدى. «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەگەندەي, ءوندىرىستى ورلەتۋگە وركەن جايدىرار جاڭا زاڭنىڭ سولاي بولارىنا سەنىم ءبىلدىرىلدى.
ايقىن نەسىپباي.
قاراعاندى.