• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
21 قازان, 2011

دۇبىرگە تولى دۇنيە

432 رەت
كورسەتىلدى

كاپيتاليزمدى نەمەن اۋىستىرۋعا بولادى؟ وتكەن سەنبى, ءسىرا, تاريحتا قالاتىن شىعار. كاپيتاليزمگە الەۋمەتتىك قارسىلىق كۇنى رەتىندە, جاڭا ءبىر كۇرەستىڭ باسى رەتىندە اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا, قارسىلىق اكتسيالارىنا الەمنىڭ 82 ەلىندەگى 951 قالانىڭ تۇرعىندارى ءۇن قوسقان كورىنەدى. تاريح كاپيتاليستىك جۇيەگە قارسى سوتسياليستىك رەۆو­ليۋ­تسيا­لاردىڭ بول­عانىن, بەلگىلى ءبىر مەرزىمدە سول سوتسياليستىك جۇيەنىڭ ءومىر ءسۇر­گەنىن دە بىلەدى. بىراق وتكەن سەنبىدەگى قار­سىلىقتىڭ سيپاتى حح عاسىر­داعى سوتسياليستىك رەۆوليۋتسيا­لاردىڭ سيپاتىنان مۇلدە ءوز­گەشە. ەڭ باستى وزگەشەلىك – كاپيتاليستىك جۇيەدەگى بيلىككە جانە قارجىلىق الپاۋىتتارعا قارسى بوي كوتەرگەندەر سول حالىقتى س ۇلىكتەي سورعان جۇيە­نى نەمەن الماستىرۋ كەرەك ەكەنىنە جاۋاپ تابا الماي وتىر. ابدەن ءسىڭىرى شىعىپ كەدەيلەنگەن قاۋىمنىڭ شىلقا بايى­عاندارعا قارسى الەۋمەتتىك كۇرە­سىنىڭ قوزعاۋشى كۇشى ينتەرنەت بولعانىن دا ونىڭ باستى سيپاتى دەپ تۇجى­رىمداسا ءجون شىعار. جوعارىدا اتالعان 951 قالانىڭ حالقىن ءبىر مەزگىلدە قارسىلىققا كوتەرگەن دە سول ينتەرنەتتىڭ الەۋمەتتىك جۇيە­سىنىڭ حابار­لاردى جان-جاقتى تاراتۋىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. بۇل قارسىلاستار قاتا­رىن كوبەيتىپ قانا قويعان جوق, وعان بەلگىلى تۇلعالاردى دا تارتتى. بۇل رەتتە جۇرت الدىمەن اقش-تىڭ بۇرىنعى ۆيتسە-پرەزيدەنتى, نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى البەرت گوردى اۋىزعا الادى. ول قارسىلاستار قوزعا­لىسى امەريكالىق ەكونو­ميكا­لىق جۇيەنىڭ كەمشىلىكتەرىن كورسەتتى دەپ مالىمدەدى. ال اتاقتى ميللياردەر ۋوررەن باف­فەتتىڭ بالاسى گوۆاردتىڭ قارجى الپاۋىتتارىنىڭ بۇقارا حالىقتى الداپ كەلگەنى تۋرالى ايتقاندارى اجەپتاۋىر اسەرلى ەستىلدى. سول ال­پاۋىتتاردىڭ وكى­لى سولاي دەسە, جۇرتشىلىق ونى بىلگەن سوڭ ايتادى دەپ قا­بىلدايتىنى بەل­گىلى. قازان ايى­نىڭ تۋرا ور­تا­سىندا وتكەن بۇل كاپيتاليستىك جۇيە بيلىگىنە, قارجىلىق ال­پاۋىتتارعا قار­سى قوزعالىس «اشۋ-ىزا كۇنى» دەپ اتالدى. كوتەرىلگەندەر ەڭ الدىمەن بيرجا ورتالىقتارىنا «شابۋىل» جاسادى. بۇل «شابۋىل» ءسوز جۇزىندەگى ارەكەت قانا ەدى. «ۋولل-ءستريتتى باسىپ ال!» اك­تسياسى نيۋ-يورك ورتالىعىن­داعى شەرۋمەن شەكتەلدى. ال لوندون بيرجاسىنا «شابۋىل» جاساعان بەس مىڭداي شەرۋشىلەردى پوليتسيا وپ-وڭاي قۋىپ جىبەرگەن سوڭ, ولار قالانىڭ ءبىر سكۆەرىندە شايلالارىن تىكتى. وزدەرىنىڭ مالىمدەۋىنشە, ولار ۇكىمەت باسشىسى دەۆيد كەمە­رون قىزمەتتەن كەتكەنشە سوندا قالا بەرمەك كورىنەدى. دەگەندە, «كاپيتاليزمگە قار­سىلار» قاتارى الەمدىك-ەكونو­ميكالىق داعدارىستان جاپا شەككەن ەۋروپا ەلدەرىندە قا­لىڭ بولدى. ايتالىق, يسپا­نيا­­نىڭ 71 قالاسىندا تۇرعىن­دار بيلىككە قارسى «اشۋ-ىزا­سىن» بىلدىرگەن. بارسەلونادا 400 مىڭ, مادريدتە 500 مىڭ ادام كوشەگە شىققان جانە شەرۋلەرىن, ميتينگتەرىن ۇيىم­شىل­دىق­پەن وتكىزگەن. ال يتا­ليانىڭ استاناسىندا كوشەگە شىققان­دار بۇلاردان ازداۋ بولعانمەن, ارەكەتتەرى بەلسەندىرەك بولىپ­تى. 150 مىڭ ريمدىكتەردىڭ ارا­سىنا كىرگەن 400-دەي اسىرە­راديكالدار الدى­مەن قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ عيماراتىنا وت قويىپ, ونان سوڭ دۇكەندەردى قيراتىپ, اۆتوكولىك­تەردى ورتەگەن. 70 ادام جارا­لانىپتى. قيراعان, ب ۇلىنگەن دۇنيەنىڭ مولشەرى ءالى انىق­تالىپ جاتىر.   يزرايل كاپرالى مىڭ ارابقا بالاندى بەس جىل بويى پالەستينالىقتاردىڭ تۇرمەسىندە جاتقان يزرايل اسكەريى گيلاد شاليت ۇزاق كەلىسسوزدەن كەيىن ەلىنە قايتارىلدى. وعان جاۋاپ رەتىندە يزرايل تۇرمەسىنەن مىڭ­نان استام پالەستينالىق جاساقشىلار دا وتانىنا ورالماق. بۇل تۋرالى گازەتىمىزدە بۇ­رىن حابار شىق­سا دا, وقيعانىڭ استارىنا ءۇڭى­لۋدى ءجون كور­دىك. ەڭ الدى­مەن, وسى وقي­عانىڭ جۇزەگە اسقانى ەكى جاق اراسىنداعى قارىم-قاتىناستا جاڭا ءبىر بەت-بۇرىستى اڭعار­تادى. بۇعان جاقىنداعى بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا پالەستينا مەملەكەتتىگىن تانۋ ماسە­لەسىنىڭ تالقىلانعانى دا اسەر ەتكەنى انىق. ءيا, يزرايل قورعانىس اسكە­رى كاپرالىنىڭ بوساتىلۋى ءۇل­كەن حالىقارالىق وقيعاعا اي­نالىپ, الەمنىڭ تەلەارنالارى سوڭعى كۇندەرى ءوز حابارلارىن وسى وقيعانى كورسەتۋدەن باستاپ ءجۇردى. گيلاد ءشاليتتىڭ الدى­نان يزرايل ۇكىمەتىنىڭ باسشى­سى بەنيامين نەتانياحۋ شى­عىپ, قارسى الدى. بۇكىل ەل جالاۋلاتىپ-كەرنەيلەتىپ, بەينە سول قاتارداعى جاۋىنگەر جاۋدى جاپىرىپ كەلگەندەي قۇرمەت كورسەتىلدى. ارابتار گيلاد شاليت ءۇشىن كوپ نارسە سۇرادى. تۇرمەدە جات­قان بارلىق جاساقشىلاردى بو­ساتىڭدار دەپ تالاپ ەتتى. باسقا باس ەسەبىن ولار اۋىزعا دا العان جوق. ال يزرايل ۇكىمەتى ءوز ادامىن قالاي دا بوساتۋ جولىن ىزدەدى. ءتىپتى, سول ءۇشىن گازا سەكتورىنا شابۋىل دا جا­سادى. بىراق بۇل جولدىڭ جاق­سىلىققا اپارمايتىنىنا, جەمە-جەمگە كەلگەندە, ارابتار ءشاليتتى ءولتى­رۋى دە مۇمكىن ەكەنىنە كوزدەرى جەتكەن سوڭ, كەلىسىم جولىنا توق­تادى. اقىرى كاپ­­رالدى بوساتۋ ءۇشىن ولار 1027 پالەستينا جا­ساق­شىسىن قاي­تارۋعا ۋادە بەردى. مۇنى ەكى جاق تا وزدەرىن­شە جەڭىسكە سا­نايدى. يزرايل ءوز ازاماتىن بوساتۋ ءۇشىن قان­داي دا قۇن تولەۋدەن باس تارتپايتىن بيىك ماقساتتى ەل ەكەنىن دالەلدەدى. ال مىڭنان اسا وتانداس­تا­رىنىڭ ەلگە ورالاتىنى پالەس­تينالىقتار ءۇشىن شىن مانىندە جەڭىس تە, شەكسىز قۋانىش تا ەدى. ەشقان­داي سوعىسپەن مۇنداي ناتيجەگە جەتە الماس ەدى. كەلىسىم بويىن­شا العاشقى كەزەكتە 477 ادام, ونىڭ 27-ءسى ايەل, پالەستيناعا ورالسا, قالعان 550 ادام كەلەسى ايدا ەلىنە قايتادى. دەگەندە, يزرايل قاۋىمىن­دا بۇل وقيعاعا باعا ءارتۇرلى بولىپ وتىر. قۋانعاندار كوپ. بىراق ەڭ الدىمەن ەكسترەميس­تەردىڭ قۇربانى بولعانداردىڭ «الماگور» اسسوتسياتسياسى شاليتكە كوپ «قۇن» تولەنگەنىن ايىپتايدى. ونىڭ ۇستىنە 1100 پالەستينالىق بەلسەندى ەكسترە­ميس­تەردىڭ بوساتىلۋى جاعداي­دى قيىنداتا تۇسەدى دەگەندى ايتادى. سونداي-اق, ەندى پالەس­تي­نالىق ەكسترەميستەر الدا تاعى دا ساۋداعا سالۋ ءۇشىن ادام ۇرلاۋدى كۇشەيتەتىن بولادى دەگەن كۇدىكتى العا توسادى. قالاي بولعاندا دا, كەلىسىمگە قول جەتىپ, تۇتقىنداردىڭ الماسۋى ەكى جاقتى قارىم-قاتىناستاعى جاقسىلىقتىڭ نىشا­نى ەكەنىن ايتقان ءجون. ماماديار جاقىپ.
سوڭعى جاڭالىقتار