استانادا دەۆيس كۋبوگى­نىڭ پلەي-وفف ماتچى وتەدى

وسى ورايدا سپورت جانكۇيەر­لەرى, ونىڭ ىشىندە تەننيسسۇيەر قاۋىم ءۇشىن دەۆيس كۋبوگىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىنا توقتالىپ وتكەندى ءجون كوردىك. دەۆيس كۋبو­گى – حالىقارالىق تەننيس فە­دە­را­تسيا­سى جىل سايىن وتكى­زەتىن ەرلەر اراسىنداعى ەڭ ءىرى حالىق­­­ارا­لىق كوماندالىق جا­رىس. ءجۇز جىلدان اساتىن تاري­حى بار تۋر­نير ۇلتتىق قۇرا­ما­لار­دىڭ بەي­رەسمي چەمپيوناتى سانالادى. 

ەڭ العاش 1899 جىلى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءتورت ستۋدەنتىنە ۇلتتىق قۇرامالار وينايتىن تەننيس ءتۋرنيرىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى وي كەلەدى. ستۋدەنتتەردىڭ ءبىرى دۋايت دەۆيس جارىستىڭ كەستەسىن قۇرىپ, ءوز اقشاسىنا جارىستىڭ سىيلىعى رەتىندە كۇمىس كۋبوكتى ساتىپ الادى. كۋبوكتىڭ سالماعى 70 كيلونى قۇراعان. العاشقى تۋرنير 1900 جىلى برۋكليندە ءوتىپ, وعان اقش جانە ۇلىبريتانيا قۇرامالارى قاتىسقان. ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا دەيىن بۇل تۋرنيرگە تاعى التى قۇراما قوسىلعان. ولار – فرانتسيا, بەلگيا, اۋستريا, اۋستراليا, گەرمانيا جانە كانادا. ال 1923 جىلدان باستاپ قاتىسۋشى ەلدەر سانى ارتقان سوڭ, «امەريكا ايماعى» جانە «ەۋروپا ايماعى» بولىپ ەكى توپقا بولىنگەن. 1955 جىلى بۇل تۋرنيرگە «ازيا ايماعىنىڭ» تەننيسشىلەرى قوسىلىپ, جارىس كورىگىن قىزدىرا تۇسەدى. ارادان 11 جىل وتكەندە ەۋروپانىڭ بىر­قاتار مەملەكەتتەرى دەۆيس كۋبوگىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن سوڭ, تۋرنيرگە تاعى «ەۋروپا اي­ماعى-ا» مەن «ەۋروپا ايما­عى-B» توپتارى قوسىلدى.

ءتۋرنيردىڭ 1981 جىلعى سوڭ­عى ەرەجەسى بويىنشا كومان­دا­لار دارەجەلەرىنە قاراي, ءۇش توپ­قا بولىنەدى. ءبىرىنشى توپ – الەم­دىك ەليتا. ياعني, الەمنىڭ ەڭ مىق­تى دەگەن قۇرامالارى ءوزارا جەڭىم­پازداردى انىقتايدى. ەكىن­شىسى – ايماقتىق توپتار (امە­ريكا, ەۋروپا/افريكا, ازيا/مۇحيت ارالدارى). ءۇشىن­شىسى – اۋتسايدەرلەر توبى. ال قازاق­ستان دەۆيس كۋبوگىندا ازيا جانە مۇحيت ارالدارى ايماعىندا ونەر كورسەتەدى. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, تومەنگى توپتىڭ ۇزدىگى جوعارى توپقا وتسە, كەرىسىنشە, جوعارى توپتا اۋتسايدەر اتانعان كوماندا تومەنگى توپقا تۇسەدى.

جارىس ەرەجەسى بويىنشا, ەكى قۇرامانىڭ تەننيسشىلەرى ءوزارا بەس كەزدەسۋ وتكىزەدى. ءۇش كۇننىڭ ىشىندە تەننيسشىلەر ءتورت جەكەلەي جانە ءبىر جۇپتىق باسەكەدە سىنعا تۇسەدى. ءتۋر­نير­­دىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە كورت قو­جا­يى­ن­دارىنىڭ ەكىنشى ءنومىر­­لى تەننيسشىسى قارسىلاس كومان­­دانىڭ ءبىرىنشى راكەتكاسى سانالاتىن ويىنشىسىمەن وي­ناي­­دى. ەكىنشى كۇنى كوماندا­لار جۇپتىق باسەكەدە ءوزارا كىم مىقتىنى انىقتايدى. ال ءتۋرنيردىڭ فينالى سانالعان ءۇشىنشى كۇنىندە ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ءنومىرلى تەننيسشىلەر ءبىر-بىرىمەن كەزدەسۋ وتكىزەدى. بارلىق ويىندار بەس سەتتەن وتەدى جانە شەشۋشى بەسىنشى سەتتە تاي-برەيكسىز وينايتىن بولادى (تاي-برەيك تەننيستە 6:6 ەسەبى بولعاندا گەيم بويىنشا جەتى ۇپايعا دەيىن وينالادى). ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ پىكى­رىن­شە, ماتچتىڭ وتكىزۋ ءتۇرى ەكى قۇراما اراسىنداعى باسە­كە­لەس­تىكتى ارتتىرۋدىڭ ەڭ جاقسى ءتاسىلى. سونداي-اق, تەننيس جانكۇيەرلەرىن ماتچتىڭ سوڭعى كەزدەسۋىنە دەيىن تاعاتسىزدانا كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.

ءتۋرنيردىڭ باس جۇلدەسىن ىرىك­تەۋدەن ىركىلمەي وتكەن الەم­دىك توپتىڭ ۇزدىك 16 قۇراماسى ساراپقا سالادى. دەۆيس كۋبوگى­نىڭ جەڭىمپازىن انىقتاۋ ءۇشىن كوماندالار جىلدىق كەستە بويىنشا اقپان جانە قىركۇيەك ايلارىندا ءۇش كەزدەسۋ وتكىزەدى. ال فينالعا شىققان ەكى كوماندا قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا جىل­دىڭ ەڭ ۇزدىك قۇراماسىن انىقتاۋ ءۇشىن ءوزارا باسەكەگە تۇسەدى. اي­ماق­تىق توپتاردىڭ سەگىز جەڭىم­پازى الەمدىك توپتىڭ ءبىرىن­شى اينالىمدا جولى بولما­عان, كەلەسى جىلعى الەمدىك ليگا­عا قاتىسا المايتىن سەگىز قۇرا­ما­مەن قىركۇيەك ايىندا كەزدەسە­تىن بولادى (قازاقستان مەن ار­گەنتينا قۇرامالارى ءدال وسى ەرەجە بويىنشا كەزدەسۋ وتكىزەدى). 2002 جىلعى تۋرنيرگە 142 قۇراما قاتىسقان. بۇل دەۆيس كۋبوگىنىڭ تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش بولاتىن.

دەۆيس كۋبوگىنىڭ ەڭ العاش­قى جۇلدە قورىن 1981 جىلى نەك كومپانياسى تاعايىنداپ, ءتۋرنيردىڭ باس دەمەۋشىسى اتان­عان. ال 2002 جىلدان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن «BNP Paribas» بانكى ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ بەيرەسمي چەمپيوناتى سانالاتىن جارىس­تىڭ باس دەمەۋشىسى بولىپ كەلە­دى. دەۆيس كۋبوگىنىڭ قازىرگى جۇلدە قورى 8,5 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى.

ءبىر عاسىرلىق تاريحى بار تۋرنيرگە قازاقستان قۇراماسى 1995 جىلدان باستاپ قاتىسىپ كەلەدى. قازاق كومانداسى وعان دەيىن كسرو اتىنان قاتىسقان. دەگەنمەن, وتانداستارىمىز الەم­دىك توپقا العاش رەت 2010 جىلى شۆەيتساريانى جەڭگەن­نەن كەيىن شىقتى. سودان بەرى قازاقستان قۇراماسى دەۆيس كۋبوگىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋ­شى­سى اتاندى. 2011, 2013-15 جىل­دارى شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. بۇل قۇرامامىزدىڭ بۇگىن­گى كۇنگە دەيىنگى ەڭ ۇلكەن جەتىس­تىگى. بىلتىرعى تۋرنيردە تەن­نيس­شىلەرىمىز الەمدىك توپتىڭ ءبىرىن­شى كەزەڭىندە سەربيا قۇراما­سىنان 2:3 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان بولاتىن. كەلەسى جىلى دا الەمدىك توپتا سىنعا ءتۇسۋ ءۇشىن پلەي-وفف كەزەڭىندە رەسەي تەننيسشىلەرىن جەڭۋى كەرەك ەدى. الايدا, ول ماتچتا قۇرا­ما­مىز قارسىلاستارىنا 1:3 ناتي­جەسىمەن ەسە جىبەرىپ, ازيا جانە مۇحيت ارالىق ايماعىنىڭ I توبىنا ءتۇسىپ قالعان بولاتىن. 

دەۆيس كۋبوگىنا ەڭ كوپ قاتىس­­قان (102 رەت) اقش قۇرا­ما­سى 61 رەت فينالعا شىققان ەكەن. سونىڭ 32-سىندە كۋبوك جەڭىم­پازى اتانسا, 29 ويىندا فينالدا ءسۇرى­نىپ, كۇمىس جۇلدەگەر اتانعان. ەكىن­شى ورىندا اۋستراليا قۇرا­ماسى ورنالاسقان. «جاسىل قۇر­لىق» ەلىنىڭ تەننيسشىلەرى في­نالعا 47 رەت شىعىپ, 28-ىندە چەم­پيون اتانعان. ۇزدىك ۇشتىكتى ۇلى­بريتانيا تەننيسشىلەرى قو­رى­تىن­دىلاپ تۇر. ولار 18 رەت فينال­­عا شىعىپ, 10 ويىندا جە­­ڭىس­­­كە جەتسە, 8 رەت فينالدا ج­ە­ڭىل­­­گەن. تەننيستەن دەۆيس كۋبو­­­گى­­­نىڭ قىسقاشا تاريحى وسىنداي.

الداعى كۇندەرى تەننيستەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى ءتۋرنيردىڭ پلەي-وفف كەزەڭىندە ارگەنتينا قۇراماسىمەن ويناي­دى. بۇل قۇراما ءتۋرنيردىڭ قازىرگى چەمپيونى بولعانىمەن, الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە يتا­ليا قۇراماسىنان 2:3 ەسەبى­مەن جەڭىلىپ قالعان. ەندى كەلەسى جى­لى قايتادان الەمدىك توپتا سىنعا ءتۇسۋ ءۇشىن استانادا ەلىمىزدىڭ قۇراماسىمەن كۇش سىناسادى. جەڭگەن قۇراما 2018 جىلى باسەكەنى الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنەن باستايتىن بولادى.

ايتا كەتەيىك, قازاقستان كومان­داسى 7-9 ساۋىردە قىتاي كومان­داسىن (ازيا جانە مۇحيت ارالىق ايماعىنىڭ I توبى) 4:1 ەسەبىمەن جەڭگەن.

ءالي بيتورە, «ەگەمەن قازاقستان»