بۇگىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ماجىلىسىندە «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ لاتىن گرافيكاسىنداعى ءالىپبيىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى تۋرالى» دەگەن تاقىرىپتا پارلامەنتتىك تىڭداۋ ءوتىپ جاتىر.
پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين لاتىن ءالىپبيىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرىنىڭ حالقىمىز ءۇشىن تاريحي ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.
«بۇگىن ءبىز مەملەكەتىمىز ءۇشىن, حالقىمىز ءۇشىن تاريحي ماڭىزى زور جاڭا ءالىپبي ماسەلەسىن تالقىلايتىن بولامىز. الەمدىك تاجىريبە بويىنشا وركەنيكە, مادەنيەتكە جانە عىلىمعا جول سالعان كەز كەلگەن مەملەكەت ەڭ الدىمەن ءتىلدىڭ دامۋىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. وسى جولدا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىك العان كۇننەن باستاپ قازاق ءتىلىن كوتەرۋگە نازار اۋداردى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇگىنگى كۇنى قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ سانى جەتپىز پايىزعا جەتتى. ال 2025 جىلعا قاراي قازاقستاندىقتاردىڭ 95 پايىزى قازاق تىلىندە سويلەيتىن بولادى. وسىنىڭ بارلىعى, سونىڭ ىشىندە لاتىن ارپىنە كوشۋ - ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن كۇشەيتۋ جولىنداعى ناقتى قادامدار», - دەدى ءماجىلىس توراعاسى. سونىمەن قاتار ول قازاقستاننىڭ «ماڭگىلىك ەل» بولۋدىڭ دارا جولىنا تۇسكەنىن ايتتى. ء«دال وسى كەزەڭدە ەلباسىمىز ەڭ الدىمەن رۋحاني جاڭعىرۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. سونىڭ ىشىندە جاڭا الىپبيگە كوشۋ - ول وتە ماڭىزدى ماسەلە. ءبىزدىڭ ۇلتتىق سانا-سەزىم, رۋحاني دامۋ, وركەندەۋ جولىمىز, وسىنىڭ بارلىعى قازاق ءتىلىنىڭ جاڭا ءالىپبيىن جاساۋدان باستالادى. سەبەبى مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, قازاق ءتىلى ءبىزدىڭ رۋحاني نەگىزىمىز. وسى جولدا ءتىلدىڭ حالىقارالىق مارتەبەسىن كوتەرۋ - ءبىزدىڭ الەمدىك وركەنيەتكە جەتۋىمىزدىڭ باستى كەپىلى. سونىمەن بىرگە جاڭا ءالىپبي بۇكىل الەم قازاقتارىن بىرىكتىرەتىن وتە ماڭىزدى فاكتور», - دەدى ول.
ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ ماسەلەسىندە ەشقانداي قاتەلىك بولماۋى كەرەك. «بارشاڭىزعا ءمالىم, قازىرگى ۋاقىت ول بۇكىل الەمدە اقپارات تەحنولوگيالارىنىڭ جوعارى دەڭگەيدە دامۋىنىڭ كەزەڭى. سوندىقتان ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە زامانعا ساي «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەلباسىمىزدىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, بارلىق بىلىكتى ماماندار بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە لاتىن قارپى بويىنشا قازاق ءالىپبيىنىڭ جاڭا جوباسىن جاسادى. ەڭ باستىسى - جاڭا ءالىپبي بارلىق تالاپتارعا ساي بولسا, ءبىز بيىك تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋگە, ينتەرنەتكە, عىلىم مەن بىلىمگە جانە الەمدىك دامۋعا ەركىن كىرەتىن بولامىز. بۇل بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى ءبىزدىڭ ۇلكەن پارىز جانە ولارعا قالدىراتىن ماڭگىلىك مۇرا. سوندىقتان لاتىن جازۋىنا كوشۋ - زور مۇمكىندىك پەن وتە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. سول ءۇشىن ءبىزدىڭ ءۇشىنشى سەسسياداعى العاشقى پارلامەنتتىك تىڭداۋ دا ەلباسىنىڭ تاريحي باستاماسىنا ارنالىپ وتىر. بۇگىن ءبىز جاڭا ءالىپبيدى جان-جاقتى تالقىلاپ, ءاربىر ءارىپتى, ءار تاڭبا مەن بەلگىنى تەرەڭ تالداۋىمىز قاجەت. سەبەبى ءتىل, جاڭا ءالىپبي ماسەلەسىندە ەشقانداي قاتەلىك بولماۋى كەرەك», - دەي كەلە نۇرلان نىعماتۋلين لاتىن جازۋى تۋرالى بۇگىن عانا ايتىلىپ وتىرماعانىن, بۇل جايىندا پرەزيدەنت 2006 جىلى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ون ەكىنشى سەسسياسىندا سويلەگەن سوزىندە جانە «قازاقستان 2050» ستراتەگياسىندا دا ايتقانىن اتاپ ءوتتى. ەستەرىڭىزدە بولسا, ەلباسى ءوزىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا دا لاتىن جازۋىنا كوشۋدىڭ ناقتى جولدارىن بەلگىلەپ, ءتيىستى شارالاردى قولعا الۋ كەرەكتىگىن ايتقان بولاتىن.
پارلامەنتتىك تىڭداۋدا نۇرلان نىعماتۋلين لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تەك قازاق تىلىنە قاتىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «مەملەكەتتىك تىلگە قاتىستى رەفورما مەملەكەتتىڭ ءتىل ساياساتىنا قاتىستى وزگەرىستەردى قاراستىرمايدى. بۇل تۋرالى ەلباسى قىسقا ءارى ناقتى ايتقان بولاتىن. ءاليپبيدى وزگەرتۋ تەك قازاق تىلىنە قاتىستى. لاتىن اليپبيىنە كوشۋى تەك قازاق ءالىپبيى مەن ورفوگرافيا ەرەجەسىن رەفورمالاۋعا بايلانىستى. بۇل ءتىل فونەتيكاسى مەن گرافيكاسىن اراسىندا ءتيىستى بايلانىستى ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا, لاتىن ءالىپبيىن ەنگىزۋ ەلدىڭ ىشكى ماسەلەسىن شەشۋگە, مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا باعىتتالعان. ەلباسى اتاپ وتكەندەي, لاتىن ءالىپبيىن كوشۋ ورىس تىلىنەن, كيريليتسادان باس تارتۋدى بىلدىرمەيدى. لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تەك قازاق تىلىنە قاتىستى. ال ورىس تىلىندە شىعاتىن باسىلىمدار بۇرىنعىشا شىعا بەرەدى. ياعني قازاقستاننىڭ ءورىستىلدى تۇرعىندارى ءۇشىن كيريليتسا قالادى», - دەدى ءماجىلىس توراعاسى.
وتىرىس بارىسىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قر پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا جۇمىس توبىنىڭ ۇسىنىستارىن تالقىلاۋدا. پارلامەنتتىك تىڭداۋعا پرەمەر-مينيستر ورىنباسارى ەربولات دوساەۆ, سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتتارى, وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, جوو رەكتورلارى قاتىسۋدا. سونداي-اق, تالقىلاۋعا ءالىپبي جوباسىن ازىرلەۋشى احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ جانە ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ باسشىلارى, عىلىم جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, عالىمدار مەن ساراپشىلار, قوعامدىق ۇيىمدار مەن باق وكىلدەرى شاقىرىلعان.
گۇلنۇر قۋانىشبەكقىزى,
"ەگەمەن قازاقستان"
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار,
"ەگەمەن قازاقستان"