• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
06 قىركۇيەك, 2017

قاجىمۇقان تۇرعان ءۇي

811 رەت
كورسەتىلدى

كۇش اتاسى قاجىمۇقان ءوز قولىمەن تول­تىرعان ءومىربايانىندا اقمولا وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەنىن جازادى. وعان داۋ جوق. الايدا, وتىرار اۋدانى, شىلىك اۋىلدىق وكرۋگى اقتوبە ەلدى مەكەنىندە دۇنيەگە كەلدى دەگەن ءسوز ەرتەدەن ايتىلىپ كەلەدى. 

سول اقتوبەدە وتكەن كەلەلى جيىندا كۇش اتاسىنىڭ كوزىن كورگەن اعايىنى, بۇگىندە مارقۇم ءدۇرمان ەسجانوۆ اقساقال «قاجىمۇقاننىڭ اتاسى ەرناق شiلiك ەلدi مەكەنiنەن شىعابەرiس جەردەگi قو­رىم­دا جەرلەنگەن.

بالۋان بابامىز – كۇللi قازاقتىڭ عانا ەمەس, يسi مۇسىلمان جۇرتىنىڭ ماقتانىشى. شەتەلدەرگە بارىپ كۇرەسكەندە الدىمەن اللاعا سيىنىپ, قوبىلاندى باباسىنا دۇعا باعىشتاپ, كۇرەس الاڭىنا شىققان. مۇڭايتپاس اقتوبەدەن كوشكەندە قاجىمۇقان ءالi بۋىنى قاتپاعان نارەستە. اكەسi دۇنيە سالعان سوڭ, اناسى بالۋانعا تۋعان جەرگە قايتا قونىس اۋدارۋدى ۇنەمi ايتىپ وتىرعان», دەگەن ەستەلىك ايتىپ وتىرادى ەكەن. قاجىمۇقان اتا-بابا قونىسىنا 1934 جىلى ورالادى. اۋىلدىن بيىك جوتاسىنان قورجىن تام سالادى. بىراق, تىرشىلىك جاعدايى قيىنداعان سوڭ جول بويىنداعى ورداباسى اۋدانى, تەمىرلان اۋىلىنا 1947 جىلى كوشىپ, ءومىرىنىڭ اياعىنا دەيىن سول جەردە تۇرادى.

– اقتوبەدە بالۋان تۇرعان ءۇيدiڭ ورنىندا بۇگiندە اشىق اسپان استىنداعى مۇراجاي بوي كوتەردى. توزعان ءۇيدi اۋىلداعى بiلiم وشاعى ءوز قاراماعىنا الىپ, قايتا قالپىنا كەل­تiردى, – دەيدى اقتوبە اۋىلىنداعى ق.مۇ­ڭايتپاسوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتiڭ ديرەك- ت­ورى جانگەلدi نۇروۆ. – مۇراجايدىڭ iشi-سىرتى رەتتەلiپ, كۇردەلi جوندەۋدەن ءوتتi. 2009 جىلى دەمەۋشiلەردiڭ كومەگiمەن بالۋاننىڭ ەسكi ءۇيiنiڭ ورنىنا ءدال سونداي قورجىن تام سالىنىپ, توبەسi سۋ وتپەيتiن قاڭىلتىرمەن قاپتالدى. مۇراجايدا باتىر بابامىزدىڭ ەل iشiندەگi تۋعان-تۋىستارى مەن دوس-جاراندارىنان جينالعان قۇندى جادiگەرلەر ساقتاۋلى تۇر.

سول مۇراجايدى زاماناۋي تالاپتارعا ساي جاساقتاپ, جانىنان ساياباق قۇرىلىسىن جوسپارلاپ, ارنايى جوبا دا جاسادىق. جوسپارىمىز iسكە اسسا, بابامىز تۇرعان ورىن گۇلزار باققا اينالىپ, اۋىل تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ دەمالاتىن ورنىنا اينالماق.

قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلى – قازاق رۋحا­ني­يا­تىنىڭ ۇلى تۇلعاسى. تاۋ تۇلعانى قالاي ۇلىقتاسا دا جاراسادى. Iزiن جالعايتىن, تاريح­تى ۇمىتپايتىن ۇرپاقتارى بار جەردە ۇلى با­بانىڭ مۇراسى ولمەك, وشپەك ەمەس. ويعا ال­عان ماقساتقا جەتۋ ءۇشiن ارنايى شوت اشىلىپ, قور قۇرىلدى.

بۇل ماقسات تا ورىندالار. ازىرگە اقتوبە اۋىلىنداعى قاجىمۇقان بابامىز ءوز قولىمەن كىر­پىشىن قالاعان, جوتاعا سالعان ءۇيىنىڭ قاز قال­پىنا كەلتىرىلگەن نوبايى كوزگە وتتاي باسىلادى.

حاربيندە وتكەن رەسەي-جاپونيا بالۋان­دارىنىڭ بەلدەسۋىنەن كەيىن جاپوننىڭ باس بالۋانى ساراكيكي دجيفوندۋ ءولىم مەن ءومىر بەتتەسكەن دجيۋ-دجيتسۋ جەكپە-جەگىنە شاقىرعاندا ورىس بالۋاندارى باس بۇعىپ قالادى. سوندا «جانىم – ارىمنىڭ ساداعاسى» دەپ قاجىمۇقان بۋىرقانىپ كىلەمگە شىعادى. ارعى جاعى وقىرماندارعا بەلگىلى. قايداعى رەسەي يمپەرياسى ءۇشىن ەمەس, ءوز ەلىنىڭ, ءوزىنىڭ نامىسى ءۇشىن ولىمنەن قايمىقپاعان قازاقتىڭ باس باتىرى الاش بالاسىنا قاشاندا ۇلگى. بار قازاققا تەڭ باتىر ەرلىگى بۇگىندە سپورتشىلارىمىزدى شارقايراقتاي قايراپ ءجۇر.

باقتيار تايجان, «ەگەمەن قازاقستان»

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى  

سوڭعى جاڭالىقتار