• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 04 قىركۇيەك, 2017

قانداستارعا جاسالعان قامقورلىق

560 رەت
كورسەتىلدى

نار وركەشتەنگەن تاۋ ەتەگىن بوكتەرلەي ءجۇرىپ كەلەمىز. عالامات دۇنيەنىڭ جۇمباق سىرىن ىشىنە بۇككەن الىپ تاۋلار ماڭعازدانا كەرىلىپ بىزگە ءمىز باعار ەمەس. وبلىس ورتالىعىنان ءتورت ءجۇز, ءتورت ءجۇز ەلۋ شاقىرىمداي جول جۇرگەننەن كەيىن, اق شاڭقان ۇيلەرى بار اۋىلعا كەزىكتىك. بۇل مامىراجاي مالىن باعىپ, ايرانىن ۇيىتىپ, ءسۇتىن ساۋىپ, ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا قۇت پەن بەرەكە تاۋىپ وتىرعان وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ۇشقۇدىق اۋدانىنا قاراستى جۇزقۇدىق ەلدى مەكەنى ەكەن.

قازاقتىڭ قوناقجاي كەيپىمەن الدىمىزدان نان-تۇز الىپ شىققان اۋىل تۇرعىندارى سالعاننان-اق كوركى كوڭىل تويعىزارلىقتاي بولىپ تۇرعان جاڭا نىسانعا شاقىردى. اينالاسى ەكى-ءۇش جىلدىڭ بەدە­رىن­دە ادام ايتسا نانعىسىز وزگەر­گەن جۇزقۇدىق اۋلىنىڭ جاڭا كەي­­­پىن كورىپ, ەرەكشە سەزىمگە بولەن­دىك. جولسوقتى بولىپ كەلگەن ءبىز­­دى العاش تاڭعالدىرعان نارسە اۋە­لەتە شىرقالعان اسەم ءاننىڭ كەلىستى ىرعاعى بولدى. اسىرەسە «شۋحرات» مەدالىنىڭ يەگەرى, اس­تا­نادا وتكەن ء«شامشى اندەرى» فەس­تيۆالىنىڭ جەڭىمپازى سەرجان جاناحمەتوۆتىڭ ورىنداۋىنداعى «جۇزقۇدىق» ءانى تىڭداۋشىسىن ەلى­تىپ, تۇڭعيىق تەرەڭىنە تارتتى. ورىنداۋشىسى كەلىسسە ءاننىڭ دە اجارى اشىلا تۇسەدى ەكەن-اۋ, شىركىن!.. 

 استانادان  جەتكەن سىي

سودان سوڭ وبلىس اكىمى, ولي ماجليس سەناتىنىڭ مۇشەسى قا­بۋل تۇرسىنوۆپەن بىرگە قازاق­­ستان­نىڭ وزبەكستانداعى توتەنشە جانە وكى­لەتتى ەلشىسى ەرىك وتەم­باەۆ سال­تاناتتى تۇردە №2 مەك­تەپ­تىڭ اشىلۋ لەنتاسىن كەستى. جا­ڭا نىساندى اشۋ سالتاناتىندا ەلشى قانداستارىمىزعا جاسالعان قامقورلىققا ريزا ەكەنىن, اللا جازسا, بۇگىن اشىلۋ سالتاناتى بولىپ جاتقان بۇل مەكتەپتەن تا­­لاي مىقتىلار شىعاتىنىنا ءشۇ­باسىنىڭ جوق ەكەنىن ەرەكشە سە­نىممەن ايتتى. 

جاڭا قونىسقا جالاڭ قول­مەن با­رۋدى ابەس سانايتىن قا­زاق قاشاندا عيمارات يەسىنە تار­تۋ-تارالعى جاساۋدى ادەتكە اي­نال­دىرعان. قازاقتىڭ بەلگىلى اقى­نى قادىر مىرزا ءالى: 

قازاق وسى بىلە بىلگەن باعانى, قازاق وسى سىيلاي بىلگەن اعانى.  قارا دا تۇر,  كەتەرىڭدە ول ساعان,  ات مىنگىزىپ, جىبەك شاپان جابادى, 

– دەگەن جىر قاتارلارىن بەكەرگە ايتپاسا كەرەك. تاشكەنتتەن «قانداستارىمنان حابار الايىن», دەپ ارنايى كەلگەن ەلشى اۋىل بالالارىنا ارناپ «اقىلدى تاقتا», پلانشەت, جاڭالىقتار تاب­­لوسىن, تاعى باسقا دا مەكتەپ وقۋشىلارىنا قاجەتتى زاماناۋي تەحنولوگيانىڭ سوڭعى قۇرالدارىن تارتۋ ەتتى.

 قالىڭ جۇرتتى قۋانتقان قامقورلىق

ۇشقۇدىق اۋدانى, ء«بوزدوڭ» اۋىلدىق ازاماتتار جيىنىنا قاراستى جۇزقۇدىق ەلدى مەكە­نىندە وتكەن مەرەكەلىك شاراعا رەس­پۋبليكالىق قازاق ۇلتتىق ما­دەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى سەرىكباي ۇسەنوۆ پەن نيزامي اتىن­­داعى تاشكەنت مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتيتەتتىڭ قازاق ءتىلى جانە ادەبيەتى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور ەرگەش ابدۋۆاليتوۆ تا قاتىسقان بو­لا­تىن. ولار جۇزقۇدىقتاعى جا­ڭا №2 جالپى ورتا ءبىلىم بەرە­تىن مەكتەپتىڭ اشىلۋىمەن جۇرت­شىلىقتى قۇتتىقتاپ, مادەني ورتالىق پەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اتىنان قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ 500-گە جۋىق كىتابىن تارتۋ ەتتى. وسى كۇنگە دەيىن 30 بالاعا ارنالعان 40 ورىندى مەكتەپ, 14 بالاعا ارنالعان 12 بولمەلى بالاباقشا قۇرىلعانىن ەشقايدا ەستىمەگەنبىز, دەيدى اۋىل تۇرعىن­دارى. ءتورت ايدىڭ ىشىندە ۇلكەن وزگەرىستەر بولدى. مەكتەپ «ZioNET» تار­­ماعىنا قوسىلۋى دا ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جاڭالىق. 

 ريزا پەيىل 

ەل زيالىلارى تاراپىنان بە­­­رىل­گەن سىي-سياپاتقا قا­لىڭ جۇرت­­شىلىقتىڭ اتىنان ء«بوزدوڭ» اۋىلدىق ازاماتتار جيى­نىنىڭ ءتورايىمى مەيرامگۇل جال­عاس­باەۆا شەكسىز راقمەتىن ايتتى. ءتورايىم ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ەل بىر­لىگى مەن ىنتىماعىنا كوز تيمە­سىن!» دەگەن اقجارما پەيىلىن دە ءبىل­­دىرىپ ءوتتى. قاعابەرىستە مەكتەپ ومىرىنەن حا­باردار بولۋدى مانسۇق ەتىپ, مەك­تەپ وقۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مەر­گەنباي تورەشوۆتى سوزگە تارت­تىق. 

– بۇرىن توزىعى جەتكەن مەكتەپتە بالالارعا ءبىلىم بەرەتىنبىز. ەسكىنىڭ اتى ەسكى ەمەس پە؟ بۇگىنگى كۇننىڭ تالابىنا ساي ءبىلىم بەرۋگە مۇمكىندىگىمىز جوق بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە, «جىعىلعانعا جۇدىرىق» دە­گەندەي, مامان وقىتۋشىلار دا تاپشى ەدى. مىنە, بيىل ءوتىنى­شىمىز وزبەكستان باسشىسىنىڭ قۇلاعىنا جە­تىپ, جاڭا وقۋ ورنىنا قول جەت­كىزدىك. مەكتەبىمىزدە بۇگىندە 31 وقۋشى بار. ولارعا تاجىريبەلى وقىتۋشىلار ساباق بەرەدى. 

وزبەكستاندا ادام دەنساۋلى­عىن ساقتاۋ ەڭ نەگىزگى سالالاردىڭ ءبىرى. قوعامنىڭ باسقا تارماقتارى سياقتى وركەن جايعان بۇل سالا سوڭعى جىلدارى كوز كورىپ, قۇلاق ەستىمەگەن سونى بەلەستەردى باعىندىردى. 

مىڭ جىلدىقتى لۇقپان حاكىم ءىلىمى يەمدەندى, ەندىگى مىڭ جىل­دىق مەنىكى, دەگەن ەكەن مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ اتاسى يبن سينا. ايتسا ايتقانداي-اق, بۇل كۇندە عۇلامانىڭ ءسوزىنىڭ راستىعىن زاماننىڭ ءوزى ايعاقتاپ تۇرعانداي.

ء«بوزدوڭ» اۋىلدىق ازاماتتار جيىنىنا قاراستى جۇزقۇدىق ەلدى مەكەنىندەگى اۋىلدىق دارىگەرلىك پۋنكت تۇرعىندارعا تۇراقتى قىز­مەت ەتەدى. ەمحانا 2011 جىلى نا­ۋاي كەن مەتاللۋرگيا كومبي­نا­تى تاراپىنان قايتا جوندەلىپ, جا­ڭا­دان قۇرىلدى. قازىر ەمحانا جۇزقۇدىقتاعى 281 تۇرعىنعا قالت­قىسىز قىزمەت ەتەدى. كەڭ اۋلاعا ورنالاسقان كورىكتى عيمارات اعىمداعى جىلى دا كۇردەلى جون­دەۋدەن ءوتىپتى.

 حالىق ءۇشىن قالتقىسىز قىزمەت

وسى ورايدا سوزگە ارالاسقان اۋداندىق مەديتسينا بىرلەستىگىنىڭ باس دارىگەرى زافار راسۋلوۆ جۋىردا وسى ەمحاناعا «سالاماتتىق-2» باعدارلاماسى بويىنشا ۇكىمەت تاراپىنان زەرتحانالىق جيھازدار, ەكگ اپپاراتى, اۆتوكلاۆ, توڭازىت­قىش, ۋلترادىبىس اپپاراتى, گينە­كولوگيالىق جيھازدار بەرىل­گەنىن ايتتى. ەندى, دەرتتى جاندار ءدارى-دارمەك ىزدەپ اۋدانعا سا­بىل­مايدى. ويتكەنى ەمحانا جانىنان اشىلعان ءدارىحانادا العاشقى جاردەمگە قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەر تولىق جەت­كىلىكتى. ال­­عاشقى كومەككە جۇمسالاتىن ءدارى-دارمەكتەر تەگىن بەرى­لەتىن كورىنەدى. 

– وعان قوسىمشا اۋدانداعى مەديتسينالىق بىرلەستىك تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان جىلجىمالى ءدارىحانامىز دا بار. ولار اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تاپسىرىس بو­يىنشا قاجەتتىلىكتەرىن قالتقىسىز وتەۋگە تىرىسادى. ەمحانامىزدا ءۇش مەدبيكە قىزمەت ەتەدى. ونىڭ ءبىرى پاتروناج, ەكىنشىسى اعا مەدبيكە, ءۇشىنشىسى دەرتتى جاندارعا ەمحانادا ءدارى ەگەتىن مەدبيكە. ۇشەۋى دە ءوز كاسىبىنىڭ ناعىز شەبەرلەرى. كەلگەن ناۋقاستارعا جىلى قاباق تانىتىپ, كوڭىلدەرىن اۋلاۋعا تىرىسادى, – دەيدى ز.راسۋلوۆ. 

ء سابي كۇلكىسىمەن الەم قۇلپىرادى

جۇزقۇدىق ەلدى مەكەنىندەگى كورىكتى كەشەندەردىڭ ءبىرى سابيلەر تاربيەلەنەتىن ورىن ەكەن. كەزىن­دە شارۋاشىلىق كەڭسەسى بولعان بۇل ورىن ول تاراعان سوڭ قايتا جوندەلىپ سابي­لەر­گە تاپسىرىلىپ­تى.

– بۇگىندە بالاباقشامىزدا ءۇش-­جەتى جاستاعى بالالار تاربيە­­لەنۋدە, – دەيدى بىزبەن سۇحبات­تاسقان بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى ايجان ەردەشوۆا  ناۋايداعى «قىزىل­قۇم­تسە­­مەنت» اكتسيونەرلىك قوعامى مەن «ناۋاي» كەن مەتاللۋرگيا كوم­­بي­­ناتى 500 ميلليون سۋم­عا قايتا جوندەپ پايدا­لانۋ­عا تاپ­سىردى. شەبەر قۇرىلىس­شى­لاردىڭ قولىمەن قايتا جاڭار­عان بالاباقشادا بالالار تاماقتاناتىن بولمە, جاتىن بولمەسى, ويىن وينايتىن بولمە ءبارى دە جان-جاقتى جابدىقتالعان. ءبىز اۋلاعا كەلگەندە قازدىڭ بالاپاندارىنداي قاز-قاتار تىزىلگەن بالالار تاربيەشىلەرىمەن بىرگە ەشنارسەنى دە ىشىنە جاسىرمايتىن رياسىز جارقىن پەيىلمەن قارسى الدى. سودان سوڭ وزدەرى جاتتاعان وتان, انا, تۋعان جەر تۋرالى ولەڭدەرىن وقىپ جينالعانداردى ءبىر سەرپىلتىپ تاستادى. 

جاڭالىق جان جادىراتادى

 اۋىل ورتالىعىنداعى بالا­باق­شا قۇرىلىسىنىڭ بىتكەنىنە كوپ بولماسا دا, قولداعى بارىن بالا باقىتىنان ايامايتىن دە­مەۋ­شىلەر بالاباقشا اۋلاسىنا ەرتەگى كەيىپكەرلەرى مەن ويىن جابدىقتارىن ورناتۋدى دا ۇمىت­پاپتى. وزدەرىن وسى ءوڭىردىڭ قوجاسىنداي سەزىنەتىن پەرىشتە مىنەز سابيلەر اۋلادا اسىر سالىپ ويناپ, ەشنارسەدەن بەيحابار, ۋايىم-قايعىسىز كۇي كەشۋدە. 

 باقىتقا باستار جول

 «سۋ اتاسى – بۇلاق, ءسوز اتاسى – قۇ­لاق, جول اتاسى – تۇياق», دەيدى دانا حالقىمىز. حاديستەردە ايتىلۋىنشا, كوپشىلىك جۇرەتىن جولدى جوندەۋ ساۋابى مول سال­ماق­تى ىستەردىڭ ءبىرى ەكەن.

جۋىردا جۇزقۇدىق ەلدى مەكە­نىنە اكەلەتىن 65 شاقىرىمدىق تاس جولدى جولشىلار 400 ميل­ليون سۋمدىق قارجىعا جون­دەپ, جولاۋشىلاردىڭ جول­ قاتى­نا­­سىنا ءبىرشاما قولايلى­لىق جا­ساپ­تى. اۋىل ىشىندەگى جاڭادان سا­لىن­عان جول دا جۇرگىنشىلەرگە ءىشى­نارا جەڭىلدىكتەر تۋعىزدى. كۇنى كەشە بورپىلداق قۇمدى كەشىپ جۇر­گەن اۋىل تۇرعىندارى ايناداي جار­قىراعان تاس جولمەن ءجۇرىپ, قۋا­نىسىپ قالىستى. 

جۇزقۇدىق اۋلىندا جوعارىدا­عىلاردان باسقا 36 نىسان جوندە­لىپ, جوندەۋ جۇمىستارىنا جالپى 200 ميلليون سۋم قارجى جۇم­سالدى. 

اتالار اماناتى 

بۇگىنگى جاڭا تامدىنىڭ كەلبە­تى كىمدى دە بولسا سۇيسىندىرەرى حاق. بۇرىن قازاقتىڭ باتىرى با­ۋىر­جان مومىش ۇلى, بەلگىلى كومپوزيتور, ۆالس پاديشاسى اتانعان ءشامشى قالداياقوۆ, اقىن قادىر مىرزا ءالى كەلىپ سۇڭعىلا اقساقالدارمەن سۇحباتتاسقان بايىرعى ءوڭىر, بۇگىن دە جاڭارىپ جاندانا تۇسكەن. قادىر اقىننىڭ سوزىنە جازىلعان ولەڭگە ءشامشى ءان باعىشتاپ حالىققا تاراتقان «تامدى ارۋى» ءانى بۇگىندە ءيسى قازاقتىڭ ءيىرىمدى ىرعاعىنا اينالدى. باتىر باۋكەڭ دە تامدى جايلى «قايماعى بۇزىلماعان قازاقتار تۇراتىن اياۋلى مەكەن ەكەن», دەپ ءوز باعاسىن بەرىپتى. ءيا, دۋالى اۋىز اقساقالدىڭ ايتقانى بەكەر بولماسا كەرەك. تامدىنىڭ كەز كەلگەن قارياسى كونە تاريحتىڭ كوزىن اشا الارى حاق.

  وتكەننەن سىر شەرتەتىن مۇراجاي

«جۇزقۇدىقتاعى» مەملەكەت تارا­پىنان حالىق يگىلىگى ءۇشىن اتقارىلعان يگى ىستەردىڭ كۋاسى بول­عان ءبىز كەلەسى كۇنى تامدى اۋدا­نىنىڭ ورتالىعىنا باعىت ال­دىق. مۇندا دا ءبىزدى شات-شادىمان حالىق كەرنەي-سىرنايلار اۋە­نىمەن مەرەكەدەگىدەي قارسى ال­دى. مۋزىكا مەكتەبىندەگى تالانت­تى جاستاردىڭ ءان ورىنداۋ, كۇي تارتۋ ونەرلەرىنە سۇيسىنگەن قو­ناق­تار مەكتەپتەگى مۇراجايدى كورىپ, بايىرعى اتا-بابامىزدىڭ تۇرمىستا قولدانعان كونە قۇرال-سايماندارىمەن تانىستى. تامدى وڭىرىنە بەلگىلى ەكى مارتە ەڭبەك ەرى اتانعان شارۋاگەر جاباي باليمانوۆ, اتاقتى بالقى بازار, توقا بەردالى تۋرالى تىڭ دەرەكتەردەن حاباردار بولدى. 

 ەڭبەكتەن باقىت تاپقان جان 

سوعىس ءبىتىپ, ەل ەسىن ەندى عا­­نا جيا باستاعان شاق بولاتىن. جاز بازارى تارقاپ, بوزاڭ تارت­قان بوزدالا توسىندە قاڭباق جۇيتكىپ, قاراشانىڭ وكپەك جەلى بيلىك تۇعىرىنا كوتەرىلگەن شاق­تا, قوي باعىپ, قوڭىر تىرلىك كە­شىپ وتىر­عان ساعات اقساقالدىڭ شا­ڭىراعىندا شەكەسى تورسىقتاي ۇل بالا دۇنيەگە كەلدى. ءومىر بويى جال­عىزدىق تاقسىرەتىن تارتىپ, جاپا شەككەن وتاعاسى وزىمە سەرىك بولسىن دەگەن نيەتپەن نارەستەنىڭ اتىن سەرىكباي دەپ قويادى. 

جاستايىنان-اق تابيعاتتىڭ تىلسىم سىرلارىن كوڭىل تورىنە قاتتاپ وسكەن بالا سەرىكباي ەس بىلە كەلە زەردەلى دە زەيىندى بولىپ وسەدى. وقۋ جاسىنا كەلگەندە ءوز قۇرداستارىمەن بىرگە, جۇمباق دۇنيەنىڭ قىر-سىرىن بىلمەك بولىپ اۋىل ورتالىعىنداعى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى. تابيعات سىيلاعان زەرەكتىگىنىڭ ارقاسىندا جاس شاكىرت قۇرداستارىنان وق بويى وزىق بولادى. جاستىق كەۋدەگە ارماندار مەن قيالدار تۇنعان شاق ەمەس پە؟! قىزىلقۇم توسىندەگى اۋىل جاستارى دا ءبىرى قالاعا, ءبىرى دالاعا بيىك ارماندى قانات ەتىپ ۇشتى دا كەتتى. شوپان بەينەتىنىڭ اۋىرتپالىعىن كوزىمەن كورىپ, جالعىز قولدى اكە تاعدىرى جانىن سىزداتقان سەرىكباي اقساقال الىپ ۇشقان ارمانىن جۇگەندەپ, اكە جانىنا اتتاندى. 

ءيا, ول كەزدە ساعات اقساقال وتە­مۇرات ەلدى مەكەنىنە قاراستى «قو­سوبا» قۇدىعىندا وتىراتىن. بۇ­لاي بولارى ءۇش ۇيىقتاسا دا تۇسىنە كىرمەگەن وتاعاسى كامەلەت­كە تولىپ, قالتاسىنا اتتەستات سا­لىپ كەلگەن بالاسىنىڭ بۇل كە­­لى­سىنە تاڭىرقاي دا, تاڭدانا قا­رادى. سالدەن سوڭ-اق دۇرىس تاربيە بەرگەنىن ويلاعاندا جۇرەگى اتشا تۋلاپ, اكەلىك مەيىرىمگە تولدى. ولاي ەتپەگەندە شە!؟ كەي­بىرەۋلەردىڭ بالاسى سىندى جاعدايعا قاراماي «وقيمىن», دەپ جەر تەپكىلەپ تۇرىپ السا قايتپەك ەدى. سول جىلى اكەسىنە كومەكشى شوپان بولعان سەرىكباي شوپاندىقتىڭ ءوزى بىلمەيتىن جۇمباق تۇستارىن كانىگى اكەسىنەن ۇيرەندى. 

«ەر جىگىتتىڭ باسى ەكەۋ بولماي, مالى ەكەۋ بولماس», دەگەن ءسوز بار قازاقتا. سەرىكباي اعا دا كوپ كەشىكپەي ءوزى تەڭدەس پارشاگۇل ات­تى قىزعا كوڭىل قويىپ ۇيلەندى. «جىگىتتى بار ەتەتىن دە, جوق ەتەتىن دە ايەل», دەيدى حالقىمىز. سول سول ەكەن, جاڭا وتباسىنىڭ كوشى العا باسىپ سالا بەردى. 

1969 جىلدىڭ قىسى شارۋاعا قاتال سىن بولدى. قاڭتاردا جاۋ­عان قالىڭ قار, ناۋرىزدىڭ اياعىنا دەيىن ءمىز باقپاي جاتىپ الدى. تاجىريەبەسىزدەۋ شوپاندار تاياق ۇستاپ قالىپ جاتقاندا, كەيىپكەرىمىز قىتىمىر قىستان شىعىنسىز شىقتى. ەتكەن ەسەلى ەڭبەك ەر جىگىتتى ەل العىسىنا بو­لەدى. 

كەلەر جىلى ءار ءجۇز ساۋلىقتان ءجۇز ەلۋدەن قوزى الىپ اكىمشىلىك تا­را­پىنان ماقتاۋ قاعازىمەن ماراپاتتالدى. بۇل قۇرمەت جاس شوپاندى جاڭا بيىكتەرگە جىگەر­لەندىرە ءتۇستى.  

بەرەكە-بىرلىگى بار جەرگە تۇ­راق­تايدى ەكەن. قوساعى پارشاگۇل اپامەن بىرگە عۇمىر كەشكەن ۇزاق جىلدار بەدەرىندە ءجۇز شايىسىپ كورمەگەن وتاعاسى بايقاپ وتىرسا باقىت باسپالداعىنىڭ بىرىنەن سوڭ ءبىرىن اتتاپتى. جىلجىعان جىلدار كەرۋەنى وڭكەي وڭ قاباق تانىتىپ وتىرعان سىڭايلى. اۋزىن اشسا جۇرەگى كورىنەتىن سەرىكباي اعانى اۋىلداستارى اسا قۇرمەتتەيدى. قىسىلعاندا ۇلكەن-كىشى اقىل سۇراپ الدىنا كەلەدى. اعا دا ءوز كەزەگىندە كورگەندەرى مەن كوڭىلگە تۇيگەندەرىن اقىل سۇراي كەلگەندەرگە ايتۋدان جالىقپايدى. 

«اقىرىن ءجۇرىپ انىق باس,   ەڭبەگىڭ كەتپەس دالاعا»,  – دەگەن سوزدە قانشا استارلى ما­­عىنا بار دەسەڭىزشى. ۇلى دانىشپان ايتقان وسى ءسوز بىرلىكتىك شوپان سەرىكباي ساعاتوۆتىڭ دا اينىماس كرەدوسىنا اينالعانداي.

 اۋىل مەكتەبىنىڭ اجارى

 اۋدان ورتالىعىنان 160-170 شاقىرىمداي جول جۇرگەننەن سوڭ, ىسپا قۇمداردى ىسىرا سالىنعان اۋىلعا كەزىكتىك. بۇل «شيەلى» اۋىل­دىق جيىنىنا قاراستى وتە­مۇرات ەلدى مەكەنى ەكەن. بۇل اي­ماقتا تۇراتىن جالپى حالىق سانى 805 ادام. اۋىلدا ءبىر مەكتەپ, ءبىر بالاباقشا, اۋىلدىق دارىگەرلىك پۋنكت بار. 

قوناقتاردى العاش وزىنە تارت­­­قان اۋىل ورتالىعىنداعى مەك­­تەپ ورنى بولاتىن. جالپى, 130 وقۋشىعا ارنالعان بۇل مەكتەپ الىس جول ءجۇرىپ كەلگەن قوناقتاردى مەرەكەدەگىدەي كوڭىل كۇيمەن قارسى الدى. كۇمبىرلەگەن كۇي مەن اسقاقتاي شىرقالعان اندەر تىڭداۋشىسىن ەلىتىپ-اق بارادى.  ناۋاي وبلىسىنىڭ شەتكى اي­ماقتارىنداعى حالىقتىڭ حال-كۇيى­مەن تانىسپاق بولىپ كەلگەن قو­ناقتار مەكتەپتىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىعىن كوزدەن وتكىزىپ, اقىل-كەڭەستەرىن بەردى.

جاقىندا عانا كۇردەلى جون­دەۋدەن وتكەن مەكتەپ عيماراتى وتكەن-كەتكەننىڭ كوز جاۋىن الىپ, «مەنمۇندالاپ» تۇر. كىرەر اۋىز­دا بۇكىل رەسپۋبليكاعا بەلگىلى – ءومىرى جاس ۇرپاققا ونەگە وز­بەكستان قاھارمانى سەرىكباي ساعاتوۆتىڭ سۋرەتى ءىلىنىپ, ءومىر جولى جازىلعان. مەكتەپتەگى ءاربىر بولمەدە عۇلامالاردىڭ عيبراتتى سوزدەرىنەن ۇزىندىلەر ىلىنگەن. مۇ­نى وقىعان مەكتەپ جاستارىنىڭ كۇنى ەرتەڭ اتالارىنداي بولۋعا تىرىساتىنى ايدان انىق. وسىدان سوڭ قۇرمەتتى قوناقتار مەكتەپتىڭ سپورت زالىندا بولىپ, وقۋشىلارعا ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتبول دوپتارى, تەننيس راكەتكاسى, سپورت كيىمدەرىن, تاعى باسقا دا سپورتتىق جيھازداردى سىيعا تارتتى. 

جيىن سوڭىندا رەسپۋب­لي­كالىق قازاق ۇلتتىق مادەني ور­تالىعىنىڭ توراعاسى سەرىك­باي ۇسەنوۆ پەن ني­زامي اتىن­داعى تاشكەنت مەم­­لە­كەت­تىك پە­دا­­­گوگيكالىق ۋنيۆەر­ستيتەتتىڭ پروفەسسورى ەرگەش اب­دۋ­­ۆا­ليتوۆ وزدەرى اكەل­گەن بەس جۇز­گە تارتا ادەبي كىتاپتى مەك­تەپ كىتاپ­حاناسىنا سىيعا تارتتى 

ماتەريالدى دايىنداعان ايتۋار سابىروۆ, «نۇرلى جول» گازەتىنىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى

وزبەكستان رەسپۋبليكاسى   

سوڭعى جاڭالىقتار