ادامزات ءۇشىن ءولىم حاق. ماڭگىلىك ادام جوق. دەسەك تە, ەرتە تۋعاندار رەتىمەن – جاسارىن جاساپ, كورەر قىزىعىن كورىپ, ارتىندا ۇرپاعىن جايىپ, بالا-شاعاسىنىڭ الدىندا تورەلەسىپ كەتكەن ولىمگە نە جەتسىن. سودان دا شىعار, قازاق ولىمنەن باسقانىڭ ءبارىنىڭ ەرتەسى جاقسى دەپ بەكەر ايتپاعان. بىراق, كىمنىڭ ايتقانى, كىمنىڭ دەگەنى بولىپ جاتىر دەرسىڭ. بولجاۋسىز ءولىم بولجاۋىڭدى كەلتىرسىن بە؟! مىنە, سونداي ءبىر كەنەتتەن, بولجاۋسىز كەلگەن اجال ورتامىزدان اياۋلى ازامات, قازاق رۋحانياتىندا وزىندىك ورنى بار بەلگىلى قالامگەر جۇمابەك كەنجاليندى كەمەل جاسىندا, الارىنان بەرەرى كوپ شاعىندا كەلمەستىڭ كەمەسىنە مىنگىزدى دە جىبەردى. بۇل سۋىت تا سۋىق حابار, اسىرەسە, قالام ۇستاعان اعايىنداردىڭ كوڭىلىن جاي تۇسكەندەي ەتتى...
زامانىمىز ءبىر دەسەك, ال سول ۋاقىت ارالىعىندا بىرگە ءومىر سۇرگەن ادامدار تاعدىرلاس بولادى ەمەس پە. مەن دە جۇمەكەڭمەن تاعدىرلاس ادامنىڭ ءبىرىمىن. ۋنيۆەرسيتەتتى لەنيندىك ستيپەنديامەن ءارى قالالىق كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بولىپ بىتىرگەن ۇلگىلى دە زەيىندى تۇلەك بىردەن ول كەزدەگى ءار جاس ءجۋرناليستىڭ قولى جەتە بەرمەيتىن قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا شاڭىراعى «سوتسياليستىك قازاقستان», بۇگىنگى «ەگەمەن قازاقستانعا» ءتىلشى بولىپ كەلىپ, بىرگە قىزمەت ىستەدىك. سوندا عوي, ماڭدايى كەرەقارىس جارقىراعان, سالداي سىلانعان, مۇنتازداي قىنالعان, قاعىلەز, اعالارىنىڭ الدىن كەسپەيتىن, ءىلتيپاتتى جۇمابەكتى بايقاپ جۇرگەن رەداكتسيانىڭ قادىرلى ازاماتى تاكەڭ ء(تاجىباي بيتاەۆ) تامسانىپ: «قازاقتىڭ سىمباتتى دا كورىكتى ارىسى, سەرى اتانعان ساكەن سەيفۋللين ءدال وسى جىگىتتەي بولعان شىعار» دەپ وتىراتىن ەدى, جارىقتىق.
زادى, شىعارماشىلىق ورتانىڭ ءبىر ەرەكشە قاسيەتى – قاي باسىلىمدا ءبىر جىل جۇمىس ىستەسەڭ دە, ون جىل جۇمىس ىستەسەڭ دە سول ادامدى وزىڭە جاقىن تارتىپ, تۋىسىپ, تۋىسپاساڭ دا, قيىسىپ تۋىسقانداي كورە قالعاندا قۋانا, ىقىلاسپەن امان-ساۋلىق سۇراسىپ جاتقانىڭ. مەن دە سول جۇمەكەڭ ءار باسىلىمدا – «حالىق كەڭەسىندە», «قازاق ادەبيەتىندە», «انا تىلىندە», «اقيقاتتا», «قازاق گازەتتەرى» اكتسيونەرلىك قوعامىندا باسشىلىق قىزمەت جاساعان جىلدارى, جيىن-توي, جينالىستاردا كورىپ قالعاندا اقجارقىن امانداسىپ, ءازىل-قالجىڭنان جىبەرىپ, ارقا-جارقا بولىپ قالاتىنبىز. ءبىر كورگەنىمدە قۋانىپ: «بالام داستان استانادان پاتەر الىپ, ءبىر كىلتىن ماعان بەرىپ قويدى. جول ءتۇسىپ استاناعا بارعاندا تۇسەتىن ءۇي كوپ قوي, بىراق بالاڭنىڭ ۇيىنە بارۋدىڭ قۋانىشى, اسەرى باسقاشا ەكەن», دەپ ەلجىرەي ايتقانى بار. جۇمەكەڭدى جەر قوينىنا بەرىپ كەلگەن سوڭ بەرىلگەن استا اليماعا وسى ءسوزىن ايتقانىمدا, «سول كىلتى ءالى سومكەسىندە تۇر», دەپ كوڭىلى بوساسىن.
باسقا ۇلتتى قايدام, قازەكەڭنىڭ و دۇنيەلىك بولعان ادامدى ماڭگىلىك مەكەنىنە ەرەكشە قۇرمەتتەپ شىعارىپ سالۋى – بايىرعى سالتىمىز. بۇل – تىرىلەرگە سىن. بۇل – وتباسىنىڭ, اعايىن-تۋعاننىڭ پارىزى. ال ەلگە, جۇرتقا, ۇلتقا قىزمەت ەتكەن ازاماتتاردى, تۇلعالاردى سوڭعى ساپارىنا شىعارىپ سالۋ – ەلدىڭ دە پارىزى, ەلگە دە سىن. قازاق ادەبيەتىنىڭ, رۋحانياتىنىڭ قارا شاڭىراعى جازۋشىلار وداعىندا كوڭىل ءبىلدىرىپ, مارقۇممەن قوشتاسۋعا كەلگەن حالىقتىڭ قاراسى وتە كوپ بولدى. كەزەككە تۇرعانداردىڭ ەسەبىنە جەتپەدىك. بايقاعانىمىز, كوپشىلىك ىشىنەن جۋرناليستەر, قالامگەر اعايىندار تايلى-تاياعى قالماي كەلىپ, ءبىر-بىرىنە كوڭىل ايتىپ جاتتى. ال اۋلەتتىڭ ۇلكەنى, اعايىن-تۋعاننىڭ بەتكە ۇستار ازاماتى بولعاندىقتان جۇمەكەڭنىڭ جاقسىلىعى وتكەن, قامقورلىعىن, شاپاعاتىن كورگەندەر ەگىلىپ, ەزىلىپ جىلاپ تۇردى. قارالى جيىندا سويلەگەندەر دە ارقايسىسى ءوز جۇمابەگىنىڭ قادىر-قاسيەتىنە, ازاماتتىق كەلبەتىنە, شىعارماشىلىعىنا توقتالدى. جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءورازاليننىڭ ساليقالى ءسوزى, اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ۆيتسە-ءمينيسترى الان اجىباەۆ مينيستر داۋرەن اباەۆتىڭ كوڭىل ايتۋىن جەتكىزۋى كەلىستى بولدى. اتاقتى جەرلەس اعالارى – جازۋشى ءسابيت دوسانوۆ پەن ساۋلەتشى ابدىساعيت تاتىعۇلوۆ, بۇكىل اتىراۋلىقتاردىڭ اتىنان ءسوز العان قالامگەر مەرەكە قۇلكەنوۆ, كۋرستاستارى, دوس اعالارى سويلەگەندە قيماس كوڭىلدەرىن, ازاماتتىعىن, ادامگەرشىلىگىن, باۋىرمالدىعىن, ىزدەنگىشتىگىن, ۇيىمداستىرۋ قابىلەتىن ايتىپ, مارقۇمدى جينالعان جۇرتشىلىققا ودان ءارى جاقىنداتا ءتۇستى.
تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر دەگەن, اسىرەسە, جۇمەكەڭنىڭ قازاسى تۋعان ىنىسىندەي, تىنىسىنداي بولىپ كەتكەن قيماس با-ۋىرىنان, قارىنداسى ءاليمانىڭ قۇداي قوسقان جارى – جاقسى كۇيەۋ بالادان ايىرىلعانى قابىرعاسىنا باتىپ, قايعى جۇتىپ تۇرعان, بويىندا بايسالدىلىقتىڭ, ۇستامدىلىقتىڭ ۇلىق مادەنيەتى بار بەلگىلى كوسەمسوزشى, قوعام قايراتكەرى ساۋكەڭنىڭ ءوزىنىڭ (ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ) ىشكى كۇيزەلىسىن تولعانا, تەبىرەنە جەتكىزگەن اعالىق قيماستىق ءسوزىن بەيجاي, كوڭىل بوساتپاي تىڭداۋ مۇمكىن ەمەس ەدى.
– ءومىر قيىن. ءومىر ءسۇرۋ قيىن. ومىردە ءبارى قيىن. ەڭ وڭاي نارسە – ءولۋ. قانداي سۇمدىق؟! ومىردەن كەتۋدەن قيىن ەشتەڭە بولماۋى ءتيىس قوي! نەتكەن ادىلەتسىزدىك! – دەي كەلە, جۇمابەكتىڭ قادىر-قاسيەتىن جەرىنە جەتكىزە ايتتى. «اينالايىن-اي, قىرىق جىلعى تىرشىلىكتە, ءبىر كەزدەسۋدە, ءبىر وتىرىستا, ءبىر ساپاردا ءبىر سوزىڭمەن, ءبىر ىسىڭمەن, ءبىر كوزقاراسىڭمەن «مۇنىسى قالاي؟» دەگىزبەي ءوتتىڭ-اۋ مىنا دۇنيەدەن», دەپ ءبارىمىزدى ەگىلتتى. ارينە, ساۋكەڭ جۇمابەكتى تەك كۇيەۋ بالاسى رەتىندە عانا باعالاعان جوق. بارىنەن بۇرىن ازاماتتىعىن, ادامگەرشىلىگىن, قايراتكەرلىگىن, قالامگەرلىگىن از سوزبەن ايقارا اشتى. باسقا جاعىن بىلاي قويعاندا, «قازاق گازەتتەرىن» جەكەشەلەندىرىلەتىن اكتسيونەرلىك قوعامدار تىزىمىنە ەنگىزىپ قويعان قاۋلىنىڭ ءتيىستى بابىن الدىرتۋعا قول جەتكىزگەن جانكەشتىلىگىن, جۇزگە جۋىق قىزمەتكەرگە جاناشىرلىعىن ايتۋدىڭ ءوزى كوپ جايدى اڭعارتسا كەرەك.
تاۋ حالقىندا «سەنىڭ كىم ەكەنىڭدى كورەيىن, ءولىپ كورشى» دەگەن ءسوز بار ەكەن. وسى رەتتەن كەلگەندە جۇمابەك ءوزىنىڭ كىم ەكەنىن كورسەتىپ, مويىنداتىپ كەتتى. ارينە, حالىقتىڭ وسىلاي سۇيىكتىسى بولۋ اركىمنىڭ قولىنان كەلە بەرمەس. جۇمەكەڭنىڭ قازاسى جايلى الەۋمەتتىك جەلىدە كۋرستاس دوسى, قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ حاس شەبەرى, بەلگىلى قالامگەر قاينار ولجاي باۋىرىمىز دا ۋنيۆەرسيتەتتە كىلەڭ «بەستىك» باعاعا وقىعان دوسىمەن قوشتاسۋ ەسسەسىنە ء«ولىمىنىڭ ءوزى – «بەس» دەگەن تاقىرىپ قويىپ, جان جۇرەگىمەن ەگىلە جازىپتى. بۇل اقىرەتتىك دوستىقتىڭ ۇلگىسى دەسەك تە بولعانداي. «ولگەنىن, جەرلەنگەنىن كۇتىپ جۇرمەي, تالانتتى قادىرلەڭدەر تىرىسىندە» دەپ قادىر اعامىز ايتقانداي, تەك تالانتتى عانا ەمەس, ءار پەندەنى باعالاپ, ءبىر- ءبىرىمىزدىڭ قادىرىمىزگە تىرىمىزدە جەتە جۇرسەك قوي, شىركىن. مىنا بەس كۇندىك دۇنيەنىڭ جالعان ەكەنىن جۇمەكەڭنىڭ مەزگىلسىز قازاسى تاعى دا دالەلدەپ ءوتتى ەمەس پە...
جۇمابەكتىڭ جارقىراعان جۇلدىزى جۇرەكتەردە جانا بەرەدى. يمانىڭ سالامات, مىنگەنىڭ پىراق بولسىن, جۇمەكە!
گۇلزەينەپ سادىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان»