• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 07 تامىز, 2017

اعاشتان ءتۇيىن تۇيەتىن شەبەر

380 رەت
كورسەتىلدى

جاقىندا شىعىس قازاقستان وبلى­سىنىڭ كاتونقاراعاي اۋدانىنداعى اققاينار اۋىلىندا بولعانىمىزدا, اعاشتان ءتۇيىن تۇيەتىن بايعاجى جا­قياروۆ دەگەن جىگىت اعاسىمەن تانىستىق. اقجار­قىن, اڭگىمە ايتقان كەزدە تىڭ­داۋشىسىن باۋراپ الاتىن باكەڭ بىزبەن قۇرداس بولىپ شىقتى. ەسىك الدىنداعى شاعىن شەبەرحاناسىنا ەنگەنىمىزدە اعاشتان ويىپ جاسالعان استاۋ, تاباق, دومبىرانى, بىلعارى­دان جاسالعان ابزەل, قامشىنى كوزى­مىز شالدى. ءبىر بۇرىشتا اتاق­تى سازگەر ءشامشىنىڭ باس­بەينەسى اعاشتان جاسالىپ, سىرتى قولا ۇنتاعىمەن بويالىپتى. «شەبەردىڭ قولى ورتاق» دەگەن ەمەس پە, باكەڭنىڭ ونەر مەن مادە­نيەتكە جاقىن ەكەنىن سەزىپ, ىشتەي رازى بولدىق.

− چەرنوۆاداعى (قازىرگى اققاي­نار اۋىلى) ورتا مەكتەپ­تى 1967 جىلى بىتىرگەن سوڭ ابلا­كەت­كا­داعى اۋىل شارۋاشىلىعى تەح­نيكۋمىنا وقۋعا ءتۇستىم, الاي­دا,وتباسى جاعدايىنا بايلانىستى ونى بىتىرە المادىم. ازا­مات­تىق بورىشىمدى اتقارىپ كەل­گەن سوڭ شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتتىم. ءبىر كۇنى كەڭشار ديرەك­تورى شاقىرىپ الىپ, جاس­تارمەن جۇمىس جۇرگىز, وسىن­داعى كلۋبقا جەتەكشىلىك ەت دەگەن سوڭ كەلىسە كەتتىم. دوم­بىرا تارتاتىن ونەرىم بار بول­عان سوڭ, جاستاردىڭ بوس ۋاقى­تىن كوڭىلدى وتكىزۋگە ۇيتقى بولعانعا نە جەتسىن, دەگەن وي كەلدى. سول كەزدەگى اۋىل جاس­تارى­نىڭ بەلسەندىلىگى ءتانتى ەتە­تىن, جۇمىستان شارشاپ كەلسە دە, كلۋبقا كەلەتىن, كينو كو­رىپ, ديسكوتەكالارعا قاتى­سا­تىن. قازىر اۋىل كلۋبتارىن­داعى جاعداي بەلگىلى عوي. مەحانيزاتور بولىپ, تەمىر تۇلپاردى تىزگىندەدىم, مەكتەپكە قايتا كەلىپ, تراكتور پانىنەن شاكىرتتەرگە ءدارىس بەردىم. سول كەزدە ورتا مەكتەپتى اياقتاعان وقۋشىلار تراكتورشى كۋالىگىن بىرگە الىپ شىعاتىن, − دەپ باستادى اڭگىمەسىن قۇرداسىمىز.

نارىقتىڭ قيىن-قىستاۋ كە­­زىن­­دە بايعاجى مال باعىپ, كە­يىن كەڭ­شارداعى جۇمىسشىلار كو­مي­­تەتىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن ات­قار­­عان كورىنەدى. مەملەكەتتىك ۇلت­تىق تابيعي پاركتە قىز­مەت ەتىپ ءجۇرىپ, زەينەتكەرلىككە شىق­قان سوڭ باكەڭ ءوزى ۇناتا­تىن اعاش­تان بۇيىمدار جاساۋعا بەت بۇردى.

− بۇقارباي جۋسانباەۆ دەگەن ناعاشىم ۇستا, جوقتى جونىپ تاپقانداي شەبەر بولاتىن. سول اتامنىڭ قاسيەتى ماعان دارى­عان سىڭايلى. بالا كەزىمدە دوم­بىرا جاساعانىم بار. كەيىن بۇل ادەتتى تاستاپ كەتكەنمىن. زەي­نەت­كەردىڭ ۋاقىتى بار, ەندى اعاشتان ءتۇرلى تۇرمىستىق زات­تاردى جاساي باستادىم. كاتون­قاراعايدىڭ سامىرسىنى مەن بالقاراعايى جۇمساق بولعان سوڭ سونى ەرمەك قىلىپ, شۇقىلاي باستادىم. بايقايمىن, بۇل ونەر مەنى باۋراپ العان سىڭايلى.الايدا, تاجىريبەنىڭ ازدىعى قيىندىق تۋعىزدى, ءبىر كۇنى الماتىلىق اتاقتى شەبەر داركەمباي شوقپاروۆتىڭ قازاقتىڭ قولونەرى تۋرالى كىتابىن تاۋىپ الدىم. وندا اعاش­تان ءمۇسىن جاساۋدىڭ ايلا-تاسىلدەرى, قانداي ماتەريال پايدالانۋ كەرەكتىگى جازىلعان. مەن جاساعان استاۋ, دابىل, سىل­دىرماق, قوبىز, وجاۋ, دومبىرا, اساتاياق, باسقا دا زاتتار بۇل كۇندەرى اۋداندىق مۇراجايدا, ال بەرەلدەن تابىلعان پاتشا مەن پاتشايىمنىڭ اعاشتان جاساعان ماكەتىم اشىق اسپان استىنداعى قورىق-مۇراجايعا قويىلدى, − دەيدى شەبەر ب.جاقياروۆ. بىزبەن بىرگە ەرىپ جۇرگەن اققاينار اۋىلدىق وكرۋگى اكىمدىگىنىڭ باس مامانى, اۋىلدا جاستاردىڭ باسىن قوسىپ, ءتۇرلى مادەني شارالارعا ۇيىتقى بولىپ جۇرگەن سەرىكحان قۇرمانوۆ ەكى شاقىرىم جەردە بايعاجىنىڭ ۇلكەن شەبەرحاناسى بار ەكەنىن ايتا كەلىپ:

− ءشامشىنىڭ ءتۇرىن اينىتپاي سالىپسىز. حالىقتىڭ سۇيىكتى سازگەرىنىڭ بەينەسىن سالۋ جونىندە وي قالاي كەلگەنىنە توقتالا كەتسەڭىز, – دەدى.

− قۇرداسىم, بۇرىنعى كاتون­­قا­را­عاي مەملەكەتتىك ۇلت­تىق مۇرا­جايىنىڭ باس ديرەك­تورى ەرەن جۇماعۇلوۆ ءبىر كۇنى ءشامشىنىڭ ءمۇسىنىن جاساۋ جونىن­دە ءوتىنىش ايتتى. «شامشى­مەن تانىس ەمەسپىن, بەت-بەينەسىن تەلەديداردان عانا كورگەنمىن. قولىمنان كەلمەيدى عوي», دەگەنىمدە, ەرەن قۇرداسىم: «قورىقپا, اتاقتى سازگەردىڭ رۋحى قولدايدى», دەپ ءشامشىنىڭ جۋرنال­داعى سۋرەتىن بەردى. ءۇيدىڭ جانىندا بالقاراعاي­دىڭ شوركەسى جاتقان. اعاشتى جونىپ, بىرنەشە كۇن اۋرەلەپ ەدىم, كومپوزيتوردىڭ بەينەسى قىلاڭ بەرگەندەي بولدى. اقىرى ونى جاساپ شىقتىم, كوپشىلىككە ۇناي ما, ول جاعىن بىلمەيمىن, − دەي­دى قاراپايىم قولونەر شەبەرى ب. جاقياروۆ.

سىرتى قولا ۇنتاقپەن بويال­عان, التىن تۇستەس ءشامشىنىڭ ءمۇسىنىن دالاعا الىپ شىعىپ ەدى, سازگەردىڭ بەينەسى جارق ەتە قالدى. شەبەردىڭ ءساتتى شىققان تۋىن­دىسىنا ريزا بولدىق, وعان ساتتىلىك تىلەدىك.

وڭداسىن ەلۋباي,

جۋرناليست

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

كاتونقاراعاي اۋدانى

سۋرەتتى تۇسىرگەن اۆتور

 

سوڭعى جاڭالىقتار