اقجايىق اۋدانىنىڭ ورتالىعىندى ورنالاسقان «باتىس مارقا لامب» جشس وكىلى راقىمجان سماعۇل ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىق ءوندىرىس ورنى يرانداعى ەت ءونىمى بويىنشا ەڭ ءىرى «سانايە» كومپانياسىمەن كەلىسىمشارت جاساسقان.
– ءبىز يران ەلىنە تۇڭعىش رەت ەكسپورتقا ەت شىعارىپ وتىرمىز. يراندىق ارىپتەستەرىمىزبەن جاساسقان كەلىسىمشارت بويىنشا الداعى ءبىر جىل ىشىندە 1500 توننا توڭازىتىلعان قوزى ەتىن جەتكىزۋىمىز كەرەك. «سانايە» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى ەتتى اپتاسىنا ءۇش رەت جونەلتۋىمىزدى تالاپ ەتىپ وتىر. بۇعان ءبىز دە تەحنيكالىق تۇرعىدان دايىنبىز, – دەيدى راقىمجان سماعۇل ۇلى.
جىلىنا 5 مىڭ تونناعا دەيىن توڭازىتىلعان قوزى ەتىن دايىنداي الاتىن قۋاتى بار كاسىپورىن 2015 جىلى ىسكە قوسىلعان بولاتىن. جالپى قۇنى 2,8 ملرد تەڭگەگە باعالانعان كاسىپورىندا 1,6 ملرد تەڭگەنىڭ قۇرال-جابدىعى ورناتىلعان. بەس گەكتار اۋماقتى الىپ جاتقان وندىرىستىك كەشەندە ءبارى دە تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان. مال سويۋ جانە ەت وڭدەۋ جەلىسىندە قوي سويۋدان باستاپ ەت وڭدەۋگە دەيىنگى جوعارى تەحنولوگيالىق تالاپتار ساقتالادى. اۋىسىمىنا 1 400 باس قوي سويىلادى. دايىن ءونىم تاپسىرىس بەرۋشىگە توڭازىتىلعان تۇردە نەمەسە جىلىكتەلىپ, قوراپقا سالىنعان كۇيىندە جەتكىزىلەدى. مۇندا 3 ايدان 1 جاسقا دەيىنگى قوزى سويىلىپ, ەتىن مۇزدا قاتىرماي, توڭازىتىپ قانا ۆاكۋمدى قاپتامادا ساقتايدى. مۇنداي تاسىلمەن ساقتالعان جاس ەت تابيعي قۇندىلىعىن جويماي, وتە دامدىلىگىمەن تۇتىنۋشى تالعامىنان شىعادى ەكەن.
ءاۋ باستان-اق ءونىمىنىڭ كەمىندە 70 پايىزىن حالىقارالىق نارىققا, شەتەلگە وتكىزۋگە باعىتتاعان «باتىس مارقا لامب» كاسىپورنى بۇگىندە ەتتى تۇراقتى تۇردە رەسەيگە جەتكىزىپ وتىر. سونىمەن قاتار, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارتتار جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن. كەلىسسوزدەر ويداعىداي بولسا, قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا قاراي قىتايعا دا ەت ەكسپورتى باستالماق.
– قازاقستانداعى مال ەتى وتە قۇنارلى. سوندىقتان ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق بايلانىستى پايدالانىپ, ارىپتەستىك قاتىناس ورناتىپ وتىرمىز. العاشقى ءونىم جىبەرىلدى. ەندى اپتاسىنا ءۇش مارتە مارقا ەتىن قابىلداۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل جۇمىس جىل بويىنا جالعاسادى. مۇنداي ارىپتەستىك ەكى جاققا دا ءتيىمدى دەپ ويلايمىز, – دەيدى يراندىق كومپانيانىڭ وكىلى حادي حادادزە.
يراندىق كوميسسيا قۇرامىندا كەلگەن ۆەتەرينار دارىگەر مەن ارنايى يمام مال سويىلاتىن جەردە بولىپ, مال سويىلعان كەزدە مۇسىلماندىق شارتتاردىڭ ساقتالۋىن دا قاداعالاۋىنا العان.
– وتكەن جىلى يران ەلىنە ساپارىمىزدا جوعارىدا اتالعان يراندىق بەلدى كومپانيامەن كەلىسىمگە كەلگەن بولاتىنبىز. ارينە, بۇعان ەلباسىنىڭ يرانعا بارىپ, سول ەلدىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەسۋى, سونىڭ ناتيجەسىندە ەكى ەل اراسىنداعى قاتىناستىڭ ودان ءارى بەكۋى سەبەپ بولدى. ەكىنشى جاعىنان, بىزدەگى مال شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان. ەت ونىمدەرىمىز ەكولوگيالىق تازا, ساپالى. بىزگە تەك تۇراقتى تۇتىنۋشى كەرەك ەدى. جىل بويىنا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىپ, ەندى العاشقى ءونىمدى جونەلتىپ وتىرمىز. بۇل ۇلكەن جۇمىستىڭ ناتيجەسى. بۇل – وڭىرىمىزدەگى شارۋا قوجالىقتارى ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. ەندى وتاندىق ءونىمدى شەتەلدەرگە تۇراقتى ەكسپورتتاۋ ءۇشىن بارلىق ءتيىستى شارالاردى ۇيىمداستىرىپ, جان-جاقتى قولداۋ كورسەتەتىن بولامىز, – دەيدى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى التاي كولگىنوۆ.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان»
باتىس قازاقستان وبلىسى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ايباتىر نۇراش