وبلىس ورتالىعىندا قولجەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى, ساپاسىنىڭ قاناعاتتاندىرمايتىنى ءبىرازدان بەرى ايتىلىپ كەلەدى. «نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ بيۋرو ماجىلىسىندەگى تالقىلاۋ, تۇرعىندار اراسىندا جۇرگىزىلگەن الەۋمەتتىك ساۋالناما بۇل سالانىڭ ءالى اقساپ تۇرعانىن تاعى ءبىر ايعاقتاپ بەردى. بىلتىر ناۋقاس جاندار ءۇش اي بويى جەڭىلدىكتى ءدارى-دارمەكتەرگە قول جەتكىزە الماعان. دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير بەزلەر جاعدايدىڭ بيىل دا كۇردەلى كۇيىندە قالىپ وتىرعانىن, ونىڭ باستى سەبەبى قاراجات تاپشىلىعىنا كەلىپ تىرەلەتىنىن جەتكىزدى. پرەپاراتتارعا قاجەتتى قارجى 2,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراسا, رەسپۋبليكالىق قازىنادان بولىنگەنى – 1,5 ميلليارد. جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراستىرىلعانى – 132 ميلليون. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, قولجەتىمدى ءدارى-دارمەكتەرمەن ۋاقتىلى قامتاماسىز ەتۋ جايى باسى اشىق كۇيىندە قالىپ وتىرعانى انىق. ال وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى, ەرەسەكتەر اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى يۋري بەلونوگتىڭ پىكىرىنشە, مەديتسينا سالاسىنداعى تۇيتكىلدەردى شەشۋدىڭ ءبىر جولى – تەندەرگە قاتىستى زاڭنامالار مەن ەرەجەلەرگە وزگەرىستەر ەنگىزۋ. كونكۋرس وتكىزۋدىڭ ناقتى مەرزىمى بەلگىلەنۋى كەرەك. ايتپەسە, ءتۇرلى بيۋروكراتتىق كەدەرگىلەر مەن قاعازباستىلىقتار سالدارىنان پروتسەسس ۇزاققا سوزىلىپ كەتىپ ءجۇر.
«اۆگيدىڭ ات قوراسىنان باستايىق!» (ع.مۇسىرەپوۆ) دەمەكشى, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ «باس اۋرۋىنا» اينالىپ وتىرعان ماسەلەلەردى تۇزەتۋدىڭ جولدارىن جەرگىلىكتى جەرلەردە ىزدەستىرۋدىڭ ورنىنا بار كىنانى رەسپۋبليكالىق ۆەدومستۆولار مەن زاڭداردىڭ «شيكىلىگىنە» اۋدارۋ قانشالىقتى ويعا قونىمدى بولا قويار ەكەن؟ «تاياقتىڭ ەكى ۇشى بولاتىنىن» ەسكەرمەيتىنىمىز قالاي؟ ارينە, تەندەر وتكىزۋدە قاعازباستىلىق, جەمقورلىق كولدەنەڭ كوك اتتىداي كولبەڭدەپ شىعا بەرەتىنى راس. بىراق, قالاي دەسەك تە, قابىلدانعان زاڭ بار. ونىڭ ەرەجەلەرىن بۇلجىتپاي ورىنداپ, قاراماعىنداعىلاردان تالاپ ەتۋ, ءتارتىپتى ورنىقتىرۋ ارقىلى تەندەردەن تەنتىرەمەي شىعىپ جۇرگەن مىسالدار كوپ-اق. ولاي بولسا, قوردالانعان پروبلەما اتاۋلىنى ءبىر زاڭعا ىسىرىپ تاستاپ, جاۋاپكەرشىلىكتەن ات-توندى الا قاشۋ قانشالىقتى قيسىندى؟ بىزدىڭشە, دىمكاسى جانىنا باتقان ناۋقاسقا ەڭ كەرەگى – ناقتى ءىس, تۇپكى ناتيجە, ياعني ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت, قولجەتىمدى باعا. قاراجاتسىز-اق كەمشىلىكتەردى تۇزەتۋدىڭ جولدارى از ەمەس. ماسەلەن, باستاۋىش ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ ءتورايىمى ەكاتەرينا يلينا ءدارى-دارمەك باعاسىنىڭ قىمباتتىلىعى جونىندە قانشا دابىل قاقسا دا, «باياعى جارتاس – ءبىر جارتاستىڭ» كەبىن قۇشىپ كەلەدى. قاتارلاس ەكى ءدارىحانادا ءبىر پرەپاراتتىڭ قۇنى ارقيلى, ايىرماشىلىعى اجەپتاۋىر. مىنە, قولىندا باقىلاۋ, ايىپپۇل تولەتتىرۋ قۇقىعى بار مەكەمەلەر وسى جاعىن ىندەتە تەكسەرسە, تالاي بىلىق پەن شىلىق اشكەرەلەنەر ەدى.
ۆ.بەزلەردىڭ مىنا «جاڭالىعى» دا تاڭداندىرماي قويمايدى. ونىڭ بيىل وڭىرگە كەلەتىن 90-عا جۋىق جالپى تاجىريبەدەگى جوعارى ءبىلىمدى مامانداردى قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردا وقىتۋ ارقىلى تار شەڭبەردەگى سالالىق دارىگەرلەر ماسەلەسىن شەشۋ جونىندەگى ۇسىنىسىنا سەنۋ قيىن. وڭىردە 300-دەي ديپلومدى كادر تاپشى. اسا ءزارۋ سانالاتىن لور, پەدياتر, وكۋليست, فارماكولوگتى قاي ماماندىق ەسەبىنەن «دايىندايتىنى» تۇسىنىكسىز.
سول سياقتى مەكتەپتەردەگى مەديتسينالىق پۋنكتتەر سانيتارلىق-گيگيەنالىق تالاپتارعا ساي كەلمەگەندىكتەن, 25-نە ليتسەنزيا بەرىلمەۋى كوپ جايتتى اڭعارتسا كەرەك. وسىلايشا ءبىرى تەندەردىڭ «تەنتىرەتىپ» بارا جاتقانى جايلى دابىل قاعىپ, ەكىنشىسى قاراجات جەتىسپەۋشىلىگىن كولدەنەڭ تارتىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى وزگەگە ىسىرىپ تاستاۋدىڭ امالىنا كوشكەن ءتارىزدى.
ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى