جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكىرەكباەۆ بيىل وڭىردە 12 ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ىسكە اساتىنىن ايتتى. تالاس, سارىسۋ, قورداي, بايزاق اۋداندارىن قامتيتىن ايتۋلى جوبالاردى ەلىمىزدەگى ينۆەستيتسيا يگىلىگىن كورسەتەتىن بىردەن-ءبىر باستامالار دەۋگە بولادى. ماسەلەن, قۇنى 1,9 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن ءمارمار تولتىرعىشىن وندىرەتىن زاۋىت قۇرىلىسى اعىمداعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا عانا ىسكە اسىرىلدى. جوبانى ازىرلەۋشى «قاراتاۋ پرو» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بولىپ تابىلاتىن مەكەمەدە 68 ادامعا جۇمىس ورنى اشىلدى. سونىمەن قاتار, گرانيت تاقتالارىن جانە برۋسچاتكالاردى وندىرەتىن تسەحتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋ ۇستىندە. جوبانى ازىرلەۋشى – «كازگرانيت كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى, ال جوبانىڭ قۇنى 200,0 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. جوبا ىسكە قوسىلعان جاعدايدا 60 ادام جۇمىسپەن قامتىلاتىن بولادى. جالپى, جامبىل وڭىرىندە بيىل جىلداعىدان وزگەشە جوبالاردىڭ قولعا الىنىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. بۇل بىرىنشىدەن, ەلباسى جولداۋىنداعى ايتىلعان ماسەلەلەر جانە تاپسىرمالاردى ورىنداۋ بولسا, ەكىنشىدەن, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جولىن كورسەتۋ بولىپ وتىر. وسى ورايدا «ەر تاي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جوبا ازىرلەۋشىلىگىمەن قولعا الىنىپ وتىرعان اقسۇيەك كەن بايىتۋ فابريكاسىن قايتا جاڭعىرتۋ جوباسىنىڭ قۇنى بۇگىندە 1,2 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار, بولاشاقتا مۇندا 300 ادام جۇمىسپەن قامتىلادى دەگەن جوسپار بار. نەگىزىنەن ءاربىر جوبانىڭ وڭىرگە, سونداي-اق ەلىمىزگە بەرەر وراسان پايداسى بار ەكەنى بەلگىلى. بۇل تۇرعىدان العاندا اۋليەاتانىڭ الەۋەتىن تانىتاتىن بىرقاتار جوبالاردى اتاپ كورسەتۋگە بولادى. وڭىردەگى تاعى ءبىر ايتۋلى جوبالاردىڭ ءبىرى رەتىندە جاڭعىرتۋ جانە وڭدەۋ, گرانيتتى, ءمارماردى جانە گيپستى قايتا وڭدەۋ, سوڭعى تەحنولوگيالار بويىنشا جارىلىسسىز بلوكتاردى ءوندىرۋ جوباسىن ايتار ەدىك. اتالعان جوبانىڭ اۋقىمى دا ۇلكەن. جوبا ازىرلەۋشى «ورگستروي» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى بولىپ تابىلاتىن ينۆەستيتسيانىڭ قۇنى – 256,0 ميلليون تەڭگە. بولاشاقتا 50 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋعا قاۋقارلى جوبا جامبىل جەرىنە جاقسىلىعىمەن كەلىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە, ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعان ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. كەزىندە فوسفور وندىرۋمەن تانىلعان جامبىل ءوڭىرى بولاشاقتا اس تۇزىن وندىرۋمەن دە ءوزىن-ءوزى دالەلدەيتىن بولادى. بۇگىندە «سوليانايا كومپانيا «اسىل تۇز» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىمەن قولعا الىنىپ وتىرعان اس تۇزىن وندىرەتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى دا – ينۆەستيتسيا يگىلىگىن كورسەتەتىن ايرىقشا جوبالاردىڭ ءبىرى. جوبانىڭ جالپى قۇنى 422,0 ميلليون تەڭگە بولسا, جۇمىس ورىندارى 75 ادامدى قامتيدى. جامبىل وبلىسىندا قولعا الىنعان 12 جوبانىڭ بارلىعى دا جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى ارتتىراتىن قادام بولماق. جوبالاردىڭ جالپى قۇنى 15,4 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ, 1365 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى. بۇل دا ءوز كەزەگىندە وڭىردەگى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە الىپ كەلەتىن يگى باستاما. ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىن يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جامبىل وبلىسىندا جۇزەگە اسىرىلۋى قانداي دەڭگەيدە؟ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا وبلىستا جالپى قۇنى 512,1 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 33 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا 5392 جاڭا جۇمىس ورنىنىڭ اشىلۋى جوسپارلانۋدا. ولاردىڭ ىشىندە جالپى قۇنى 356 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 1 ينۆەستيتسيالىق جوبا رەسپۋبليكالىق كارتا بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا جانە ىسكە قوسىلۋ كەزەڭىندە 2000-عا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلماق. ارينە, بۇل جوبالاردىڭ ەكونوميكا سالاسىنا الداعى ۋاقىتتا قوساتىن ۇلەسى ماڭىزدى», دەيدى وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى قارلىعاش ارالبەكوۆا. ارينە, وڭىردە اتقارىلىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ ەلگە دە, جەرگە دە بەرەرى مول. دەسەك تە, اعىمداعى جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا جامبىل وبلىسىنىڭ ونەركاسىپ كاسىپورىندارىمەن 133,9 ميلليارد تەڭگەگە ءونىم ءوندىرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ناقتى كولەم يندەكسى 100,1 پايىزدى قۇراعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل ورايدا ءوڭىردىڭ العا قويعان ماقساتى ورىندالىپ, جوسپارىنىڭ جۇزەگە اسىپ كەلە جاتقانىن كورۋگە بولادى. سونىمەن قاتار, ءوڭىردىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبى سالاسىندا دا سونى سەرپىنگە قول جەتكىزگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. ماسەلەن, تاماق ونىمدەرىن ءوندىرۋ, حيميا ونەركاسىبى, جەڭىل ونەركاسىپ, مۇناي ونىمدەرىن ءوندىرۋ بويىنشا دا جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكەن. ەندىگى كەزەكتە وڭىردە يندۋستريالدى ايماقتار قۇرۋ جونىندە جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اتاپ ايتساق, تاراز قالاسى, شۋ, سارىسۋ, تالاس اۋداندارىندا بۇل جۇمىس باستالدى. الداعى ۋاقىتتاردا يندۋسترياسى دامىعان, ينۆەستيتسياسى شالقىعان ايماق رەتىندە جامبىل وبلىسىنىڭ دا جۇلدىزى جارقىراي تۇسەرى ءسوزسىز.
حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى