رەيتينگ تۇتىنۋشىلاردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى تۋرالى اقپارات الۋ قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرادى; ءبىلىم ۇيىمدارى اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى ىنتالاندىرادى; ينۆەستيتسيانى سالۋعا ءتيىمدى مۇمكىندىك بەرەدى; ءارتۇرلى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن باعدارلامالار اراسىنان تاڭداۋ جاساۋعا كومەكتەسەدى.
ەگەر كوپ ولشەمدى رەيتينگ جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتىنىڭ ءارتۇرلى سالاسىن قامتىسا, وندا ول ىنتىماقتاستىق ماقساتتارىندا شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارى ءۇشىن الەۋەتتى سەرىكتەستەر تۋرالى, سونىمەن بىرگە باسەكەلەستەردىڭ ستراتەگيالىق اكتيۆتەرى تۋرالى تولىق مالىمەت بەرەدى. ودان باسقا, دۇرىس ءتۇسىنىلىپ, دۇرىس پايىمدالعان جاعدايدا رەيتينگ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ اگەنتتىكتەرى ورىندايتىن ساپانى باعالاۋدىڭ قاتاڭ عىلىمي تاسىلدەرىن تولىقتىرا وتىرىپ, ناقتى ءبىر ەلدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى «ساپاسىن» انىقتاۋعا كومەكتەسەدى.
ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ سالىستىرمالى سيپاتتارى تۋرالى ەڭ ۇزدىك اقپاراتقا يە بولۋ جوعارى وقۋ ورىندارى باسشىلىعىنا بولاشاققا ستراتەگيالار مەن جوسپارلاردى قۇراستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, تالاپكەرلەر مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا, ستۋدەنتتەر مەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا تاڭداۋ جاساۋدا جەڭىلدىك بەرەدى. قازاقستانداعى جوعارى وقۋ ورىندارىن سارالاۋ جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ بولىنبەيتىن بولىگى بولىپ تابىلادى جانە تەك جوعارى وقۋ ورىندارى مەن تالاپكەرلەردىڭ (ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ) عانا ەمەس, كەڭ جۇرتشىلىقتىڭ (ساياساتكەرلەردىڭ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ, جۋرناليستەردىڭ, ءبىلىم بەرۋ سالاسى تالداۋشىلارىنىڭ) دا قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋدا.
ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىزداندىرۋ تاۋەلسىز قازاقستاندىق اگەنتتىگى (بسقا) - رەيتينگ ەلىمىزدىڭ ەڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جىل سايىنعى كەزەكتى, توعىزىنشى ۇلتتىق رەيتينگىن ۇسىنادى. بسقا ەڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇلتتىق رەيتينگىندە قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ارتۇرلىلىگى ەسكەرىلگەن. ءبىلىم ۇيىمدارى, وسىعان دەيىنگى رەيتينگتەردەگىدەي, كوپ سالالى, تەحنيكالىق, گۋمانيتارلىق-ەكونوميكالىق, پەداگوگيكالىق, مەديتسينالىق جانە ونەر سالاسىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى باعىتتارى بويىنشا ۇسىنىلادى.
رەيتينگ ءادىسناماسى حالىقارالىق ساراپشىلارمەن ماقۇلدانعان, شەتەلدىك رەيتينگ جۋرنالدارىندا جاريالانعان جانە شانحاي قالاسى مەن براتيسلاۆا قالاسىنداعى ءارتۇرلى حالىقارالىق كونفەرەنتسيالاردا ۇسىنىلعان. باعالاۋ ينديكاتورلارى مەن ولشەمدەرىنىڭ تولىق سيپاتتاماسى www.nkaoko.kz سايتىندا قول جەتىمدى.
جوعارى وقۋ ورىندارىن جان-جاقتى باعالاۋ ءۇشىن, بۇرىن كورسەتىلگەندەي, ءۇش باعا قولدانىلادى. ءبىرىنشى باعا جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتىنىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ پارامەترلەرىمەن انىقتالدى, ەكىنشى – رەپۋتاتسيالىق باعالاۋ – اكادەميالىق جانە عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرىنىڭ پىكىرىن كورسەتەدى, ءۇشىنشى باعا – جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىنداعى رەپۋتاتسيالىق باعالاۋ. رەيتينگ ءادىسناماسى الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا وزگەرىستەرگە ۇشىراعان جوق دەسە دە بولادى.
1) 1-ساۋالداما – اكادەميالىق قىزمەتتىڭ 6 ينديكاتور جانە 36 ولشەمنەن تۇراتىن باعالاۋى: كونتينگەنت, ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم ناتيجەلەرى جانە جوعارى وقۋ ورنىندا ىسكە اسىرىلاتىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ سانى, اكادەميالىق كادرلار – پروفەسسورلىق-وقىتۋشى قۇرامى – بويىنشا, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە يننوۆاتسيالىق جۇمىس, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا باعالاۋ. ستاتيستيكالىق اقپارات كوزى – 1 ساۋالدامانى تولتىرعان جوعارى وقۋ ورىندارى ساۋالدامالارىنىڭ دەرەكتەرى (سالماعى – 70%).
2) 2-ساۋالداما – جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتى ساپاسىنا اكادەميالىق قوعام – ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلار بەرگەن رەپۋتاتسيالىق باعالاۋ (سالماعى – 15%);
3) 3-ساۋالداما – جوعارى وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ رەپۋتاتسيالىق باعالاۋى (سالماعى – 15%).
اتالعان كورسەتكىشتەر ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىزداندىرۋ تاۋەلسىز قازاقستاندىق اگەنتتىك قولداناتىن رەيتينگ انىقتاۋدىڭ كوپ ولشەمدى ءادىسناماسىنىڭ قۇرامداس بولىكتەرى بولىپ تابىلادى, بۇل ءادىسنامادا وتكەن جىلعى رەيتينگپەن ساباقتاستىق ساقتالدى. پايىزدىق كورسەتكىشتە الساق, 1 ساۋالدامانىڭ ماڭىزدىلىعى – 70 %, ەكىنشى جانە ءۇشىنشى ساۋالدامالاردىڭ ماڭىزدىلىعى – ارقايسىسى 15 % رەتىندە انىقتالىنعان.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءۇش ساۋالداما بويىنشا ساندىق ناتيجەلەرىنىڭ بارلىعى ساۋالدامالار اراسىندا 70:15:15 قاتىناسى ساقتالىپ كورسەتىلگەن.
1 ساۋالداما بويىنشا ۇسىنىلعان رەيتينگ كوپ ولشەمدى رەيتينگ بولىپ تابىلادى, ويتكەنى ول جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتىنىڭ ءارتۇرلى سالاسىن: پروفەسسورلىق-وقىتۋشى قۇرامىنىڭ قىزمەت ساپاسىنىڭ اكادەميالىق ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەرىن, ستۋدەنتتەر قۇرامى مەن ولاردىڭ ءبىلىم ناتيجەلەرىن, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عىلىمي جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتىن, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى, سونىمەن بىرگە ينتەرنەتتەگى اقپاراتتىق كورسەتىلىمدەردى قامتيدى.
Web of Science جانە Scopus دەرەكتەر بازالارىنداعى جاريالانىم سياقتى عىلىمي ولشەمدىك كورسەتكىشتەردى اگەنتتىك 2012-2016 جىلدارداعى اشىق دەرەككوزدەردەن تاڭداۋ ارقىلى الدى.
حالىقارالىق عىلىمي-تەحنيكالىق ورتالىعى (رەسەي, ماسكەۋ) رعدي (رەسەي عىلىمي دايەكسوز يندەكسى) عىلىمي باسىلىمدار بازاسىنداعى قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى عالىمدارىنىڭ باسىلىمدارى مەن دايەكسوزدەرى تۋرالى تولىق اقپارات ۇسىندى.
ISBN بار وقۋ قۇرالدارى, مونوگرافيالار, قر بجعم گريفىمەن شىعارىلعان كىتاپتار, وقۋلىقتار تۋرالى ناقتى اقپارات اگەنتتىكتىڭ سۇرانىسى بويىنشا قر ۇلتتىق مەملەكەتتىك كىتاپ پالاتاسىمەن ۇسىنىلدى, زياتكەرلىك مەنشىك تۋرالى كۋالىكتەر مەن پاتەنتتەر تۋرالى مالىمەتتەر قر ءام زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىعى كوميتەتىنەن الىندى.
ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم جەتىستىكتەرىن سىرتتاي باعالاۋ ناتيجەلەرى سياقتى تاۋەل- ءسىز دەرەكتەر قر بعم ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنان, «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا گرانت العان جوعارى وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىنىڭ نەمەسە تاعىلىمدامادان وتكەن وقىتۋشىلار سانى تۋرالى دەرەكتەر «بولاشاق» حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق, «جىلدىڭ ۇزدىك وقىتۋشىسى» باعدارلاماسى بويىنشا گرانتتار سانى قر بعم جوعارى جانە جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ دەپارتامەنتىنەن الىندى. اگەنتتىك وسى ۇيىمدارعا ۇسىنىلعان اقپارات ءۇشىن ءوزىنىڭ ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى.
2-ساۋالداما مەملەكەتتىك ورگاندارعا, بارلىق وبلىستىق اكىمدىكتەرگە, «اتامەكەن» ۇكپ وبلىستىق ۇيىمدارىنىڭ فيليالدارىنا, ۇلتتىق كومپانيالارعا, استانالىق جانە وڭىرلىك ورتا جانە شاعىن بيزنەس-كومپانيالارعا ساۋالداماعا قاتىسۋ ءۇشىن كۋرەرلىك جانە ەلەكتروندىق پوشتا ارقىلى جىبەرىلدى. جىبەرىلگەن ساۋالدامالاردىڭ بارلىق سانى 5 000-نان اسادى.
اگەنتتىك مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردان, وبلىستىق جانە قالالىق اكىمدىكتەردەن, ۇلتتىق كومپانيالاردان ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندەگى ۇلكەن, ورتا جانە شاعىن بيزنەس كومپانيالارىنان 1600 اسا ساۋالداما الدى.
ساۋالداماعا قاتىسۋدا قارجى مينيسترلىگى, ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگى, ادىلەت مينيسترلىگى, قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى, قورعانىس مينيسترلىگى, استانا قالاسى اكىمدىگى جانە جامبىل, الماتى, اقمولا جانە اتىراۋ وبلىستارىنىڭ اكىمدىكتەرى, «نۇر وتان» حدپ, «قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى» قب, «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق, «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق, «قازتەمىرترانس» اق-تىڭ, «ۇلتتىق عارىشتىق زەرتتەۋ مەن تەحنولوگيالار ورتالىعى» اق, «قازاقتەلەكوم» اق, «قازاگرو» اق, «قازاقستان ينجينيرينگ» اق, Kazakhstan Fashion Week ۇلكەن بەلسەندىلىكتى تانىتتى. ودان باسقا «كوممەرتسيالىق تەلەۆيزيالىق كانال» اق, «حابار» اگەنتتىگى» اق, 365info.kz سياقتى باق وكىلدەرى مەن ەكىنشى دەڭگەيدەگى «قازكوممەرتسبانك» اق, «Kaspi Bank» اق, «بانك تسەنتركرەديت» اق, «نۇربانك» اق-تىڭ جوعارى بەلسەندىلىگىن اتاپ وتۋگە بولادى.
800-دەن اسا ساۋالداما ەلەكتروندىق پوشتا ارقىلى, قازاقستان مەن شەتەل جوعارى وقۋ ورىندارى تولىق قامتىلا وتىرىپ, بارلىق وڭىرلەردەگى ساراپشىلارعا جىبەرىلدى. 400-دەن اسا جاۋاپ كەلدى, ساراپشىلار رەتىندە 400-دەن اسا وتاندىق جانە شەتەلدىك پروفەسسورلار مەن دوتسەنتتەر قاتىستى. ساۋالداما ناتيجەلەرى ساۋالداماعا قاتىسقان ەڭ بەلسەندى رەسپوندەنتتەردى سارالاۋعا مۇمكىندىك بەردى: ۇلتتىق ساراپشىلار ىشىندە – الماتى قالاسىنان (18,6 %), قاراعاندى – (13,2 %) جانە استانا – (11,8 %) قالالارىنىڭ, شەتەل قوعامداستىعىنان – رەسەي, ەستونيا, ليتۆا جانە لاتۆيا وكىلدەرى. اگەنتتىك زەرتتەۋگە قاتىسقان بارلىق ساراپشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە شىنايى ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى.
وسى جىلى قازاقستاننىڭ 2017 جىلعى ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارى ۇلتتىق رەيتينگىنە كوپ سالالى, تەحنيكالىق, گۋمانيتارلىق-ەكونوميكالىق, پەداگوگيكالىق, مەديتسينا جانە ونەر باعىتىنداعى بارلىعى 61 جوعارى وقۋ ورىندارى قاتىستى. الايدا قازاقستاننىڭ 2017 جىلعى ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارى ۇلتتىق رەيتينگىنە نەبارى 57 جوعارى وقۋ ورنى – اكادەميالىق قىزمەت (1 ساۋالداما) بويىنشا ماكسيمالدىق بالل سانىنىڭ كەمىندە 30%-ىن جيناعان جوعارى وقۋ ورىندارى ەندى. ۇزدىك جوعارى وقۋ ورنى ۇلتتىق رەيتينگىنە كىرمەگەن جوعارى وقۋ ورىندارى جەڭىلىستە قالماعاندىقتارىن ايتا كەتۋ كەرەك. جوعارى وقۋ ورىندارى ءار ينديكاتور مەن ولشەم بويىنشا جاسالعان رەيتينگتىك ورىن تۋرالى اقپارات الىپ, ءوزىنىڭ پوزيتسياسىن جاقسارتۋ ءۇشىن قاي ماسەلە بويىنشا جانە قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن بىلۋلەرىنە بولادى.
جالپى, قورىتىندى ناتيجەلەر رەيتينگتىك كەستەلەردە كورسەتىلگەن, ولاردىڭ اراسىنداعى كوشباسشىلار:
• كوپ سالالى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, اكادەميك ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى.
• تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – قازاقستان-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتى, د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى;
• گۋمانيتارلىق-ەكونوميكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – قازتۇتىنۋوداعى قاراعاندى ەكونوميكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, الماتى مەنەدجمەنت ۋنيۆەرسيتەتى, نارحوز ۋنيۆەرسيتەتى;
• پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى, پاۆلودار مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى, قوستاناي مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتى;
• ونەر جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى;
• مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا – س.ج.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى, قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى, سەمەي قالاسىنىڭ مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى.
جوعارى وقۋ ورنىنىڭ رەيتينگتەگى ورنى پاندەردى وقىتۋدىڭ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتىلۋدىڭ, ءار سالاداعى عىلىمي-زەرتتەۋلەر ساپاسىنىڭ ءبىر دەڭگەيدە تۇرعاندىعىن بىلدىرمەيتىندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, اعىمداعى جىلى بسقا ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەيتينگىسىنىڭ, ونىڭ ىشىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق قىزمەتى, جوعارى وقۋ ورىندارى قىزمەتى ساپاسىنا ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ بەرگەن رەپۋتاتسيالىق باعالاۋى, جوعارى وقۋ ورىندارى تۇلەكتەرىنە جۇمىس بەرۋشىلەر بەرگەن رەپۋتاتسيالىق باعالاۋ سياقتى ينديكاتورلار بويىنشا ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەيتينگىن ۇسىنادى. تالاپكەر اگەنتتىكتىڭ سايتىندا ءار ينديكاتور بويىنشا رەيتينگتى تابا الادى جانە سول نەمەسە باسقا ينديكاتور بويىنشا ءوز تاڭداۋىن جاساي الادى, وسىعان بايلانىستى 1-ساۋالداما بويىنشا رەيتينگ كوپ ولشەمدى بولىپ تابىلادى.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اكادەميالىق قىزمەتتەرى بويىنشا, ساراپشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ رەپۋتاتسيالىق باعالاۋلارى بويىنشا جەكە-جەكە رەيتينگتەردى جانە تولىق www.nkaoko.kz سايتىندا قاراۋعا بولادى. ماتەريالداردى قايتا باسىلىمعا جىبەرگەندە اگەنتتىكتىڭ سايتىنا سىلتەمە جاساۋ كەرەك.
بيىلعى جىلى اگەنتتىك قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ سوڭعى 4 جىل ىشىندەگى (2013-2016 جىلدار) دەرەكتەرى نەگىزىندە تالاپكەرلەردى قابىلداۋ بويىنشا شاعىن تالداۋ جاساۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. تالاپكەرلەردىڭ قانداي ماماندىقتاردى تاڭدايدى, ولاردى قابىلداۋ سانى قانشا, قابىلداۋ قالاي وزگەرەدى دەگەن سۇراقتار قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.
جوعارى وقۋ ورىندارىنا ستۋدەنتتەردى قابىلداۋ (سونىڭ ىشىندە ماماندىقتار بويىنشا) ستاتيستيكاسىنىڭ سالىستىرمالى تالداۋى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە, جالپى العاندا, جوعارى ءبىلىم الۋعا قوعامنىڭ قىزىعۋشىلىق تانىتۋى جوعارى ەكەندىگىن كورسەتەدى. مىسالى, 2013-2016 جج. ءتورت جىل ىشىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن تالاپكەرلەر سانى 118 540 ادامنان (2013) 147 692 ادامعا (2013), ياعني 24, 6% دەيىن كوتەرىلگەن. وسى كەزەڭ ىشىندە قابىلداۋ سانىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى, مىسالى, 2015 جىلى 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, قابىلداۋ 8,62% تومەندەگەن, ونىڭ ىشىندە 114 899 تالاپكەر نەمەسە 77,66%-ى كەلىسىمشارت بويىنشا قابىلدانعان.
زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەن كەزەڭ ىشىندە مامان دايىنداۋ باعىتتارى اراسىندا ەڭ كوپ سۇرانىسقا كەلەسى ماماندىقتار: ءبىلىم بەرۋ, تەحنيكالىق عىلىمدار مەن تەحنولوگيالار, ەكونوميكا جانە بيزنەس, قۇقىق باعىتتارى يە بولعان. 2016 جىلى پەداگوگيكالىق ماماندىقتار بويىنشا تالاپكەرلەردىڭ جالپى سانى 42,5 مىڭنان استام ادام قۇرادى, سونىڭ ىشىندە, مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ گرانتتارى بويىنشا 5,05 مىڭ ستۋدەنت, تەحنيكالىق عىلىمدار جانە تەحنولوگيالار بويىنشا – 31,10 مىڭنان اسا ادام, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك گرانت – 12,36 مىڭ ادام; ەكونوميكا جانە بيزنەس – 20,23 مىڭ, گرانت بويىنشا– 3,3 مىڭ ادام; قۇقىق باعىتى بويىنشا 16,1 مىڭعا جۋىق ادام, ونىڭ ىشىندە 0,7 مىڭ تالاپكەر. مامانداردى دايىنداۋ بويىنشا جوعارىدا كورسەتىلگەن باعىتتار ۇلەسىنە 2016 جىلى جوعارى وقۋ ورىندارى تۇسكەن تالاپكەرلەردىڭ جالپى سانىنىڭ 74,44 %-ىنا سايكەس كەلەدى. ءبىلىم بەرۋ باعىتى بويىنشا ەرەكشە سۇرانىسقا يە ماماندىقتار قاتارىندا دەنە تاربيەسى جانە سپورت, شەت ءتىلى, اۋدارما ءىسى; قۇقىق باعىتى بويىنشا – ادىلەت; ونەر باعىتى بويىنشا – ديزاين; ەكونوميكا جانە بيزنەس باعىتى بويىنشا– ەكونوميكا, ەسەپ جانە اۋديت, قارجى; تەحنيكالىق عىلىمدار مەن تەحنولوگيالار باعىتى بويىنشا – اقپاراتتىق جۇيەلەر, ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالاۋ, كولىك, كولىك تەحنيكاسى جانە تەحنولوگيالارى, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى, راديوتەحنيكا, ەلەكترونيكا جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا, قۇرىلىس.
تالاپكەرلەردىڭ جوعارى وقۋ ورنىن تاڭداۋىنا ماماندىقتىڭ مارتەبەسى, ونى مەملەكەتتىڭ قولداۋى, بولىنگەن مەملەكەتتىك گرانتتاردىڭ بار بولۋى, وقۋ اقىسى جانە جۇمىسقا ورنالاستىرۋ كورسەتكىشتەرىنە بايلانىستى بولاتىنىن اتاپ وتەمىز. بيىل اگەنتتىكتىڭ www.nkaoko.kz سايتىندا رەيتينگكە قاتىسقان بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ورتاشا وقۋ اقىسى كورسەتىلگەن.
2017 جىلعى باعدارلامالىق رەيتينگكە 279 باعدارلاما بويىنشا 45 جوعارى وقۋ ورنى قاتىستى, وتكەن جىلى 143 باعدارلاما قاتىسقان بولاتىن. رەيتينگكە ۇسىنىلعان باعدارلامالاردىڭ جالپى سانى 1 100-دەن اسادى. ۇسىنىلعان باعدارلامالار سانى مەن ناتيجەلەرى بو- يىنشا كوشباسشى بەستىككە ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى (152), اكادەميك ە.ا.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (122), ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى (113), م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (92), س.تورايعىروۆ اتىنداعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (66) ەندى.
ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىزداندىرۋ تاۋەلسىز قازاقستاندىق اگەنتتىگى (بسقا) تالاپكەرلەرگە ماماندىق بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىن تاڭداۋدا ءوز قالاۋىن دۇرىس جاساۋدا ساتتىلىك تىلەيدى جانە سول تاڭداۋدا قازاقستاننىڭ ۇزدىك جوو رەيتينگىسى دۇرىس باعىت بەرەتىن جول سىلتەۋشى بولادى دەپ سەنەدى!
شولپان كالانوۆا, بسقا - رەيتينگ پرەزيدەنتى, پروفەسسور, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى