• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 07 ماۋسىم, 2017

مەملەكەتتىك سىيلىق جانە ماڭگىلىك عۇمىر

1551 رەت
كورسەتىلدى

جۋىردا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭ­تۇستىك قازاقستان مەم­لە­­كەت­تىك ۋن­ي­ۆەرسيتەتىندە «قازاق­تىڭ ۇلت­تىق گوبەلەنىنىڭ نە­گى­­­ز­ىن قا­لا­عان قۇ­راسبەك تىنى­بەك­وۆ­تىڭ 70 جىلدىعىنا» ار­نال­عان رەس­پۋب­­ليكالىق عىلىمي-پراك­تي­كا­­لىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. كون­فە­رە­ن­تسيا بارىسىندا باسپادا جارىق كو­رۋىنە تۋعان ءىنىسى قۇتتىبەك جا­قى­پوۆ ۇيىتقى بولعان «البوم. قۇ­راس­بەك تىنىبەكوۆ» كىتابى تانىس­تى­رىلدى. سونداي-اق, وبلىستىق «بەي­نەلەۋ ونەرى» مۋزەيىندە جەكە كور­مەسى اشىلدى.

«ۇلتتىق گوبەلەن ونەرىنىڭ نەگىزىن قا­ل­اعان قۇراسبەك تى­نى­بەكوۆ شىعار­ما­شىلىق جۇ­مىسپەن اينالىسۋ كەزىندە  سيمۆوليزم, مەتافوري­زم, تاڭ­با­لاردى زەرتتەۋگە تالپىن­دى, كوركەم تۋ­ىن­دى­سىن ما­دەني مۇراعا اينالدىرۋ­دا ەجەل­­گى جانە ورتاعاسىرلىق جاۋ­ھار تۋىندىلار جاساعان شە­­بەرلەردىڭ ەس­­تەتيكالىق قا­لىپ­­تاستىرۋ ءتارتىبى, ىر­عا­عى مەن قالىپتاسقان كانونىنا سۇي­ەندى. ونىڭ شىعار­ما­شى­لى­عىنداعى ەڭ باستى جە­تىس­تىك – ۇلتتىق كوركەم تو­قى­ما ونەرى­ندە ءوزىنىڭ قايتالانباس اۆ­­­تور­لىق قولتاڭباسىن قا­لىپ­تاس­تىرۋى. سۋ­رەتشىنىڭ تۋىندىلارى قازاقستان كور­كەم توقىما شە­بەرلەرى ءۇشىن كور­كەم ونەر كانونى - ەتالونى بولدى, − دەيدى م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ رەك­­تورىنىڭ كەڭەسشىسى, پەداگوگي­كا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك سادىبەك بەيسەنباەۆ. − بۇگىنگى تاڭدا قازاقستانداعى ساندىك ونەرىنىڭ ەشبىر سالاسىندا گوبەلەن ونەرى قول جەتكىزگەندەي, وسىن­شا­لىق­تى جان-جاقتى اۆتورلىق كور­كەم ستيل مەن با­عىت جوق ەكەن». حالىق­ارا­لىق جامبىل سىي­­لى­عىنىڭ لاۋ­­­رەاتى ەسە­نالى ەرالى ءسان ­جانە قول­دان­­بالى ونەر سا­لاسىندا ق.تى­نىبەكوۆ جان-جاقتى كاسىبي ءبىلىم ال­عان العاشقى قازاق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. زاماناۋي فورمالارعا نەگىز­د­ەل­گەن كوپ­­تەگەن ساندىك ويۋ-ور­نەكتەر, نو­بايلار, جوبالار, ۇلت­تىق ساندىك-قول­دانبالى ونە­رى­­نىڭ بار­لىق جان­رىمەن اي­نا­­ل­ى­سىپ, كور­كەم تۋ­ىندىلار جا­­­­ساعان قۇراسبەك باۋ-باسقۇر, تەر­مە الاشا تو­قۋدىڭ قايتا جان­دانۋىنا كوپ ەڭبەك ءسى­ڭىر­دى. جىبەك ماتاعا سۋرەت سا­لۋمەن – باتيك ونەرىمەن دە اينا­لىس­تى. كيىز باسۋدىڭ ءداس­تۇرلى تەحنو­لوگياسىن جە­تىك مەڭگەردى. حالىق ىشىندە تەكەمەتتى تۇر­مىستىق زات رەتىندە باعالاسا, ق.تىنىبەكوۆ تەكەمەتتى ناعىز ونەر تۋ­ىن­­دىسىنا اينالدىردى. ءوز قولىمەن بى­ر­نەشە تەكەمەتتى دايىندادى.  ءيا, جۇرەگى وتە نازىك تە سەزىم­تال, ارمانشىل دا اسەرشىلدىگى, تۋ­عان ەلگە دەگەن سارقىلماس تا­زا ماحابباتى تۋىندىلارىنان اڭعارىلاتىن سۋرەتشى 1980 جى­لى «قازاقستان شۇعىلاسىن» جا­ساعانى ءۇشىن مەملەكەتتىك سىي­لىقتى يەلەندى. وكىنىشكە قاراي, ومىردەن وتكەن سوڭ. ودان بەرى وتىز جەتى جىل وتسە دە ونىڭ ءولى­مىنىڭ ەر­تە جانە كە­­نەتتەن بو­لۋى با­ق­ت­الاستىق, كۇندەستىك, ىش­تار­لىق­پەن, سول كەزدەگى سولاقاي سايا­ساتپەن بايلانىستىرىلادى. از عانا عۇمىرىندا وشپەس مۇرا قال­دىرعان قۇراسبەك تىنىبەكوۆ ۇلت­تىق­ ونەرگە نەبارى 10 جىل قىزمەت ەتىپتى. سول ءبىر قىسقا ۋاقىتتا ناعىز شى­عار­ما­شىلىقتىڭ شىنايى ۇلگىسىن اي­قىن­داپ, قازاقستان ونەرى ءۇشىن ماڭىزىن ەش­قا­شان جوعالتپايتىن وتە قۇندى جاۋھار دۇ­نيەل­ەردى وسكەلەڭ ۇرپاققا ميراس ەتىپ قال­دىردى. بار-جوعى 33 جىل ءومىر سۇرگەن ق.تىنىبەكوۆتىڭ ءولىمى ءالى دە جۇمباق كۇي­ىندە قالىپ وتىر.  «سول كەزدەگى سولاقاي ساياساتتىڭ دا اعامنىڭ ولىمىنە سەبەپشى بولۋى ابدەن مۇمكىن. نەگە ۇلتتىق گوبەلەنگە جالعىز قازاققا بەرىلەدى دەگەن كوزقاراسپەن ەكى ورىس ۇلتىنىڭ وكىلى جانە ءباتيما زاۋ­ىر­بەكوۆا قوسىلىپ «تەڭدىك» ساقتالدى. سون­داي-اق, اعامنىڭ ۇلتشىلدىق كوز­قا­راسى الدەكىمدەرگە ۇناماعان دا بولار. بالكىم ۇلتشىل بولعان سوڭ ۋ بەرىلدى مە دەپ تە ويلايمىن», – دەدى ءىنىسى, شاكىرتى, سۋرەتشى قۇتتىبەك تىنىبەك ۇلى. وتىزىندا وردا بۇزعان دارابوز دا­رىننىڭ دەنەسى ايگىلى ءابىلحان قاس­تەەۆ­تىڭ بەيىتىنە تاياۋ تۇسقا جەرلەنىپتى. بۇ­گىندە الماتىداعى ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ور­تالىق مەملەكەتتىك مۋزەيدە قۇراسبەك تى­نىبەكوۆتىڭ تۋىندىلارى ساقتاۋلى. رەس­پۋبليكالىق عىلىمي-كونفەرەنتسيادا بايان­داما جاساعان ونەرتانۋشى, يۋنەسكو ونەر­تانۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ مۇ­شەسى ك.لي سۋرەتشىنىڭ ساقتالعان ءاربىر تۋ­ىن­دىسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە جەكەلەي توقتالىپ, ستۋدەنت-جاستارعا تەرەڭ ماع­لۇمات بەردى.  سونداي-اق, بايانداماشىلار ونەر مەك­تەپتەرىنىڭ, وقۋ ورىندارىنىڭ اتىنا, كوشەلەرگە قازاق قولونەرىنە وشپەستەي ءىز قالدىرعان ق.تىنىبەكوۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ جونىندە ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى.

عالىمجان ەلشىباي, «ەگەمەن قازاقستان» 

سوڭعى جاڭالىقتار