اكەسى نيكولاي الىس-جاقىن ماڭايعا سىيلى, بەدەلدى حيرۋرگ بولدى. پەتروپاۆل قالاسىنداعى №1 ەمحانانىڭ تراۆماتولوگيا ءبولىمىن باسقاردى. مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى رەتىندە كوپتەگەن ۇسىنىستار ەنگىزىپ, ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن يگىلىكتى ىستەرگە ارنادى. جارىقتىقتىڭ تۋا ءبىتتى سۇيەك كەسەلدەرىن ەمدەۋ جونىندەگى عىلىمي جاڭالىقتارى وندىرىستە قولدانىلىپ, تالاي جاندى ايىقپاس دەرتتەن ساۋىقتىردى. اناسى ليۋدميلا ءالى تىڭ, سەرگەك. جالعىز ۇلىنىڭ اقىلشىسى. سانيتارلىق-اعارتۋ ۇيىندە باس دارىگەر قىزمەتىن اتقارعان ونىڭ ومىردەن تۇيگەنى مول. سول سەبەپتى اناسىنىڭ اقىل-كەڭەسىنە ۇنەمى جۇگىنىپ وتىرادى. ول كەي سىنىپتاستارىنا ۇقساپ ۇزاق ويلانىپ-تولعانعان جوق. «دارىگەر بولامىن» دەگەن بايلامىن بىردەن كەسىپ ايتتى. ءبىر جاعىنان, مەديتسينا سالاسىندا ابىرويلى قىزمەت اتقارعان اتا-اناسىنا ەلىكتەسە, ەكىنشى جاعىنان, اۋلەتتىڭ قالىپتاسقان ءداستۇرىن جالعاستىرۋدى ۇيعاردى. تاڭداۋدان قاتەلەسپەگەنىن كەيىن انىق ۇقتى. 1980 جىلى تسەلينوگراد مەديتسينا ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ, «بالالار تراۆماتولوگ-ورتوپەدى» دەگەن ماماندىق الىپ شىققاننان كەيىن العاشقى ەڭبەك جولىن وبلىس ورتالىعىنداعى № 3 اۋرۋحانادا باستادى. وسىندا وتكەرگەن 7 جىلدىڭ ىشىندە كاسىبي شەبەرلىگىن جەتىلدىرىپ, تاجىريبەلى مامانعا اينالدى. 1987 جىلى وعان وبلىستىق بالالار ەمحاناسىنداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا بولىمشەسىنە جەتەكشىلىك ەتۋ ۇسىنىلدى. جازىم دەگەن اياق استىنان ەمەس پە؟ اۋىر وتا تۇرلەرىن مەڭگەرىپ, جانارلارى جاۋتاڭداعان بالدىرعانداردىڭ ۇزىلگەن ۇمىتتەرىن جالعاۋعا دانەكەر بولىپ جۇرگەندە...كەنەتتەن دەنساۋلىعى سىر بەردى. اياقاستى ءبىر كەسەل جابىستى. جەڭىل-جەلپى بولسا, ءبىر ءسارى عوي. زاتى تۇگىل اتىنان ادام شوشيتىن وبىر دياگنوزى قويىلعاندا شالقاسىنان تۇسە جازداعان. ەڭسەنى ەزگەن اۋىر وي تۇلا-بويىن تۇمشالاپ, الدى تۇمان, ارتى جار, − پۇشايمان كۇيگە تۇسكەن. ومىردەن كۇدەر ءۇزىپ, سالى سۋعا كەتكەن. اقىرى ەزىلىپ جاتا بەرگەننەن ەشتەڭە ونبەسىن سەزىپ, ارىپتەستەرىنىڭ ەم-دوم الۋ كەرەك دەگەن اقىل-كەڭەسىنە قۇلاق تۇرگەن. ەڭبەككە جارامسىزدىعىن ايعاقتايتىن ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىك قۇجاتىن قولىنا ۇستاتقاندا جاعى سولىپ, ءجۇزى قۋارىپ سالا بەرگەن. كەۋدەسىن بەلگىسىز ءبىر وكىنىش, وكسىك قانشا قىسسا دا, الدەبىر ساۋلەلى ءۇمىت العا قاراي جەتەلەگەن. نە كەرەك, ماسكەۋدەگى حيرۋرگيا ورتالىعىندا وتا جاساتىپ, اجال تىرناعىنان امان قالعان. ءبىر جىلدان كەيىن سۇيىكتى قىزمەتىنە قايتا ورالعان ول سودان بەرى بالالارمەن بىرگە. كەشەگى شاكىرت – بۇگىندە تالىمگەر ۇستاز, جوعارى ساناتتى دارىگەر. 33 ورىنعا شاقتالعان تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا بولىمشەسىندە وزىمەن بىرگە اسىلحان جاعىپاروۆ جانە شىڭعىس نۇرعاليەۆ ەسىمدى ءبىرى تاجىريبەلى, ەكىنشىسى جاس حيرۋرگ قويان-قولتىق ەڭبەك ەتەدى. تۋمىسىنان بولماسا جۇرە كەلە تىرەك-قيمىل مۇشەلەرى زاقىمدانعان بالالارعا جوعارى مامانداندىرىلعان كومەك بەرەتىن وبلىستاعى بىردەن-ءبىر ەمدەۋ ورتالىعى بولعاندىقتان, ەمدەلۋشىلەردىڭ قاراسى قالىڭ, ءبىر ۇزىلگەن ەمەس. جۇرتشىلىق بوريس نيكولاەۆيچتىڭ يليزاروۆ اپپاراتى بويىنشا وتە كۇردەلى وتالار جاسايتىن قولى التىن, ەمى شيپالى, كاسىبي شەبەرلىگى جوعارى مامان ەكەنىن جاقسى بىلەتىندىكتەن, ومىرتقا, جامباس سۇيەكتەرىن تۇزەۋگە, قالپىنا كەلتىرۋگە ءجيى قايرىلىپ جاتادى. اياقاستى قول-اياقتارىن سىندىرىپ, جەدەل جاردەمگە جۇگىنىپ جاتاتىندارى – ءوز الدىنا ءبىر بولەك. – جوعارى تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جۇمىس ىستەيمىز. بولىمگە شەتەلدىك «تسەدۋگا» جىلجىمالى رەنتگەن اپپاراتى ساتىپ الىنعالى سۇيەك سىنىقتارىن ەمدەۋ ءىسى الدەقايدا جاقساردى. سوڭعى جىلدارى ورتوپەديا سالاسىنا وزىق ءادىس-تاسىلدەردىڭ كەڭىنەن قولدانىلۋى ارقاسىندا بالالاردىڭ مۇگەدەك بولىپ قالۋى ازايىپ, كەرىسىنشە, ساپالىق ەمدىك كورسەتكىشتەر جاقساردى. قاي-قايسىسى بولسىن, شىبىن جانىنا شيپا ىزدەپ, سوڭعى ۇمىتپەن كەلىپ جاتادى. ارالارىندا اۋرۋىن اسقىندىرىپ الاتىندارى جوق ەمەس. ۆوۆا ەسىمدى ءبىر ويىن بالاسىنىڭ بۋىن ىشىندەگى سۇيەك سىنىعىن ورنىنا كەلتىرۋ وڭاي بولمادى. بالانىڭ دەنساۋلىعىنا ءبىرىنشى كەزەكتە اتا-انا جاۋاپتى. ولاردىڭ سالعىرتتىعىنان بۇگىندە مايتابان, سكوليوز سەكىلدى ورتوپەديالىق كەسەلدەرگە شالدىققاندار كوپ, – دەيدى ءبىز- بەن اڭگىمەسىندە وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ب. گونچاروۆ. ونىڭ اكەدەن العان ءتالىمىنىڭ ءبىرى ونەرتاپقىشتىققا, جاڭالىققا جاقىندىعى. وسىدان 12 جىل بۇرىن ادام سۇيەگىن تۇزەۋ, باستاپقى قالپىنا كەلتىرۋ اپپاراتىن ويلاپ تاپقانىمەن, قارجى تاپشىلىعىنان ودان ءارى جالعاستىرا الماعان. جەكە قارجىسىنا التى داناسىن جاساتقان اپپارات قازىر اۋرۋحانادا قولدانىلادى. بالا كۇنىنەن ارمانداعان ماقساتىنا جۇرەك قالاۋىمەن جەتكەن جوعارى ساناتتى دارىگەر ەسەلى ەڭبەگىمەن, قاجىرلى قايراتىمەن, مەيىرىمدى جۇرەگىمەن بالالاردىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنىپ ءجۇر.
ء ومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
سۋرەتتى تۇسىرگەن تالعات تانىباەۆ