قازىرگى ۋاقىتتا وڭىردەگى ەڭ ءىرى قوس شاھار وسكەمەن مەن سەمەيدە جەر كەزەگىندە تۇرعان جۇرتتىڭ قاتارى قالىڭ. اسىرەسە سەمەيدە. وسكەمەن قالاسىندا 3375 ادام جەر كەزەگىندە تۇرسا, سەمەي بويىنشا 23,6 مىڭ ادام جەر الۋعا ءوتىنىش بەرىپتى. بۇگىندە وسكەمەن قالاسى بويىنشا 20, 21, 22, 25, 27, 28 تۇرعىن اۋداندارى مەن احمەر, سامسونوۆ اۋىلدارىندا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان الاڭدار بار. وندا بارلىعى 5887 جەر تەلىمى شوعىرلانعان. ونىڭ 2688-ءىنىڭ ءوز يەلەرى بار. وبلىستىق قۇرىلىس, ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءمادي وتارباەۆ اتالعان اۋدانداردىڭ كوبى جوبا تالاپتارىنا ساي ەمەس ەكەنىن ايتادى. «وبلىس ورتالىعى بويىنشا №28 تۇرعىن اۋداندى «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنا ۇسىنۋ قاراستىرىلۋدا. مۇندا يەسىز 1002 تەلىم بار. سونداي-اق, №22 اۋداندا قاتارىنان بوس تۇرعان 157 تەلىم بار. بۇل بولىكتەرگە ەش كەدەرگىسىز ينفراقۇرىلىم تارتۋعا بولادى. ال قالعان اۋدانداردا بوس تەلىمدەر ۇيلەرمەن ارالاسىپ كەزدەسەدى. سوندىقتان ولار باعدارلاماعا جاتپايدى», دەيدى باسقارما باسشىسى. سەمەيگە كەلەر بولساق, اقساي, ۇشاقتار, كومسومول, سۋىقبۇلاق, بوبروۆكا, جارقىن, اققايىڭ, جىبەك جولى, مالايا اكتيۋبا تۇرعىن اۋداندارى مەن ستەپنوي كەنتىندە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ كوزدەلگەن. بۇل اۋدانداردا 13715 جەر تەلىمىنە قۇرىلىس تۇسپەگەن. دەگەنمەن, ونىڭ 2895-ءىنىڭ يەسى بار. ءوتىنىش سانى انىقتالعان تەلىمدەردەن 10 مىڭعا ارتىق. قالانىڭ باس جوسپارى 2025 جىلعا دەيىن ازىرلەنگەندىكتەن, مۇندا دا وزگەرىس بولمايدى. ويتكەنى, شاھار اۋماعىندا جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا جاراتىلماعان جەرلەر كوپ. وبلىستىڭ وزگە وڭىرلەرىندە دە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى دامىپ كەلەدى. وسىعان وراي, ريددەر قالاسىندا – 1075 تەلىم, اياگوز قالاسىندا – 400 تەلىم, زايسان قالاسىندا – 350 تەلىم, شەمونايحا قالاسىندا – 85 تەلىم, كۋرچاتوۆ قالاسىندا 42 گەكتار جەر بەرۋ كوزدەلگەن. «تۇرعىنۇي قۇرىلىس جيناقبانكى» اق «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى ارقىلى سالىناتىن جەكە تۇرعىن ۇيلەرگە يپوتەكالىق نەسيە بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرعانى بەلگىلى. اتالمىش باعدارلامانىڭ ءبىر باعىتى الداعى 10 جىلدىڭ ىشىندە بۇكىل ەل اۋماعىندا 1,5 ملن جەكە باسپانا تۇرعىزۋدى كوزدەيدى. شىعىس قازاقستاندا قازىرگى كۇنى 30 مىڭنان استام ادام جەكە باسپاناعا ءزارۋ. «تۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق-تىڭ باسقارما توراعاسى ءلاززات يبراگيموۆا جاقىندا وسكەمەنگە كەلگەن ساپارىندا بۇل ءىستى وڭىردە قالاي جۇزەگە اسىرۋدىڭ جايىن وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆپەن بىرگە تالقىلاعان بولاتىن. «نۇرلى جەردىڭ» العاشقى تولقىنىندا سەمەي قالاسى بويىنشا 3667 جەر تەلىمىنە ينفراقۇرىلىم تارتۋ كوزدەلگەن. قاناتقاقتى جوبا اياسىندا وسى تەلىمدەرگە اۋدانى 80 شارشى مەتردەن اسپايتىن, بىرىڭعاي ساۋلەتتەگى ۇيلەر تۇرعىزاتىن بولادى. ءدال وسىنداي جۇمىس وبلىس ورتالىعى مەن وزگە قالالاردا دا جۇزەگە اسۋى ءتيىس. بانك توراعاسى ل.يبراگيموۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىنداردىڭ باعدارلاماعا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن «نۇرلى جەر» ارقىلى بەرىلەتىن يپوتەكالىق نەسيەنىڭ پايىزدىق ستاۆكالارىن تومەندەتىپ, ءۇيدىڭ شارشى مەترىنە شاققانداعى باعاسىن ارزانداتۋ قاجەت. «يپوتەكالىق نەسيەنىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋ جونىندە باعدارلاما اكىمشىسىنە ۇسىنىس جولداۋ كەرەك. ءبىزدىڭ بانك ۇسىناتىن مولشەرلەمە 8,5 پايىزدىڭ كولەمىندە بولسا, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا بەس پايىز دەپ كورسەتكەن. وسى ەكى ارادان ورتاق مولشەرلەمە الىنۋ قاجەت. جەرگىلىكتى اكىمدىك تە ءوز تاراپىنان مينيسترلىككە ءتيىستى ۇسىنىس بىلدىرسە, دۇرىس بولار ەدى. ەكىنشى ماسەلە جەر ۇيلەردىڭ باعاسىنا قاتىستى», دەيدى ءلاززات يبراگيموۆا. باعدارلامادا يپوتەكالىق جەر ۇيلەردىڭ ءار شارشى مەترى استانا مەن الماتى قالاسىنان باسقا وڭىرلەر ءۇشىن 140-180 مىڭ تەڭگەنىڭ اراسىندا بولادى دەپ بەكىتىلگەن. ال ورتاشا جالاقىسى ستاتيستيكالىق دەرەك بويىنشا 105 مىڭ تەڭگە دەپ سانالاتىن سەمەيلىكتەر ءۇشىن بۇل وتە جوعارى باعا. وعان بانك توراعاسى سەمەيگە جاساعان ساپارىندا كوز جەتكىزىپتى. وسى جيىندا وبلىس باسشىسى سەمەي مەن وسكەمەن قالالارى تۇرعىندارىنىڭ تولەم قابىلەتى ەكى ءتۇرلى ەكەندىگىن ەسكەرىپ, ءار قالاعا جەكە-جەكە قاناتقاقتى جوبا ازىرلەۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ايتتى. «سەمەيدە جەكە تۇرعىن ءۇي كەزەگى 24 مىڭعا جەتكەنىن ايتتىق. مۇنداي سۇرانىسقا ءتيىمدى ۇسىنىس تا بولۋى كەرەك. سول ءۇشىن سەمەيگە جەكە ءبىر قاناتقاقتى جوبا ۇسىنايىق. بۇل جەرۇيلەردىڭ كەلبەتى مەن ساۋلەتى ەۋروپالىق ۇلگىدە بولادى. سەمەيلىكتەر 12 ءتۇرلى جوبانىڭ ىشىنەن وزىنە ۇناعانىن تاڭداپ الۋى كەرەك», دەگەن-ءدى د.احمەتوۆ. ال وسكەمەن قالاسىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى №20 شاعىن اۋداننان باستاۋ الۋى مۇمكىن. وبلىس اكىمى بانك توراعاسىنا اتالمىش اۋدان بويىنشا دا جەكە جوبامەن جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتتى. ويتكەنى, بۇل اۋداندا ادامدار تۇرىپ جاتىر, جەر تەلىمدەرىنىڭ كوبى يەسىن تاپقان. باعدارلاماعا ەنگىزىلسە, مۇندا ينفراق ۇلىم تارتۋ ماسەلەسى جەڭىل شەشىلەتىنى ءسوزسىز. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىنداعى قاناتقاقتى جوبانى سەمەي مەن وسكەمەندە جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتىق. تۇرعىن ءۇي سالىناتىن جەر تەلىمدەرى دە انىقتالىپ جاتىر. الايدا, بارلىق ماسەلە مۇنىمەن شەشىلدى دەۋگە كەلمەيدى. الدا اتقارىلار جۇمىس اۋقىمدى. وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆيكتوريا بارسۋكوۆا قازىرگى ۋاقىتتا باعدارلامانىڭ قالاي جۇزەگە اسىرىلاتىنىن حالىققا ءتۇسىندىرۋ باعىتىندا ءتيىستى جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى. «ماسەلەن, باعدارلامانى ءتۇسىندىرۋ بويىنشا سەمەيدە كەزدەسۋ ءوتتى. اراسىندا قارسى بولىپ جاتقان تۇرعىندار دا بار. سوندىقتان ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن تولىق جۇرگىزىپ, جۇرتتىڭ پىكىرىن ەسكەرەتىن بولامىز», دەيدى باسقارما باسشىسى.
ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن