قاي قوعامنىڭ, قاي ەلدىڭ بولسا دا باستى بايلىعى الدىمەن – ادام. ادام كاپيتالى. سول ادامنىڭ دەنى ساۋ, جانارىندا مۇڭ, كوڭىلىندە كىر بولماسا, ۇرپاعىنىڭ اجارى اشىق جۇرسە, جادىراپ كۇلسە ەلدىڭ دە, ەل ازاماتتارىنىڭ دا ءجۇزى جارىق. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە, ەل بولىپ ەس جيعالى, اياقتان تىك تۇرعالى قىرۋار شارۋا اتقارىلدى. اناۋ جىلدارداعى قيىن كەزەڭ بىرتە-بىرتە ارتتا قالىپ, كۇدىكتى ءۇمىت جەڭىپ, ارقا باسىمىز كەڭەيدى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي قامقورلىعىمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ميللياردتاعان قارجى ءبولىنىپ, كەشە قالا مەن دالادا ورنى ويسىراپ قالعان مەكەمەلەر قالپىنا كەلىپ, تىڭنان تىككەن وتاۋداي جاڭا ورتالىقتار بوي كوتەردى. ءبىر كەزدەرى اۋىر كۇندەر باستان كەتپەستەي, جاقسىلىققا جەتپەستەي كورسەك ەندى وزىق تەحنيكا مەن تەحنولوگيا ەلدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا ەمحانالارىمىزعا كەلە باستادى. ونىڭ قۇلاعىندا وينايتىن بىلىكتى ماماندار دا ءىس تەتىگىنە تابان تىرەپ, ورنىعۋ ۇستىندە. وسىنداي وركەن جايۋدىڭ ءبىر دايەگى استانادا كەرەگە كەرىپ, شاڭىراق كوتەرىپ, حالىققا قالتقىسىز قىزمەت كورسەتىپ جاتقان ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ دەر ەدىك. ءبىز وسى حولدينگتىڭ باسقارما توراعاسى ەلجان ءبىرتانوۆتى اڭگىمەگە تارتقان ەدىك.
– ەلجان امانتاي ۇلى, قازىرگى مەديتسيناعا باياعى تاسىلمەن, بۇرىنعى جول-جوبامەن ءجۇرۋ جاراسپايتىنىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. ۇلتتىق مەديتسينالىق حولدينگ قۇرىلىپ, جۇرتقا قىزمەت ەتىپ جاتقانى وزىمىزگە بەلگىلى دەسەك, ازاماتتاردىڭ اۋزىنان دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن حولدينگتىڭ ارا-قاتىناسى قانداي ەكەن؟ ءبىرىنىڭ جۇمىسىن ەكىنشىسى قايتالاماي ما دەگەن پىكىرلەردى ەستىپ قالامىز. ءسىز بۇعان نەندەي ءۋاج ايتاسىز؟
– سۇراققا جاۋاپ بەرەر الدىندا مىنا ءبىر بايلامدارىمدى ايتا كەتسەم دەيمىن. بۇرىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى وزگەنىڭ جەتەگىندە ءجۇردى. ءبىر ورتالىقتان باسقارىلدى. ايتسا كوندىك, ايداسا جۇردىك دەگەندەي. ەندىگى جەردە, ءتاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە قازاق ەلىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى قۇرىلدى. سىرقاتتارعا سەپتىگىن تيگىزەتىن, مەديتسيناعا قاجەت تەحنيكا مەن تەحنولوگيا كەلىپ جاتىر. ارينە, الەمدىك ستاندارتقا ساي قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسىن ورنىقتىردىق دەۋ ءالى ەرتە. ايتسە دە ىلگەرى جىلجۋ ءىرى ىستەرگە يەك ارتىپ وتىرمىز. ءتورت قۇبىلاسى ساي دەلىنەتىن عيماراتتار سالۋ, وعان قاجەت ينۆەستيتسيا تارتۋ جۇمىسى كۇن ساناپ جاندانىپ كەلەدى. ءتيىستى مەكەمەلەردىڭ قولداۋىمەن بۇل قادام دا وڭ شەشىمىن تابۋدا. مەديتسينالىق كلاستەر قالىپتاستىرۋ جۇمىسى قولعا الىنىپ, ول دا ءوز ءناتيجەسىن كورسەتە باستادى. بۇل ىستە بولاشاقتىڭ قالاسى سانالاتىن, وزگەلەرگە ۇلگى كورسەتەتىن استاناداعى مەديتسينالىق كلاستەردىڭ ءجونى بولەك دەپ ويلايمىن. قازىر وسى جۇمىستى تياناقتىلىقپەن قولعا الۋدامىز.
ەندى سۇراعىڭىزعا بەرەر جاۋابىم تومەندەگىدەي. بىرىنشىدەن, مينيسترلىك مەملەكەتتىك ورگان. ەلدىڭ بۇكىل دەنساۋلىق سالاسىنىڭ دامۋىن جوسپارلاپ, ىسكە اسىرادى جانە باعدارلايدى, باقىلايدى. ال حولدينگ – ەمدەۋ ىسىمەن تىكەلەي اينالىساتىن, جوعارى دەڭگەيدەگى مەكەمەنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى. زاڭ بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ ءۇش دەڭگەيى بار. ونىڭ ءبىرىنشىسى, العاشقى مەديتسينالىق كومەك جۇيەسى, ياعني حالىقپەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن ۇيىمدار. ەكىنشىسى, وبلىستىق, اۋداندىق اۋرۋحانالار. بۇل جەدەل جاردەم كورسەتۋگە نەگىزدەلگەن. ءۇشىنشىسى, جوعارى دارەجەدە مامانداندىرىلعان ارناۋلى مەكەمەلەر. بۇعان عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى, تاعى باسقالار جاتادى. مۇنداي مەكەمەلەر سانى بىزدە جيىرما. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ ۇلكەنى ءبىزدىڭ حولدينگ دەسەك اسىرىپ ايتقاندىق ەمەس. حولدينگتىڭ قۇرامىنا التى مەكەمە كىرەدى. ستراتەگيالىق جوسپارىمىزدى تياناقتادىق.
– سول مەكەمەلەردى اتاي كەتسەڭىز؟
– ايتايىن, ولار: ۇلتتىق انا مەن بالا, كارديوحيريرگيالىق, رەسپۋبليكالىق دياگنوستيكالىق, نەيروحيرۋرگيالىق, جەدەل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ, بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارى. بۇل ورتالىقتاردىڭ ارقايسىسىنىڭ اتقاراتىن جۇمىسى وزىنشە اۋقىمدى.
وقىرمانداردىڭ نازارىنا سالا كەتەتىن تاعى ءبىر جاي, ءبىزدىڭ حولدينگ ءوتكەن جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان, بولاشاقتا ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ قارا شاڭىراعى سانالاتىن «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ» ءبىر بولىگى بولىپ سانالادى. وندا مەديتسينالىق مەكتەپ, مەديتسينالىق ينستيتۋت ىرگە بەكىتەدى. عىلىمي-زەرتتەۋلەر ورتالىعى قالىپتاسادى. ول وڭىرلەردى زەرتتەيتىن ورتالىقتارعا اينالادى. ەڭ باستىسى, ءبىزدىڭ بۇل ۇمتىلىسىمىزبەن ەلىمىزدە بۇرىن بولماعان اكادەميالىق جۇيە قۇرىلادى. ونىڭ نەگىزگى باعىتى: كەلەشەكتە ءدارىگەرلەر سوندا ءبىلىم الادى, ءبىلىم الا ءجۇرىپ اۋرۋلاردى ەمدەيدى, سونىمەن قاتار, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن شۇعىلدانادى. وقىتۋدى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرادى. جيناقتالعان ءبىلىم مەن بىلىكتى الدىڭعى تولقىن كەيىنگى جاستار مەن ءبولىسىپ, جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
– دامىعان ەلدەردە ۋنيۆەرسيتەتتىك كلينيكالار بار ەمەس پە؟
– ءبىلىم مەن عىلىمدى قاتار الىپ جۇرەتىن ونداي كلينيكالار بىزدە دە بار. بىراق ونى ءداۋىر تالابىنا, حالىقتىڭ سۇرانىسىنا ساي ەتىپ, حالىقارالىق ستاندارتقا نەگىزدەپ ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» ءبىزدىڭ حولدينگپەن بىرلەسە جۇمىس جاساۋ بارىسىندا اتالعان جۇمىستى اتقارىپ شىعۋعا بەل بايلاپ وتىر.
– جوعارى ساپالى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار, بىلىكتى ماماندار جەتكىلىكتى دەپ ايتا الاسىز با؟
– ەلدىك ءىس تەك ءبىز عانا ەمەس, بارلىق سالا, ول ەكونوميكا بولسىن, ءبىلىم بەرۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋ, ەكولوگيانى وڭالتۋ – ءبارى دە ادامدىق كاپيتالدى جاقسارتۋعا جۇمىلدىرىلىپ وتىر. وي ەڭبەگىنىڭ, اقىل-پاراساتتىڭ ناتيجەسىندە الەمدىك دامۋدىڭ قارقىنى ەرەن, كوز ىلەستىرمەيدى دەسەك تە بولادى. قازىر شىعىپ جاتقان تەحنيكا مەن تەحنولوگيا دا كوپ, بىرىنەن ءبىرى اسىپ تۇسەدى. باسەكە ءباس تىكتىرەدى.
وسى ۇردىستەن قالماۋ ءۇشىن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىزدىڭ سالاعا ەرەكشە ءمان بەرۋدە. سوڭعى جىلدارى بولىنگەن قارجى ءۇش-ءتورت ەسەگە ارتتى. 20 جىلدا 400-دەن اسا مەكەمە بوي كوتەردى. ونىڭ ءبارى ەسكى جوبامەن ەمەس, ءوركەنيەت ۇردىسىنە نەگىزدەلگەن. ادام دەنساۋلىعىنان ايايتىن نە بار, قىمبات بولسا دا مەملەكەت بولگەن قىرۋار قارجىعا سىرقات جانداردىڭ, جانىنا شيپا بولاتىن, ءتيىمدى جولمەن ەمدەيتىن, زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار الىنىپ جاتىر. ونىڭ ۇزىن سانى 50-دەن اسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە كۇردەلى وپەراتسيالار جاسالىپ, ادام اعزالارى الماستىرىلا باستادى. ال مەديتسينالىق حولدينگ جىل سايىن دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا 180-200 ميلليونعا دەيىن قارجى ءبولىپ, گەرمانيا, يزرايل, ت.ب. ەلدەردە ولاردىڭ ءبىلىم بىلىگىن كوتەرۋدە. شەتەلدەردىڭ وزىق كلينيكالارىندا ءبىلىم جەتىلدىرىپ, تاجىريبە الماسىپ قايتۋ ءۇشىن 100 دارىگەردى وزگە ەلدەرگە جىبەردىك. مەديتسينالىق حولدينگتە 30 مىڭعا تاياۋ ادام دياگنوستيكالىق-امبۋلاتوريالىق تەكسەرۋلەردەن ءوتىپ, ەمدەلدى. ولاردىڭ 90 پايىزىنا تەگىن قىزمەت كورسەتىلدى. ءبىر ميلليوننان استام تىلەك بىلدىرۋشىلەرگە اقىل-كەڭەس بەرىلدى.
– سانيتارلىق اۆياتسيا قازىر قايتا جاڭعىرىپ, بۇكىل وڭىرلەر بويىنشا قىزمەت كورسەتە باستادى. بۇل دا ەل مەديتسيناسىنىڭ ىلگەرى باسقانىنىڭ ءبىر دالەلى-اۋ.
– ارينە, سانيتارلىق اۆياتسيانى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق تا, وبلىستىق تا, ءتىپتى اۋداندىق تا ماڭىزى زور ءىس. بۇل جۇمىس وتانىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن كورىنىس تاپقان ەدى. مۇنىڭ كولىك اۆياتسياسىن دامىتۋ ەسەبىنەن ەلىمىزدىڭ الىس جانە بارۋعا قيىندىق تۋدىراتىن اۋداندارىندا تۇراتىن حالىققا كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق كومەكتى جوعارى ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ ىسىندە الاتىن ورنى ەرەكشە دەپ بىلەمىز. وسى ماقساتقا ەل بيۋدجەتىنەن بولىنگەن قارجىعا 50 جىلجىمالى كەشەن, 16 تىكۇشاق ساتىپ الۋ, 3 پويىز ەمحانانى ىسكە قوسۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعانى بەلگىلى. قازىر «جاردەم» جانە «دەنساۋلىق» پويىزدارى ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىندە جۇمىس ىستەۋدە.
ماۋسىم ايىندا حولدينگ بازاسىندا رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانى ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. بۇل شاراعا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قاتىستى. سانيتارلىق اۆياتسيانى ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ نەگىزگى مىندەتى, اۋە سانيتارلىق كولىگىن پايدالانا وتىرىپ تۇرعىندارعا جەدەل مەديتسينالىق جانە كونسۋلتاتيۆتىك كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرۋ. سونىمەن قاتار, بۇل جۇمىستى جۇيەلى ۇيلەستىرۋ جانە جەتىلدىرىپ وتىرۋ. ورتالىق ءوز قىزمەتىن توتەنشە جاعدايلار, ىشكى ىستەر, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىكتەرىمەن ءوزارا بايلانىستا ارەكەت ەتۋ ارقىلى وتانىمىزدىڭ بۇكىل اۋماعىندا جۇزەگە اسىرادى. وسى تۇساۋكەسەر شاراسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى س.قايىربەكوۆا, ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ, توتەنشە جاعداي ءمينيسترى ۆ.بوجكو, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترى ب.كاماليەۆ «تراسسالىق مەديتسينالىق-قۇتقارۋ بەكەتتەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى اۋماعىنداعى جول-كولىك اپاتتارى كەزىندە ءوزارا ءىس-ارەكەتتەر ەتۋ ءتارتىبى تۋرالى» بىرلەسكەن بۇيرىققا قول قويدى. بۇل ءجيى ورىن الىپ وتىرعان جول-كولىك اپاتتارى كەزىندە زارداپ شەككەندەرگە شۇعىل مەديتسينالىق كومەكتى دەر كەزىندە كورسەتۋگە جانە جول قوزعالىسى قاۋىپسىزدىگىنىڭ پروبلەمالارىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا, اۋىر ناۋقاستاردى ءتيىستى دارىگەرلىك مەكەمەلەرگە, ءتىپتى ءبىزدىڭ حولدينگتىڭ ورتالىقتارىنا جەتكىزۋگە بولادى.
– مەديتسينا سالاسىنداعى وسىنداي وڭ وزگەرىستەر شەتەلگە بارىپ ەمدەلۋشىلەر سانىن ازايتتى ما؟
– بۇل سۇراققا ءدال مىنانداي دەپ جاۋاپ بەرۋ قيىن شىعار. دەگەنمەن, ءوز ەلىمىزدە كوپتەگەن اۋرۋلارعا ەم جاساۋعا مۇمكىندىك تۋدى. وزگە مەملەكەتتەرگە بارىپ ەمدەلۋ دۇنيەجۇزىندە بار ءتاسىل. مىسالى, اقش-تىڭ كەيبىر ازاماتتارى تايلاند, سينگاپۋرعا بارىپ ەم قابىلدايدى. سەبەبى, وندا باعا ارزان, ساپاسى جوعارى. مۇندايدى كەيدە مەديتسينالىق تۋريزم دەسە دە بولادى. دەمالىپ ءجۇرىپ تەكسەرىلەسىڭ, ەمدەلەسىڭ. بولاشاقتا ءبىزدىڭ اتا-جۇرتىمىزعا كەلگەندەر بايتاق دالامىزبەن, ۇلتتىق وركەنيەتىمىزبەن تانىسىپ قانا قويماي ەم الىپ, دەمالىپ جاتسا دەگەن ءبىر ادەمى ءۇمىت بار. قازىرگى دامۋ قارقىنىمىز سول كۇنگە جەتكىزەتىنىنە سەندىرەدى. ايتۋلى مەديتسينالىق مەكەمەلەر جىل ساناپ كوبەيىپ كەلەدى. ەلباسى تاياۋدا كارديوحيرۋرگيا ورتالىعىن اشۋعا كەلگەندە, بۇل ورتالىق ازياداعى ۇلكەن مەديتسينالىق مەكەمە دەگەن ەدى. شىندىعىندا سولاي. بولاشاقتا ءوز وتانداستارىمىزبەن قاتار, ءوزگەلەرگە دە قىزمەت كورسەتىپ, مەديتسينالىق ءتۋريزمدى ورىستەتسەك, ابىرويىمىز بۇگىنگىدەن دە بيىكتەي تۇسەرى ءسوزسىز.
– حولدينگ كەلگەن سىرقاتتارعا كومەك كورسەتۋمەن قاتار, وتاندىق ءدارىگەرلەردىڭ تاجىريبە الماسۋ ورتالىعىنا دا اينالا باستاعانىنا كۋا بولدىق. ءسىزدىڭ بۇل تۋرالى بايلام-پايىمىڭىز قانداي؟
– شىنىندا, بىلىكتى ماماندار توپتاسقان زاماناۋي قۇرال-جابدىقتار الىنعان ورتالىقتاردا ءبىلىم جەتىلدىرۋ, ءوڭىر دارىگەرلەرىمەن تىعىز قاتىناستا بولۋ, عالىمدارمەن كەڭەسىپ وتىرۋ ءىسى ءبىزدىڭ باستى نازارىمىزدا. 2,5 مىڭ ارىپتەستەرىمىز كەلىپ, ءبىلىم جەتىلدىرىپ قايتتى. جالپى, قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ باسشىنىڭ دا, قوسشىنىڭ دا, ءدارىگەردىڭ دە, مەدبيكەنىڭ دە بۇلجىماس پارىزى دەپ ويلايمىن. ءبىزدىڭ دارىگەرلەرگە دەگەن جۇرتتىڭ سەنىمى وتە جوعارى دەپ ايتا الماساق كەرەك. كەيدە مىنانداي دا جاعدايلارعا كۋا بولاسىڭ. ەم, نە كەڭەس الۋعا بارعان ازاماتتاردىڭ كوزى مەن سوزىنە قاراۋدىڭ ورنىنا كەي دارىگەرلەر باسىن تومەن سالىپ جازۋ جازۋدان قولى بوسامايدى. ادامعا كەرەگى الدىمەن جىلى ءسوز, جىلى قاباق قوي. بۇل بولماعان جەردە سەنىم دە جوعالادى. جوعالعان سەنىمدى قالايدا قالپىنا كەلتىرۋىمىز كەرەك. ءبىز وسى ماسەلەنىڭ دۇرىس شەشىلۋىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. ەم جاساردىڭ الدىندا الدىڭداعى ازاماتتىڭ تىنىسىن اشاتىن, جابىرقاعان جانىنا دەم بەرەتىن ءبىراۋىز جىلى ءسوزدىڭ ءوزى ولار ءۇشىن ءدارى-دارمەكتەن ءجۇز ەسە ارتىق. قانشا اتاق لاۋازىمىڭ اسىپ تۇرسا دا, وپەراتسيا جاساعان ادامنىڭ جاعدايىن اندا-ساندا ءبىلىپ تۇرماساڭ, ول ءوزىن-ءوزى تاستاپ جىبەرۋى ءمۇمكىن. ارينە, بۇعان قاراپ دارىگەرلەردى «جۇندەي بەرۋ» كەرەك دەگەن ويدان اۋلاقپىز. ولاردىڭ دا جاعدايىن ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. ەڭ باستىسى, دارىگەرگە كەلگەن ازامات ادامدىق قاسيەتتى بيىك ۇستاسا, دارىگەر مەديتسينالىق ەتيكانى ساقتاپ, جۇمعان جۇدىرىقتاي بىرلىكتە بولسا, ەكى جاعىنىڭ دا جانى جادىراپ, كوڭىلى كوتەرىلىپ جۇرەرى حاق. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, حالىقتىڭ سەنىمىن ورنىقتىرۋعا كۇش سالساق ەكەن. وسى ارادا مىنانداي ءبىر وقيعانى ايتا كەتسەم دەيمىن. ءبىر ازامات بالاسىنىڭ اياعى سىنىپ, گيپس سالدىرعانىن, وعان سەنىمىنىڭ بولماي تۇرعانىن ايتىپ, قايتا تەكسەرۋدى ءوتىندى. ءوتىنىش ورىندالدى, ءبارى جاقسى ەكەن. ءبىز وعان ەندى قالاي دەگەنىمىزدە: «وسىنداي سەنىمسىزدىكتەن قۇتىلساق, كۇمان مەن كۇدىكتەن ارىلساق ەكەن» دەدى. ءبىزدىڭ دە ايتپاعىمىز وسى ەدى.
– ەلجان امانتاي ۇلى, بۇكىل مەديتسينالىق تەرميندەر ءبىر قالىپقا تۇسپەگەن, ءارتۇرلى اۋدارمالار ۇلگىسى قولدانىلىپ جۇرگەننىڭ وزىندە قازاق تىلىندە تازا سويلەۋگە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ, ءبىراز زامانداستارىڭىزدىڭ الدىندا كەلە جاتقانىڭىزدى اڭعارتتىڭىز. بۇل ءوز تالابىڭىزدان با, الدە وتباسىنىڭ ۇلگىسىنەن با؟
– ەكەۋى دە بار دەسەم بولار. ءوز ءتىلىڭدى ءبىلۋ ۇلكەن ابىروي. بىلمەۋ وكىنىش. مەن شەت مەملەكەتتەرگە شىققاندا, ءوز تىلىندە سويلەيتىن سول ەلدىڭ ازاماتتارىنا قاتتى قىزىعىپ قارايمىن. ءاسىرەسە, ءتۇرىك باۋىرلاردىڭ ءوز تىلىنە دەگەن ءىلتيپاتى بولەك. ۇلتتىق رۋحى كوش جەردەن كورىنىپ تۇرادى. ەۋروپاعا بارساڭ دا ەۋروپالىقتار ءوز تىلىندە سويلەيدى. 2001 جىلى يتاليادا بولدىم. «ءسىز قازاقستاننان كەلدىڭىز بە؟» دەيدى, «ءيا, ونى قايدان ءبىلدىڭىز؟» دەپ قايىرا سۇراسام, «بۇرىن ورىس تىلىندە سويلەيتىن ۇزىن بويلى جاپوندىقتار كەلەتىن ءبىزدىڭ ەلگە, ەندى قازاق تىلىندە سويلەيتىن ناعىز قازاقتار كەلەدى» دەپ جىلى جىميعانى بار. مىنە, وزگە جۇرت ءبىزدىڭ ەلدىگىمىزدى مويىنداپ, ءتىلىمىز تۋرالى وسىلاي دەپ جاتقاندا بويىمىزعا انانىڭ اق ءسۇتىمەن داريتىن انا ءتىلىمىزدى بىلمەۋ كۇنا سەكىلدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن سۇلەيمەن مامەت.