وساكاروۆ اۋدانىندا وسىدان ءبىر جارىم جىلداي بۇرىن قۇرعاق قىمىز شىعاراتىن زاۋىت اشىلعانى تۋرالى سۇيىنشىلەپ جازعان ەدىك. وسى باستامانى قولعا العان «ەۆرازيا ينۆەست LTD» جشس شامالى ۋاقىت ىشىندە ءبىرتالاي شارۋانى دوڭگەلەتىپ تاستادى. «Saumal» ساۋدا ماركاسىمەن ىشكى نارىققا شىعارىلعان ونىمدەر وتىمدىلىگىمەن قۋانتىپ, ونى ازىرلەۋشىلەر وسى كۇندەرى قۇرعاق قىمىزدى ەكسپورتقا شىعارۋدى كوزدەپ وتىر.
بىلتىرعى جازدا ۇلتتىق عىلىمي مەديتسينالىق ورتالىق قۇرعاق, ياعني ۇنتاق كۇيگە تۇسىرىلگەن ساۋمالدىڭ قۇرامىن زەرتتەپ كوردى. عالىمدار, اسىرەسە, بۇل ءونىمنىڭ سوزىلمالى باۋىر دەرتىمەن اۋىراتىندارعا ىقپالى مەن قاۋىپسىزدىگىنە دەن قويعان. زەرتتەۋ تاجىريبەسىنە ءوز كەلىسىمىمەن وتىز ادام قاتىستىرىلىپتى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا كۇن سايىن ەكى قاسىق قۇرعاق قىمىز سۋمەن ارالاستىرىلىپ, ەكى مەزگىل بەرىلىپ وتىرعان. ءبىر ايدان كەيىنگى ناتيجە كورسەتكەندەي, بۇل ەمدىك شارانىڭ ەشقانداي كەرى اسەرى بايقالماي, قايتا ناۋقاستاردىڭ سىرقاتى جازىلا باستاعانى بايقالىپتى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينانىڭ جوعارى جەتىستىكتەرىنە قاراماستان, باۋىر اۋرۋىنىڭ اسقىنعان تۇرلەرىندە ونى ايىرباستاعاننان, ياعني ترانسپلانتاتسيا جاساعاننان باسقا امال جوق. دەگەنمەن, قۇرعاق قىمىز وعان دەيىن ءبىرشاما ۋاقىت ۇتۋعا كومەكتەسە الادى ەكەن. اقىرى نە كەرەك, وسى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ نەگىزىندە «Saumal» كەدەن وداعىنىڭ قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەستىك دەكلاراتسياسىنا يە بولدى. ياعني, بۇل ءونىمدى ەندى الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا دا بولادى. «ەۆرازيا ينۆەست LTD» جشس-نىڭ اكتسيونەرلەرى ونى ءبىرىنشى كەزەكتە كورشىلەس رەسەي مەن قىتاي, سونىمەن قاتار ەۋروپا ەلدەرىنە شىعارۋدى ماقسات ەتىپ وتىر.
گەرمانيادا ساۋمالدى العاش بولىپ قۇرعاق كۇيگە ءتۇسىرىپ, وندىرىسكە ەنگىزگەن نەمىستىڭ تەحنولوگ عالىمى گانس تسولمان وساكاروۆ اۋدانىنداعى زاۋىتتى سالىپ, اشۋعا دا ات سالىستى. ول گەرمانياداعى 400 باس بيە ساۋىپ وتىرعان «Kurgestüt Hoher Odenwald» فەرماسىنىڭ قوجايىنى. تسولمانمەن گەرمانيادا كەزدەيسوق تانىسقان جەرلەسىمىز عالىمجان مەيرامبەكوۆ ساۋمال قۇرعاتۋدىڭ پايداسىنا كوزى جەتكەن سوڭ, ونى تەحنولوگياسىمەن بىرگە قازاق توپىراعىنا الىپ كەلدى. ەلارالىق بۇل جوبانى قولداعان «قازاگروقارجى» اق 1 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى نەسيەنى ون جىلعا وڭاي بەردى. باستامانى مەملەكەت تە قولداعان سوڭ, نەسيەنىڭ ۇستەماقى پايىزى, اسىل تۇقىمدى ساۋىن بيەلەر مەن ايعىرلار, قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋ اقىسى كوپ جەڭىلدەدى. وساكاروۆ اۋدانىنداعى زاۋىت ەۋروپالىق جابدىقپەن جىلىنا 10 توننا ساۋمال ۇنتاعىن شىعارا الادى. ولاي بولسا, ءبىزدىڭ ءوڭىر قۇرعاق قىمىز ءوندىرۋدىڭ الەمدەگى ەڭ ءىرى ورتالىققا اينالادى.
ۇنتاق ساۋمال ساقتاۋعا ىڭعايلى بولۋىمەن قاتار, دەنساۋلىققا دا ەش زيانى جوق. ادەتتە, كەز كەلگەن جانۋاردىڭ سۇتىندە جولاي ينفەكتسيا پايدا بولۋى مۇمكىن. ال ساۋمالدى قۇرعاتۋ تەحنولوگياسى ونىڭ قانداي دا ءبىر ينفەكتسيامەن زالالدانۋىنا جول بەرمەيدى. ويتكەنى, ساۋىپ الىنىسىمەن پاستەرلەنەتىن ساۋمال بىردەن اليۋميني قالتاشالارعا سالىنىپ, مۇقيات جابىلادى. بىتەۋ قالتاداعى ءونىم ايتارلىقتاي ۇزاق ساقتالادى ەكەن. قاجەت بولعاندا, ءبىر ليتر سۋعا ءجۇز گرامم ساۋمال ۇنتاعىن سالساڭىز بولدى, كۇبىدە جاڭا ءپىسىلىپ شىققانداي قىمىزىڭىز دايىن!
ءبىر ايتا كەتەرى, ساۋمال ۇنتاعى الدەقانداي سەبەپتەرمەن انا سۇتىنە جارىماي جۇرگەن بوبەكتەر ءۇشىن دە اسا پايدالى كورىنەدى. ءسۇتتىڭ كەز كەلگەن تۇرىندە اقۋىزدىڭ سارىسۋلىق جانە كازەيندىك دەپ اتالاتىن ەكى ءتۇرى بولادى ەكەن. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, ءسابي اسقازانى كازەيندىك توپتى دۇرىس قورىتا المايتىندىقتان, نارەستەنىڭ اسقازان-ىشەك جولى قىزمەتى بۇزىلىپ نەمەسە اللەرگيا بەلگىلەرىنىڭ بايقالاتىنى سودان.
مەيلىنشە پايدالىسى – سارىسۋلىق اقۋىز, ال ول سيىر سۇتىنە قاراعاندا قىمىزدا اناعۇرلىم كوپ. ول شارانانىڭ يممۋنيتەتىن ارتتىرىپ, باكتەريالاردان قورعايدى. ياعني, ساۋمال ۇنتاعى قازىرگى ۋاقىتتا تاعام رەتىندە عانا ەمەس, فارماكولوگيا مەن بالالار تاعامىن ازىرلەۋ باعىتتارىندا دا كەڭىنەن قولدانىلا باستاعانعا ۇقسايدى. ءدال وسى ورايدا كوپشىلىگى جىلقىنى ساۋىپ تا كورمەگەن ەۋروپالىقتار تاعى دا الدىمىزدى وراپ كەتسە, بىزگە قىمىزدى ۇلتتىق سۋسىنىمىز دەپ ايتۋدىڭ ءوزى مۇڭعا اينالىپ جۇرمەسىن. بىزدە قىمىزدى, وندا دا تاڭدايدان ءدامى كەتپەس تابيعي بال قىمىزدى وزەندەي اعىزاتىن مۇمكىندىكتەر مول ەمەس پە؟! جىلقى دەيتىن جىلقىسى, جەر دەيتىن جەرى جوق ەۋروپالىقتاردىڭ قولىنداعى جانۋارلار جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە بولسىن بايلاۋدا تۇرادى ەكەن. گانس تسولماننىڭ فەرماسى نەبارى 200 گەكتار جەردى الىپ جاتقان كورىنەدى. ال وساكاروۆ اۋدانىنداعى «ەۆرازيا ينۆەست LTD» جشس 25 مىڭ گەكتار جەردى جالپاعىنان باسىپ وتىر. مۇنداعى مىڭ جارىم باس جىلقى ەن دالانىڭ مول وتىندا كۇندىز-ءتۇنى ەركىن جايىلىپ ءجۇر. قوراداعى جەم-ءشوبى جانە بار. قازاقستانعا كەلىپ-كەتىپ جۇرگەن تسولمان ءبىزدىڭ ساۋىن بيەلەردەن الىنعان ساۋمال قۇرامىن ابدەن زەرتتەپ, ونىڭ ەۋروپالىق بالاماسىنان اناعۇرلىم ماڭىزدى ەكەنىن مويىنداپ تا قويعان.
پايدانىڭ كوزىن بىلەتىن نەمىس كاسىپكەرى سوناۋ قيىردان قۇر بەكەرگە كەلىپ جۇرمەگەنى بەلگىلى. قىمىزىمىزدىڭ اتى دا, زاتى دا باسقانىڭ قانجىعاسىندا كەتپەي تۇرعاندا, «Saumal» ساۋدا بەلگىسىنە جول اشۋ كەرەك.
قايرات ءابىلدينوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى