وسى ورايدا وبلىستا 5 تۋريستىك باعىت اشىلماقشى. شەتەلدىكتەر نازارىنا «پاۆلودار – ەرتىس جاعاسىنداعى قالا», «باياناۋىل اڭىزدارى – 1», «باياناۋىل اڭىزدارى – 2», «شالداي ورمانىنا ساياحات» جانە «ەرتىس-بايان ءوڭىرى» دەگەن مارشرۋتتار ۇسىنىلماق. بۇل باعىتتاردا تۋريستەر باياناۋىلدىڭ جاسىباي, سابىندىكول كولدەرى, ءماشھۇر ءجۇسىپ كەسەنەسى, عابدۇلۋاحيت حازىرەت كەسەنەسى, «قاز قوناق» ەسكەرتكىشتەرى بار. نەگىزگى مارشرۋتتار ءوڭىردىڭ باياناۋىل, لەبياجى, شارباقتى اۋداندارىنىڭ جانە پاۆلودار مەن ەكىباستۇز قالالارىنىڭ اۋماعىنا ارنالۋى كەرەك. وسى تۋريستىك مارشرۋتتاردى, ساياحاتتاۋ باعىتىنا ەنگەن ءار نىساندى ناقتى تەكسەرىپ بارىپ, كورمەنىڭ ارنايى كوميسسياسى رۇقسات بەرمەك. ويتكەنى, ەرەكشە بايلىعى بار باياناۋىلدىڭ قىزىلتاۋ مەملەكەتتىك زوولوگيالىق قورىعىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ – مىندەت. تۋريستەر بارماقشى بولعان كەلەسى باعىت عابدۋلۋاحيت حازىرەت كەسەنەسى «ەرتىس ورمانى» مەملەكەتتىك تابيعي ورمان رەزەرۆاتى شالداي فيليالى اۋماعىندا قالىڭ قاراعايلى اعاشتار اراسىندا ورنالاسقان. قازىر تۋريستەرگە ارناپ جاسىباي دەمالىس ايماعى, قوڭىر اۋليە ۇڭگىرى, كەمپىرتاس, تورايعىر كولى, سابىندىكول سەكىلدى 13 تۋريستىك باعىتتار جاسالىنۋدا. اسەم تابيعاتپەن تانىستىرۋ ماقساتىندا بيىل تۋريستەر تۇڭعىش رەت اتقا ءمىنىپ ارالايدى. اينالا كيىز ۇيلەر تولى ەتنو-اۋىلدار قۇرىلادى. اۋدان اكىمدىگى دە تۋريستەردى قارسى الامىز دەپ جاسىباي, سابىندىكول, تورايعىر كولدەرىنىڭ جاعالاۋىن جاڭالاپ, اۋدان ورتالىعى باياناۋىل مەن تورايعىر اۋىلىندا جوندەۋ, جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. سونداي-اق, تۋريستەر استانا – قاراعاندى – باياناۋىل باعىتىنداعى اۋە جولىمەن ۇشىپ كەلۋ ءۇشىن سابىندىكولدىڭ جاعالاۋىنا جاقىن جەردەن ۇشاق قونۋعا ىڭعايلى شاعىن اەرودروم سالىنۋدا. ەكسپو-2017 كورمەسى اياسىندا تۋريستەرگە قىزمەت كورسەتەتىن ينسپەكتورلار, ورمانشىلار, ينجەنەرلەر, ەكولوگتاردان قۇرالعان 160 ادام باياناۋىل ءوڭىرى جايلى اقپاراتپەن قامتىلىپ, ءبىلىمىن جەتىلدىرۋدە. باياناۋىلدىڭ تابيعي ەرەكشەلىگى, باتىرلار مەن بي-شەشەندەر, عالىمدار مەن اقىن-جازۋشىلار تۋرالى, تۋريستىك مارشۋرتتار باراتىن تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەر مەن جەر-سۋ اتاۋلارىنىڭ ءمان-ماعىنالارى جايلى اقپان ايىنان باستاپ تانىمدىق ساباق ءوتىپ جاتىر.
فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان» پاۆلودار وبلىسى