وسى تاريحي وقيعاعا وراي «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ءتىلشىسى «قازاقستان» تەلەراديو كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما ءتورايىمى نۇرجان مۇحامەدجانوۆامەن سۇحباتتاسقان ەدى.
– نۇرجان جالاۋقىزى, «قازاقستان» تەلەارناسىنىڭ تولىق قازاق تىلىنە كوشۋى تۋرالى اقپاراتتى ءبىزدىڭ وقىرماندار قۋانىشپەن قابىلداپ جاتىر. وسى يگى قادامنىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ ءوتىڭىزشى؟
– ءجۇز پايىز تەك مەملەكەتتىك تىلدە حابار تاراتاتىن ارنا – قازاقستان مەملەكەتى ءۇشىن جاڭالىق بولعانىمەن, الەم ءۇشىن ءۇيرەنشىكتى نارسە. قازىرگى سپۋتنيكتىك-ساندىق تەحنولوگيا ارقىلى كەز كەلگەن ەلدىڭ تەلەارنالارىن قاراپ شىعىڭىز. ءبارى ەلدەگى تيتۋلدى ۇلتتىڭ تىلىندە ءسويلەپ تۇرادى. ال بىزدەگى جاعداي باسقاشا. قازاقستان تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن الدىمەن وتارلىق, سوسىن «سوۆەتتىك حالىق» جاساۋ ساياساتىن باستان ءوتكىزدى. سول كەزدەگى بيلىك جەرگىلىكتى ۇلتپەن ساناسپاي, كەلىمسەكتەردى قازاق جەرىنە توعىتقانى تاريحتان بەلگىلى. سول كەلگەن ەتنوس وكىلدەرى قازاقستان ازاتتىعىن العان تۇستا جاڭا مەملەكەتتىڭ ازاماتىنا اينالىپ, قازاق ەلىنىڭ تۇرعىندارى بولىپ قالدى. ولاردىڭ ىشىندە ورىستار جانە ورىس تىلدىلەر باسىم ەكەنى بەلگىلى. سوسىن جوعارىداعى كەڭەستىك ساياسات تۇسىندا قازاقتىڭ ءوزىن ورىس تىلىندە سويلەتۋدىڭ نەبىر ارەكەتتەرى جاسالدى. ناتيجەسىندە اتا جۇرتىنداعى ۇلتتىڭ جارتىسى تۇرمىس پەن قىزمەت ءۇشىن ورىس ءتىلىن تۇتىندى. وسىنداي سەبەپتەرگە وراي, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا تەك قازاق تىلىندە جازۋ مەن سويلەۋ ءمۇمكىن بولمادى. ەندى عانا مەملەكەتتىك تەلەارنالاردىڭ بىرەۋىن تولىقتاي مەملەكەتتىك تىلگە كوشىرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
بۇل ورايدا تاپسىرما مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تاراپىنان بولعانىن قالىڭ قاۋىم جاقسى بىلەدى. پرەزيدەنت 2011 جىلعى 1 ناۋرىزدا ءوزىنىڭ جىل سايىنعى ءداستۇرى بويىنشا ەلدەگى ەڭ ىقپالدى اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىمەن سۇحباتتاسۋ كەزىندە «قازاقستان» تەلەارناسى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ تەك قازاق تىلىندە حابار تاراتۋعا كوشەدى دەگەن پىكىرىن ايتتى. سوسىن مامىر ايىنىڭ سوڭىنا قاراي دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ كەزەكتى ءتورتىنشى قۇرىلتايىندا تاعى وسى شەشىمىن تياناقتاي ءتۇستى. ءار ەلدەن كەلگەن قانداستارىمىز بۇل ىزگى نيەتتى قوشەمەتپەن قارسى الدى.
مەملەكەتتىك تىلدە حابار تاراتاتىن ارنا – ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاعى ءبىر جارقىن سيپاتى دەپ سانايمىن. بۇل – مەملەكەتتىك ءتىلدى اسىقپاي, بىراق تۇبەگەيلى ورنىقتىرۋ جونىندە ەلباسى تابانداپ جۇرگىزىپ وتىرعان ۇلكەن ءىستىڭ كەزەكتى ساتىسى.
تازا قازاق تىلىندە سويلەيتىن ارنانى كورۋدى بارشا قازاق ارماندادى. زيالى قاۋىم وكىلدەرى مۇنى تالاي ايتقان. مىنە, پرەزيدەنتتىڭ سارابدال ساياساتى وسى ارماندى اقيقاتقا اينالدىرىپ وتىر. قاراڭىز, مەملەكەتىمىزدە ەشكىم «قازاقستاننىڭ» قازاقشا ءسويلەۋىنە نارازىلىق تانىتقان جوق. جۇيەلى ساياساتتىڭ جەمىسى دەگەن وسى. ءبىز ءبىر كەزدە ءتول تەڭگەمىز شىققاندا قالاي قۋانىپ, جاڭا استانامىز جارقىراتىپ تۇساۋكەسەرىن وتكىزگەندە ءمارتەبەمىز اسقاقتادى. كورشى ەلدەرمەن شەكارامىز ماڭگىلىككە شەگەندەلگەندە توڭىرەگىمىز تۇگەندەلدى دەدىك. مىنا يگى قادامنىڭ ماڭىزىن الگىندەي تاريحي وقيعالاردىڭ قاتارىنا جاتقىزۋىمىز كەرەك.
– تەلەارنانىڭ بىردەن تولىقتاي مەملەكەتتىك تىلدە حابار تاراتۋىنا بۇرىننان كەلە جاتقان الەۋەتى مەن بازاسى جەتكىلىكتى مە؟ وسىعان بايلانىستى قانداي دايىندىق جۇمىستارى جاسالدى؟
– بازاعا قاتىستى مىنانى ايتۋىمىز كەرەك. بەينە مەن دىبىس جازاتىن جانە جەتكىزەتىن تەحنيكا ءۇشىن قانداي تىلدە سويلەپ تۇرعانىڭ ءبارىبىر. ءبىزدىڭ ەفير ۋاقىتىنا بەرىلەتىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس وزگەرمەگەندىكتەن, ءتاۋلىگىنە 20 ساعات حابار كورسەتۋگە بازامىز مىعىم. وعان الاڭداماۋعا بولادى. باسقا ەلدەردەن ساتىپ الىناتىن كوركەم, دەرەكتى فيلمدەر مەن سەريالداردى اۋدارىپ بەرەتىن بۇكىل ەلىمىز بويىنشا ەڭ جەتىلگەن تەحنيكا بار. بۇرىن كورپوراتسيادا ءبىر دۋبلياج اپپاراتى جۇمىس ىستەسە, قازىر ونىڭ قاتارىنا ەكىنشىسى قوسىلدى. ءبىز ورىس, اعىلشىن عانا ەمەس, تۇرىك, كورەي جانە باسقا تىلدەردەن بىردەن قازاقشاعا اۋدارا الامىز. ماماندارىمىزدىڭ قابىلەتىن, الەۋەتىمىزدىڭ قانشالىقتى ەكەنىن وسىدان بايقاۋعا بولادى. اۋدارما ءدۇنيەلەر ەفيردىڭ 30 پايىزدان استامىن قۇرايدى. مۋلتسەريالدار, كورەي مەن تۇرىك سەريالدارى ءوز كورەرمەنىن تاپقانى جۇرتقا ءمالىم. دەگەنمەن, كۇندەلىكتى ەفيردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى ءوزىمىزدىڭ ءتول باعدارلامالاردان تۇرادى.
– نۇرجان جالاۋقىزى, مەن تۋرا وسىعان وراي ءبىر ساۋالدى كولدەنەڭ تارتسام دەپ ەدىم. ەرتەدەن كەلە جاتقان تامسىلگە جۇگىنسەك, ءىس تەتىگىن قاشان دا كادرلار شەشەدى عوي. وسى رەتتە قازاق ءتىلدى بىلىكتى, ساۋاتتى, ءبىلىمدى جۋرناليستەرگە زارۋلىك بايقالىپ جاتقان جوق پا؟
– قازاق ءتىلدى جۋرناليستەرگە ءبىزدىڭ قوعامدا زارۋلىك بولماۋىنا كەيىنگى جىلدارى ايماقتاردا اشىلعان جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرى ءتاۋىر ۇلەسىن قوسقانى بەلگىلى. ءتىپتى, كەيبىر ءوڭىرلەردە ءبىر ەمەس, بىرنەشە جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۋرناليستەر دايارلاندى. راس, قازاقستاننىڭ وسى ماماندىق بويىنشا تاجىريبەلى, عىلىمي اتاقتارى بار پروفەسسور-وقىتۋشى قۇرامى ءارى كەتكەندە ءۇش فاكۋلتەتكە ساباق بەرۋدەن اسپاسى بەلگىلى. سوندا كوپتەگەن وقۋ ورىندارىنىڭ ديپلومدارى جوعارى دەلىنگەنمەن, قارىم-قابىلەتتەرى تالاپقا ساي ەمەس جۋرناليستەر دايارلاعانى راس. كەيبىر ليتسەنزيالاردىڭ الىنىپ, فاكۋلتەتتەردىڭ جابىلۋى ءبىزدىڭ ءسوزىمىزدىڭ راستىعىن دالەلدەيدى.
مەنىڭشە ساۋاتتى, بىلىكتى جۋرناليستەر جالعىز ءبىزدىڭ كورپوراتسياعا ەمەس, بۇكىل ەلگە قاجەت. ايتالىق, تەلەارنا ەفيردەن كورسەتەتىن ءونىمدى تەك ءوزى ازىرلەمەيدى. ءبىز ەفيردىڭ ءبىر بولىگىن ءتۇرلى پروديۋسەرلىك ورتالىقتار مەن جەكە ستۋديالار دايىنداپ اكەلەتىن ءونىمدەرگە ارناۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ياعني, تەلەديدار تىلىمەن ايتقاندا, اۋتسورسينگتە ازىرلەنگەن جوبالاردىڭ سانىن ارتتىرماقپىز. قازىردىڭ وزىندە كورپوراتسيانىڭ «بالاپان» ارناسى وسى تاسىلمەن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ۇلتتىق ارنانىڭ كوپكە تانىس «كورشىلەر», «پاي-پاي شوۋ» باعدارلامالارى دا – اۋتسورسينگ ونىمدەرى. دەمەك, قازاق ءتىلىن جەتىك بىلەتىن, ءوزىنىڭ جۇمىسىن ساپالى اتقاراتىن جۋرناليستەر بىزگە عانا ەمەس, وسى جەكە ورتالىقتار مەن ستۋديالارعا دا قاجەت.
– ارينە, «قازاقستان» ارناسىنىڭ باستى ماقساتى تەك قازاق تىلىندە سايراي بەرۋ دەپ ساناۋعا بولماس. ءتورىمىزدەگى تەلەديدار – تاۋەلسىزدىك زامانىنداعى تاربيە قۇرالدارىنىڭ ءبىرى. ولاي بولسا, باعدارلامالاردىڭ يدەيالىق-ساياسي, تاريحي-تانىمدىق, تاعىلىمدى-عيبراتتىق, قىزعىلىقتى-دۋماندىق تۇرعىسىنان العانداعى تالاپتارعا ساي جاسالۋىنا دا ۇلكەن كوڭىل ءبولىپ جاتقان بولارسىزدار؟
– ءسىز كورەرمەندەر تاراپىنان قويىلاتىن بارلىق تالاپتى ءبىر-اق ءتىزىپ بەردىڭىز. جانە ول – جەكە نەمەسە ءبىر توپ كورەرمەننىڭ ەمەس, سوناۋ التاي مەن اتىراۋ اراسىنداعى قالالار مەن اۋىلدارداعى ميلليونداعان ادامداردىڭ تالابى. بايقاساڭىز, بىرەۋگە تاريحي-تانىمدىق حابارلار ۇناسا, ەندى بىرەۋ سىزشە سيپاتتاعانداي: «قىزعىلىقتى-دۋماندى» باعدارلامانى كورگىسى كەلەدى. باياعى «بايعۇس يزاۋرا» كەزەڭىنەن بەرى تەك سەريالدار كورۋگە بەيىمدەلگەن ادامدار بار. سوندا قايتپەك كەرەك؟ كورەرمەندەردىڭ جاس ارالىعىن ەسكەرۋىمىز قاجەت. ايتالىق, 17-45 جاس نەمەسە 25-65 جاس ارالىعىن قامتيمىز دەگەندەي. ونى «ارنانىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق باعىتى» دەيدى زەرتتەۋشىلەر. قازاقستاننىڭ تەلەنارىعىندا ۇزاق جىلدار قىزمەت ىستەگەن تاجىريبەمە سۇيەنسەم, بۇل – زەر سالۋدى قاجەت ەتەتىن تاقىرىپ. مەنىڭشە, ءاربىر ارنا ءوزىن كورەتىن ادامداردىڭ جاس ەرەكشەلىگىن ەسكەرىپ, سولاردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن باعىتتى تابۋى ءتيىس.
الداعى ۋاقىتتا ءبىز كىمدەرگە كەرەكپىز, ءبىزدىڭ ماقساتتى اۋديتوريامىز كىمدەر دەگەن كۇردەلى ساۋالداردىڭ جاۋابىن انىقتايمىز. ازىرگە ءاربىر باعدارلاما تارتىمدى, قىزعىلىقتى بولۋىنا كۇش جۇمساۋدامىز. مەنىڭشە, ەفيردەن ايتىلعان ءاربىر ءسوز بەن كورسەتىلگەن ءاربىر كورىنىس حالىققا سەبىن تيگىزۋى كەرەك. جايدان-جاي كورسەتىلەتىن حابار مەن سيۋجەت بولماۋى ءتيىس. باستى ولشەمگە «وسىدان حالىققا قانداي پايدا كەلەدى؟» دەگەندى الدىق. بۇل – الماتىدان شىعاتىن اپتالىق باعدارلامالار عانا ەمەس, استانادان كۇندەلىكتى بىرنەشە رەت بەرىلەتىن جاڭالىقتار ءۇشىن دە باستى تالاپ.
– مەملەكەتتىك تىلگە كوشۋ بارىسىندا كورەرمەندەردىڭ ءبىراز بولىگىن جوعالتۋلارىڭىز مۇمكىن عوي؟
– شىنىمدى ايتسام, وسى سۇراق ءجيى مازالايدى. تەلەديدار نارىعىندا ورىس ءتىلدى ورتانى تاستاپ شىعۋ بىزگە ەلەۋلى قارجىلىق قيىندىقتار اكەلۋى مۇمكىن. ويتكەنى, كورپوراتسيا تەك بيۋدجەتكە ماسىل بولماي, ءبىراز شىعىنىن جارنامالىق ءتۇسىم ارقىلى جاۋىپ وتىرادى. ال, جارناما بەرۋشىلەردىڭ ساياساتتا شارۋاسى شامالى. ولار ءوز جارنامالارىن بارىنشا كەڭ اۋديتوريا كورۋىن قالايدى. بۇل ورايدا ءبىز ساپاعا بارىنشا كۇش سالامىز. تەك جاسالۋى ەرەكشە, وتە ساۋاتتى جانە بيىك مادەنيەتتى قازاق ءتىلىن قولدانعان حابارلار ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى سىيلايتىن نەمەسە ۇيرەنەمىن دەيتىن كورەرمەندەردى ساقتاپ قالۋعا ءارى كوبەيتۋگە تىرىسامىز.
جارنامادان باسقا تاعى ءبىر ءجايت, بۇعان دەيىنگى جاسالعان حالىقارالىق كەلىسىمدەر. ايتالىق, ءبىزدىڭ كورپوراتسيا فۋتبولدان 2012 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ بىرقاتار ويىندارىن كورسەتۋ ءۇشىن شارتقا وتىرعان. ءداستۇر بويىنشا ەكى تىلدە حابار بەرۋىمىز كەرەك ەدى... ەگەر وسىنداي حالىقارالىق تەرميندە ايتىلاتىن فورس-ماجور ورىن الىپ جاتسا, كورەرمەندەر ءبىزدى تۇسىنەدى جانە قولدايدى دەگەن سەنىمدەمىن. بۇعان ەلىمىزدەگى ەكى تىلدە قاتار وتەتىن قوعامدىق-ساياسي, الەۋمەتتىك-مادەني الۋان ءتۇرلى شارالاردان جۇرگىزىلەتىن تىكەلەي ەفيردى قوسىڭىز.
ورىسشا جاڭالىقتار جابىلعان سوڭ ىسكەر جانە ساياسي اۋديتوريادا تاعى ويسىراۋ بولۋى ىقتيمال. بالكىم, باستاپقى كەزەڭدە قازاقشا جاڭالىقتاردىڭ استىنا ورىسشا جۇگىرتپە جول بەرىپ تۇرارمىز. بۇل ءوزى ۋاقىتشا شارا بولسا دا, كوپتەگەن ىقپالدى كورەرمەندەردىڭ قازاقشا تولىق ءتۇسىنىپ, سويلەپ كەتۋىنە مۇمكىندىك جاسار.
– قازاقتىڭ ءتىلى عانا ەمەس, ءدىلى, جاندۇنيەسى, الداعى ماقسات-مۇراتتارى ۇلتتىق يدەيامەن ساباقتاسا كورىنەتىندەي قانداي جاڭاشىل باعدارلامالار ۇسىناسىزدار؟ ەلباسىمىزدىڭ سارابدال ساياساتىن اۋىلعا, حالىققا كەڭىنەن ءارى تۇسىنىكتى جەتكىزۋ ورايىندا قانداي جوبالار جۇزەگە اسپاقشى؟ قازاق ءتىلدى «قازاقستان» تەلەارناسى حابارلارىنىڭ نەگىزگى ارقاۋى نە بولماق؟
– ءسىزدىڭ توپەلەگەن سۇراقتارىڭىز قانداي كۇردەلى بولسا, تەلەديداردىڭ تابيعاتى ودان دا كۇردەلى. ونىڭ گازەتتەن نەمەسە راديودان باستى ەرەكشەلىگى – دايىندالۋعا كەتەتىن ۋاقىتتىڭ ۇزاقتىعىندا. ءبىر كۇندە دەكوراتسيانى نەمەسە باعدارلامانىڭ گرافيكالىق بەزەندىرىلۋىن جاساپ تاستاۋ مۇمكىن ەمەس. ونىڭ سىرتىندا مۋزىكاسى, كيىم, تيترى, لەد ەكرانى دەگەندەي ونداعان ساباقتاس جۇمىستار اتقارىلادى. ەڭ باستىسى, جاڭا باعدارلامانىڭ كىلتى تابىلۋى كەرەك. بۇل كرەاتيۆتى ويلايتىن پروديۋسەرلەردىڭ, ستسەناريستەردىڭ, شىعارماشىلىققا جاۋاپ بەرەتىن باسشىلاردىڭ ۇدايى ىزدەنەتىن ءورىسى. ءاربىر جاڭا باعدارلامادا تىڭ شەشىم, سونى كورىنىس, بۇرىن بولماعان وزەك جاتۋى ءتيىس. جوبالارعا كەلسەك, ولار بارشىلىق. كەيبىرەۋلەرىنىڭ ازىرلىگىن ارىپتەستەرىم مەن قىزمەتكە كەلگەنگە دەيىن باستاپ كەتىپتى. ەندى ولاردى جول ورتادان دوعارۋعا بولمايدى. ويتكەنى, ءبىرشاما قارجى جۇمسالىپتى. جۋىق ارادا كورەرمەندەرگە «الاڭ» جانە «ساز-تولعاۋ» باعدارلامالارى ۇسىنىلادى. تاعى ءبىر جاڭا جوبا – ەلىمىزدەگى بارشا مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ كوزايىمىنا اينالاتىن باعدارلاما «يمان» دەپ اتالادى. ءداستۇرلى يسلام ءدىنىنىڭ ومىرلىك قاعيدالارىن تالداۋعا ارنالعان, ادام بويىنداعى يماندىلىقتى پاش ەتەتىن جوبا بۇل. شىنى كەرەك, كەيىنگى كەزدە ءدىن سالاسىنداعى وقىس وقيعالار بارشانى ويلاندىرۋدا. مەملەكەتتە ءدىن ىستەرى جونىندەگى اگەنتتىك قۇرىلدى. ۇلت بولاشاعى مەن قاۋىپسىزدىگىنە قاجەت بۇل تاقىرىپقا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋعا ءتيىستىمىز.
سايىپ كەلگەندە, ءبىزدىڭ تاۋلىك سايىن جيىرما ساعات بەرەتىن بارلىق حابارلارىمىزدىڭ وزەگى – حالىققا پايداسىن تيگىزۋ. كورەرمەنگە وي سالىپ, ولاردى تالپىندىرۋعا ءتيىستىمىز. سوندىقتان, ءاربىر باعدارلامانىڭ اپتالىق, ايلىق, توقساندىق, جىلدىق ىقپالى قانشالىقتى بولدى دەگەندى تەرەڭ تالدايمىز. سوعان وراي ءتيىستى شەشىمدەر قابىلدايمىز.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ «قازاقستان» تەلەراديو كورپوراتسياسىنا ۇلكەن تالاپتار قويدى. حالىقپەن ەتەنە بولۋدى, ەل ىشىندە ەلەۋسىز قالىپ جاتقان جاقسى ىستەردى كورسەتۋدى مىندەتتەدى. دەمەك, كورپوراتسيا قۇرامىنداعى «قازاقستان», «بالاپان» جانە «مادەنيەت» تەلەارنالارىنىڭ, قازاق راديوسى مەن «استانا» جانە «شالقار» راديولارىنىڭ, سوسىن 14 ايماقتىق فيليالداردىڭ جۇمىس ارقاۋى وسى بولماق.
– تەلەارناعا قازاق زيالىلارىنىڭ, ۇلتىمىزعا بەلگىلى اۋزى دۋالى قايراتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋى قاي دارەجەدە ورىن الماق؟ ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, ادەت-عۇرىپتارىمىزدىڭ ناسيحاتتالۋى الداعى كەزدە جاڭا ساتىعا كوتەرىلىپ, سونى مازمۇنعا يە بولا ما؟
– تەلەارنا قازىردىڭ وزىندە زيالى توپپەن تىعىز بايلانىستا. ءبىزدىڭ ەفيردەگى «كەلبەت» پەن «مەنشىكتى مەكەن», «سىر-سۇحبات», «سەگىز قىرلى» وسى زيالى قاۋىم وكىلدەرىن قامتيدى. ونىڭ سىرتىندا قازاقتىڭ ومىردەن ءوتىپ كەتكەن بەلگىلى تۇلعالارىن ەسكە تۇسىرەتىن «سونبەس ساۋلە» بار. كۇنىنە ەكى جارىم ساعات ەفيردەن جۇرەتىن «تاڭشولپاننىڭ» قوناقتارى مەن كەيىپكەرلەرى دە – ونەر مەن مادەنيەت قايراتكەرلەرى.
ال زيالى قاۋىم وكىلدەرىن «قازاقستان» تەلەارناسى مەن قازاق راديوسىنىڭ جۇمىسىن شيراتۋعا تارتۋ جاعىنان جوسپار جاساپ جاتىرمىز. اقىلداستار القاسى قۇرىلادى. بۇل سالادا قىزمەت ىستەپ كەتكەن تاجىريبەسى بار سۇلتان ورازالينوۆ, دۋلات يسابەكوۆ باستاعان تۇلعالاردى ءجيى جيناپ, پىكىرلەرىنە قۇلاق تۇرەتىن بولامىز. ونداي كەڭەسشى ينستيتۋتقا ايەلدەر, ءدىن وكىلدەرى, جەكە كاسىپتىڭ ادامدارى, رەكتورلار دا تارتىلادى.
ساۋالىڭىزدىڭ ەكىنشى بولىگىندەگى سالت-ءداستۇر, ادەت-عۇرىپتار ناسيحاتتالۋىنا كەلسەك, ول قازىردىڭ وزىندە ءبىرقاتار باعدارلامالاردان كورىنىس تاپقان. «قازاقستان» ارناسىندا ازىرلەنىپ جاتقان جاڭا «ساز-تولعاۋ» جوباسىنىڭ اتىنىڭ ءوزى-اق سۇراعىڭىزعا جاۋاپ بەرىپ تۇر. قىركۇيەك ايىنىڭ اياعىندا رەسپۋبليكالىق ەفيرگە جول تارتاتىن «ءمادەنيەت» ارناسىنىڭ بارلىق 16 ساعاتتىق باعدارلامالارى ءبىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ جاقسى سيپاتىن تەگىس قامتيتىن بولادى.
– نۇرجان جالاۋقىزى, تەلەارنانىڭ تۇگەلدەي قازاق تىلىنە كوشۋى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ حالىققا سىيلاعان تاماشا تارتۋى دەپ بىلسەك, ەندى بۇعان قوسىمشا ءسىز تىزگىنىن جاڭادان قولعا العان كورپوراتسيا تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىنا قانداي تارتۋ-تارالعىلار ازىرلەمەك؟
– ءيا, قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن ۇلتتىق ارنا ەفيرىن تولىق قازاق تىلىنە كوشىردىك. بۇل – شىنىندا ەلىمىزگە ۇلكەن تارتۋ. ءوز كەزەگىندە ۇكىمەتىمىز «قازاقستان», «حابار», «مير» سياقتى مەملەكەتتىك جانە مەملەكەتارالىق ارنالاردىڭ استانادا بولۋىن قاراستىرىپ, ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىنان ۇلكەن مەديا ورتالىق سالىپ جاتىر. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى مەرەكەلەنەتىن كۇنى ءبىز بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترىمىز اسقار جۇماعاليەۆ باس بولىپ, جەتەكشى ارنالاردىڭ سول جاڭا ورتالىقتان حابار بەرۋىن قامتاماسىز ەتپەكپىز. بىرەر جىل بۇرىن «ەگەمەن قازاقستان» استانادا جاڭا قونىسقا كوشكەندە, بۇكىل ەلىمىز قۋانعان. ەندى سونداي قۋانىشتى ءساتتى بىزدەر دە باسىمىزدان كەشپەكپىز.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قازىردىڭ وزىندە ءبىزدىڭ ەفيرىمىزدەن كورىنىس تاپقان. ەندى ارنايى تۇسىرىلگەن 20 سەريالى دەرەكتى فيلمدەر جەلىسىن باستايمىز.
بيىل بىزدە تاعى ءبىر اتاۋلى كۇن بار. ول قازاق راديوسىنىڭ 90 جىلدىعى ەدى. ءوزىمىز كوزىن كورگەن انۋاربەك بايجانباەۆتىڭ, ءتىپتى كۇنى كەشە رەسپۋبليكا كولەمىندە 80 جىلدىعى اتالىپ وتكەن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ, ارامىزدا جۇرگەن ارداقتىلارىمىز ەرمەك سەركەباەۆ, ەسكەندىر حاسانعاليەۆ, نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ, ساۋىق جاقانوۆانىڭ جانە باسقا ءبىرتۋارلاردى قارا شاڭىراقتا باسىن قوسىپ, تويىن ارنايى اتاپ ءوتۋ جوسپارىمىزدا بار. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنەن اسقان قاسىمحان ەرسارين اعامىز باستاعان ارداگەرلەرىمىزدى قۇرمەتتەۋ دە – پارىزىمىز. كەزىندە ءسىزدەردىڭ گازەتتەن ءبولىنىپ شىعىپ, قازاق دالاسىنداعى ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارىنىڭ قارلىعاشى بولعان قازاق راديوسىنىڭ تويىنا بارشالارىڭىز اتسالىسادى دەپ ويلايمىن.
– البەتتە, ەڭبەكتەرىڭىزگە جەمىس تىلەيمىز.
اڭگىمەلەسكەن قورعانبەك امانجول, الماتى.
سۋرەتتى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.