بۇل جولى مەملەكەت باسشىسى سىرلاسۋدىڭ ءپىشىنىن جان تەبىرەنتەرلىك ماقالا تۇرىندە دۇنيەگە كەلتىردى. رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى بۇل ەڭبەكتىڭ ماڭىزدىلىعى سوندا, ول ءبىزدىڭ الداعى ۋاقىتتارداعى رۋحاني بايلىعىمىزدى ساقتاي وتىرىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى جاڭعىرتۋ جونىندەگى وي-تولعانىستارعا تولى بولدى. وسى جاڭعىرۋ ارقىلى ەلدىك ماقسات پەن مەملەكەت قۇرىلىمىن, قازاق ەلىنىڭ تاريحي مۇرالارىن الداعى الىس بولاشاققا جەتكىزۋدىڭ جايى كەڭىنەن قامتىلدى. پرەزيدەنت ماقالاسى قوعامدى ءدۇر سىلكىندىرگەن وراسان زور ماڭىزى بار وقيعالاردىڭ ءبىرى بولدى. سونىڭ ىشىندە بىزگە ۇلتتىڭ ءوزىنىڭ ۇلتتىق كودىن, گەنەتيكالىق جادىسىن ساقتاپ قالۋ تۋراسىندا ايتىلعان تۇجىرىمدار قاتتى ۇنادى. سەبەبى, ءوزىنىڭ بولمىسىنان, قۇنارلى توپىراعى مەن تامىرىنان اجىراعان حالىقتىڭ كەلەشەگى دە كۇماندى, ەرتەڭىنەن ەرەسەن ەڭسە كۇتۋ قيىن. ەلباسىنىڭ بۇل ەڭبەگىن جاي ماقالا دەڭگەيىندە باعالاپ قويا سالۋعا تاعى بولمايدى. ول مازمۇنى مەن ءپىشىنى, ءمانى مەن ماڭىزى جاعىنان بۇدان الدەقايدا اۋقىمدى. سوندىقتان ءوز باسىم رۋحاني جاڭعىرۋ باعىتىندا الدا اتقارىلاتىن ءىس-شارالار تالدانىپ كورسەتىلگەن قۇجات دەڭگەيىندەگى بۇل ماقالانى ۇلت رۋحانياتىنىڭ كەڭ كولەمدى باعدارلاماسى رەتىندە, قابىلدادىم. ول شىنىندا دا ءبىزدىڭ XXI عاسىردىڭ بەلەستەرىنەن ءوتىپ, بيىگىنە شىعۋ جولىنداعى باعىت-باعدارىمىزدى كورسەتەتىن وزىندىك ءبىر مانيفەست سياقتى. دەمەك, ۇلتىمىزدىڭ جاندانۋ سيپاتىنداعى جاڭعىرۋىن, جاڭا زامان تالاپتارىنا ساي دامۋ داڭعىلىنا ءتۇسۋىن قالايتىن ەلىمىزدىڭ ءاربىر وزىق ويلى, سانالى ازاماتى ۇلت رۋحانياتىن جاڭعىرتۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدى قازىردەن باستاپ كەتۋلەرى كەرەك. جاڭا قۇجاتتىڭ سالماعى مەن سالدارى ەكونوميكالىق, ساياسي جاڭعىرۋدان ەشبىر كەم تۇسپەيدى. ءتىپتى, ماڭىزى جاعىنان سولاردان كەيبىر اسپەكتىلەرى بويىنشا جوعارى تۇرادى. سوندىقتان دا ول ۇلتتىڭ جاڭعىرۋى رەتىندە قابىلدانىپ وتىر. ەلىمىزدىڭ الەمدەگى باسەكەلەستىك دۇرمەگىنە قوسىلا وتىرىپ, جاھانداعى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنان تابىلۋ ماقساتىنداعى ۇمتىلىسى دا وسى رۋحاني بايلىقتى ارتتىرۋمەن قاتارلاسا ءجۇرىپ وتىراتىن بولۋى كەرەك. وسى كەزەڭدە ونى كۇشەيتە تۇسكەن ءلازىم. ويتكەنى, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ تەك قانا ەكونوميكاعا بايلانىستى ماسەلە ەمەس. ءبىز قۇرعان قازاق مەملەكەتىنىڭ, ياعني ءبىزدىڭ مىڭداعان جىلعى تاريحىمىزداعى قۇندىلىقتاردىڭ بارلىعى بويىمىزدا بولعانى ءجون. ەلباسى ءوزىنىڭ ماقالاسىندا: ء«بىز ءححى عاسىردىڭ جاھاندىق كارتاسىندا ەشكىمگە ۇقسامايتىن, دەربەس ورنى بار ۇلت بولامىز دەسەك, «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا ءتيىسپىز. الەم ءبىزدى «قارا التىنمەن» نەمەسە سىرتقى ساياساتتاعى ءىرى باستامالارىمىزبەن عانا ەمەس, مادەني جەتىستىكتەرىمىزبەن دە تانۋى كەرەك» دەپ, تايعا تاڭبا باسقانداي ەتىپ اتاپ كورسەتتى. راسىندا دا, ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ دىڭگەگى رۋحاني بايلىقتاردان باستالادى. ونى حالقىمىزدىڭ بويىندا عاسىرلار بويى قالىپتاسقان مادەني, تاريحي قۇندىلىقتارى كوتەرىپ تۇرادى. جاھاندانۋ داۋىرىندە وسىلايشا ءوزىنىڭ بولمىس-ءبىتىمىن ساقتاپ قالعان ۇلت قانا ۋاقىت تولقىنىمەن بىرگە جۇتىلىپ كەتپەيدى. پرەزيدەنت ماقالاسىنىڭ سوڭعى جاعىندا بۇل ماسەلەگە سالماق سالا كەلىپ, ءومىر سۇرە ءبىلۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك ەكەنى, وزگەرە بىلمەگەن حالىقتاردىڭ تاريحتىڭ شاڭ-توزاڭىندا قالىپ قوياتىنى ايتىلعان. ولاي بولسا, رۋحاني جاڭعىرۋ بۇگىنگى زامان تالابى. وركەنيەت كوشىنە ىلەسە الماي, قالىپ قويماۋ ءۇشىن دە بۇل بىزگە كەرەك.
بيبىگۇل ءنۇسىپجانوۆا, ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور
الماتى