ەلىمىزدىڭ باس پروكۋراتۋراسى زياتكەرلىك مەنشىك تۋرالى زاڭنامالاردىڭ قولدانىلۋىنا تەكسەرۋ جۇرگىزگەندىگى تۋرالى كەشە قۇزىرلى ورگاننىڭ رەسمي وكىلى جاندوس ومىراليەۆ بىرقاتار تىڭ اقپاراتتار تاراتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 3,5 مىڭنان استام زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالىپ, ولاردى جويۋ بارىسىندا 50-دەن استام پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىلەرى ەنگىزىلگەن.
جالپى, اۆتورلىق قۇقىق جانە ساباقتاس قۇقىقتار تۋرالى زاڭناما تالاپتارىنا سايكەس, اۆتورلاردىڭ مۇددەلەرىن ءبىلدىرۋ ءۇشىن اۆتورلىق قوعامدىق ۇيىمدار قۇرىلادى. قازىرگى تاڭدا, ەلىمىزدە وسىنداي 7 ۇيىم جۇمىس جاسايتىن كورىنەدى. ولار پايدالانۋشىلاردان كەلىپ تۇسكەن قاراجاتتاردى جيناستىرادى جانە ولاردى زياتكەرلىك مەنشىك يەلەرىنە تولەۋدى جۇزەگە اسىرادى. سونداي-اق, بۇل قوعامدار جينالعان قاراجات ەسەبىنەن وزدەرىنىڭ ناقتى شىعىستارىن جاۋىپ وتىرادى. بۇل تالاپتار زاڭدا كورسەتىلگەن.
الايدا, تەكسەرۋ كورسەتكەندەي, ءىس جۇزىندە قازىرگى قالىپتاسقان جاعداي اۆتورلارعا ولاردىڭ زياتكەرلىك ەڭبەك نىساندارىن پايدالانعانى ءۇشىن ءتيىستى سىياقى الۋىنا كەپىلدىك بەرمەي وتىر, دەيدى ج.ومىراليەۆ. زاڭنامالاردا اۆتورلىق قوعامداردىڭ پايداسىنا ۇستاپ قالاتىن قاراجاتتىڭ بەلگىلى ءبىر پايىز شەگىن كورسەتەتىن تىكەلەي نورمالار جوق. بۇل ءوز كەزەگىندە اتالعان قوعامدارعا كەلىپ تۇسكەن اقشا قاراجاتتارىن ءوز قالاۋلارى بويىنشا جۇمساۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى. تەرگەۋ كورسەتكەندەي, سوڭعى ەكى جىلدا اۆتورلىق قوعامدارعا كەلىپ تۇسكەن 896,5 ملن. تەڭگەدەن اۆتورلارعا نەبارى 521,5 ملن. تەڭگە عانا ءتولەنگەن, قالعان 375 ملن. تەڭگەنى قوعامدار ءوز قاجەتتىلىكتەرىنە جۇمساعان. ماسەلەن, 2010 جىلى «قازاق اندەرىن ورىنداۋشىلار» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى پايدالانۋشىلاردان كەلىپ تۇسكەن 9, 1 ملن. تەڭگەنىڭ 8, 6 ملن. تەڭگەسىن قوعام شىعىستارىنا جاتقىزعان. وسىعان ۇقساس فاكتىلەر «ءان اۆتورلارىنىڭ وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى قىزمەتىندە دە انىقتالدى.
زاڭنامالاردىڭ جەتىلدىرىلمەۋى سالدارىنان مەنشىك يەلەنۋشىلەرگە سىياقىلاردى ءتىپتى تولەمەۋ فاكتىلەرى دە ورىن العان. ماسەلەن, «دەمەۋ» «پروديۋسسەرلەر مەن ورىنداۋشىلار وداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنە فونوگراممالاردى پايدالانعانى ءۇشىن پايدالانۋشىلاردان 8,4 ملن. تەڭگە كەلىپ تۇسكەن. الايدا, وسى سومانىڭ بىردە-ءبىر تەڭگەسى قۇقىق يەلەنۋشىلەرگە تولەنبەگەن.
اۆتورلىق اتالعان قوعامداردى ءتيىستى زياتكەرلىك مەنشىك يەلەرىن انىقتاۋ بويىنشا قاجەتتى جۇمىس جۇرگىزۋگە ىنتالاندىرمايدى. سونىڭ سالدارىنان الىنعان سىياقىلار ولاردىڭ تولىق يەلىگىندە قالىپ وتىر. ماسەلەن, «قازاقستاندىق اۆتورلىق قوعام» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنە اۆتورلاردى ىزدەستىرۋدى – قوعامنىڭ سايتىنا جانە الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسى اۋماعىندا تاراتىلاتىن باسپا باسىلىمدارىندا اقپارات ورنالاستىرۋ جولىمەن عانا جۇرگىزىلگەن. سونىڭ سالدارىنان, سوڭعى بەس جىلدا تالاپ ەتىلمەگەن گونورارلاردىڭ جالپى سوماسى 63, 5 ملن. تەڭگە قۇراعان. ولاردى كەيىن قوعام ءوز قالاۋى بويىنشا جۇمساعان.
تەكسەرۋدە ليتسەنزيالانعان شارتتاردى تىركەۋ تۋرالى زاڭ تالاپتارىن جاپپاي ورىنداماۋ فاكتىلەرى دە انىقتالدى. ينتەرنەت جەلىسىندەگى اۆتورلىق قۇقىقتى قورعاۋعا تالداۋ جاساۋ دا باقىلاۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تاراپىنان ءتيىستى جۇمىستىڭ ۇيىمداستىرىلماعانىن كورسەتتى. ينتەرنەت جەلىسىنىڭ قازاقستاندىق سەگمەنتىندە اۆتورلىق قۇقىقتى بۇزۋعا اشىق جول بەرىلىپ وتىر. قازاقستاندا رەسمي ساتۋعا ءالى كەلىپ تۇسپەگەن فيلمدەر نەمەسە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋلەر سايتتاردا ءورىپ ءجۇر. كەيبىر سايتتاردىڭ پيراتتىق كونتەنتتەرى مىڭداعان بىرلىكتەرمەن ەسەپتەلەدى.
وسى انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ بارلىعى بويىنشا باس پروكۋراتۋرا ادىلەت ءمينيسترلىگىنىڭ اتىنا ۇسىنىس ەنگىزدى. زاڭنامالارعا قۇقىق يەلەنۋشىلەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان وزگەرىستەر ەنگىزۋگە باستاماشى بولۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق ىشكى ىستەر ورگاندارىمەن ءجانە باسقا دا مۇددەلى ورگاندارمەن ءوزارا ارەكەتتە ينتەرنەت جەلىسىندە زياتكەرلىك مەنشىك نىساندارىن زاڭسىز تاراتۋدىڭ جولىن كەسۋ ءجونىندەگى جۇمىستاردى كۇشەيتۋ ۇسىنىلدى دەيدى رەسمي وكىل.
الەكساندر تاسبولاتوۆ.