ەلىمىزدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان «سالاماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ كوزدەگەن ماقساتى – مەديتسينالىق مەكەمەلەردى سوڭعى ءۇلگىدەگى تەحنولوگيامەن جابدىقتاۋ, سول تەحنولوگيانى جەتىك مەڭگەرگەن مامانداردى دايارلاۋ بولسا, مۇنىڭ ءوزى سوڭعى جىلدارى وزەكتى ماسەلەگە اينالۋدا. بۇل, تۇپتەپ كەلگەندە, اۋىرعان سوڭ ەمدەلۋدى ەمەس, سول اۋرۋدى بولدىرتپاۋدى جاقتايتىن باعدارلاما.
رەسپۋبليكادا قان اينالىمى جۇيەسى اۋرۋلارىنىڭ ىشىندە جۇرەك-قان تامىرلارى دەرتتەرىنىڭ كەڭ تاراعانى ءارى ءولىم-ءجىتىمنىڭ كوبەيۋى قازاق قوعامىن الاڭداتىپ وتىرعانى بەلگىلى. سوڭعى جىلدارى جاڭا تەحنولوگيانى ەنگىزۋ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋ ناتيجەسىندە بۇل اۋرۋلارمەن كۇرەستىڭ دە قارقىن الا باستاعانى سەزىلەدى. جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنىڭ ىشىندە قوعامىمىزدا ەڭ كوپ كەزدەسەتىن اۋرۋ ستەنوكارديا, اتەروسكلەروز, يشەميا, ميوكارد ينفاركتىسى سياقتى سىرقات تۇرلەرى دەندەپ تۇر. بۇلار جالپى العاندا, قان اينالىمى جۇيەسىنىڭ اۋرۋلارى. قازاقستان وسى اۋرۋلار بويىنشا ءولىم-ءجىتىم جاعىنان تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا ەكەن. ارينە, وكىنىشتى.
ەلىمىزدە مەديتسينانىڭ وسى زاماندىق دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ قوندىرعىلارى پايدالانىلىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى يگەرۋدىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى بەسجىلدىقتا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ءبىرشاما تۇراقتالعانىن اتاپ وتۋگە بولادى. رەسپۋبليكادا نەگىزىنەن ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس ءۇش باعدارلاما بويىنشا جۇزەگە اسۋدا. ولاردىڭ ءبىرىنشىسى – اۋرۋ بەلگىلەرىن ەرتە انىقتاۋعا نەگىزدەلگەن بولسا, ونىڭ ءوزى ەكى باعىتتا جۇزەگە اسىپ جاتىر. ايەلدەردىڭ جاتىر موينى ىسىكتەرى مەن ءسۇت بەزدەرى ىسىكتەرىن ەرتە انىقتاۋ ارقىلى ولاردىڭ بويىندا ەندى-ەندى عانا پايدا بولىپ كەلە جاتقان قاتەرلى دەرتتىڭ اسقىنىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋگە بولادى دەيدى ماماندار. ەلىمىز بويىنشا قاتەرلى ىسىكتىڭ الدىن وكپە ءىسىگى بەرمەي كەلە جاتىر ەكەن. كەيىنگى ورىنداردى ءسۇت بەزى, تەرى, اسقازان قاتەرلى ىسىكتەرى يەمدەنگەن.
80 جىلدىق تاريحى بار پرەزيدەنتتىڭ ءىس باسقارماسىنا قاراستى ورتالىق كلينيكالىق اۋرۋحانادا ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا ايرىقشا ءمان بەرىپ, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ ءتيىمدى ادىستەرىن پايدالانىپ, ىسكە سەرگەك قاراۋ ەرەكشە نازارعا الىنعان. مۇندا ناۋقاستىڭ جاعدايىن الدىن-الا ءبىلىپ, شۇعىل شارا قولدانىلادى. ەمدەۋ, دەرتتەردى انىقتاۋ, وپەراتسيا جاساۋ جونىنەن ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتىپ وتىرعان ۇجىمدا ءومىر بويى ىزدەنىستە ءجۇرەتىن, تالاي ادامداردىڭ كوڭىلىنە شۋاق سەۋىپ, دەنگە شيپا, بويعا قۋات سىيلاپ جۇرگەن ءامبەباپ ماماندار قاتارى مول. ءبىز بۇگىن سونداي اق حالاتتى ابزال جانداردىڭ ءبىر توبىن ءسىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا كەيبىر قالتالىلاردىڭ ىشىندە شەتەل اسىپ ەمدەلىپ جاتقاندار بار. «باسقا ەلدە سۇلتان بولعانشا, ءوز ەلىڭدە ۇلتان بول» دەمەكشى, باسقا ەلگە بارۋدىڭ قاجەتى جوق. ەلىمىزدە ەمدەلۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرى بار, دەيدى ماماندار. مەديتسينا سالاسىنا جىل سايىن ميللياردتاعان قاراجات بولىنۋدە.
قر پرەزيدەنتى ءىس باسقارماسىنىڭ كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ ۇجىمىنا ادال ەڭبەكتەرىنىڭ جەمىسىن كورە بەرىڭدەر, ەل قۇرمەتىنە بولەنە بەرىڭىزدەر دەگىمىز كەلەدى.
عالىم قۇراش, جۋرناليست.