«... 2009 جىلى پوليتسيا ءبولىمىنە قىدىرباەۆ بەكەجان باستىق بولىپ كەلگەننەن باستاپ مەنى نەگىزسىز قۋدالاۋعا كوشتى. ونىڭ باسى بىلاي باستالعان ەدى: بىردە مەنى باستىق كابينەتىنە شاقىرىپ الىپ, «ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنەن تەكسەرۋ كەلە جاتىر, سولارمەن كەزدەسكەندە مەنى قولداپ سويلەيتىن بول. ءبىز اعايىنبىز عوي, باسقا اۋىلدىڭ جىگىتتەرىنە سەنىم جوق. ءوزىمىزدىڭ جىگىتتەردى سويلەۋگە دايىنداپ قويدىم» دەدى. بىراق مەن باستىقتىڭ ايتقانىنا كونبەدىم. كوميسسياعا تەك شىندىقتى عانا ايتىپ, اقيقاتتى جازىپ بەردىم. قىدىرباەۆ بەكەجان سول كۇننەن باستاپ, ءوزىنىڭ ورىنباسارى سەيدۋاليەۆ ابدىعانيدى مەنىڭ سوڭىما سالىپ قويدى. سول كەزدەن باستاپ مەنىڭ ىستەگەن جۇمىسىمدى جوققا شىعارىپ, ادىلەتسىز تالاپتار قويىپ, قالاي دا جۇمىستان كەتىرۋدىڭ جولدارىن قاراستىردى...».
«ەگەمەن قازاقستانعا» ارىز جازىپ وتىرعان – مارحابات ۇسەنوۆا. شەنى – پوليتسيا كاپيتانى. قىزمەتى – شىمكەنت قالالىق ىشكى ىستەر باسقارماسى ءال-فارابي اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى.
– بۇرىندارى ايەل بالاسىنىڭ جۇمىسى وتباسى-وشاق قاسىندا بالا ءوسىرۋ عانا دەپ بىلەتىنبىز, – دەيدى مارحابات بىزبەن اڭگىمەسىندە. ال بۇگىنگى كۇنى ايەل زاتى ءوزىنىڭ قاي نارسەگە بولماسىن قابىلەتتى ەكەنىن دالەلدەپ شىقتى. قازىرگى كەزدە ايەل – كاسىپكەر, ايەل – مەملەكەتتىك قىزمەتكەر, ايەل – اكىم, ايەل – دەپۋتات, ايتەۋىر قوعامداعى بارلىق سالادا ايەلدەر ارالاسپاعان جەر جوق دەۋگە بولادى. ەلباسىمىز ايەلدەردىڭ قوعامداعى ورنىن جوعارى باعالاپ, گەندەرلىك ساياساتقا ۇلكەن ءمان بەرۋدە. بىراق پرەزيدەنتىمىزدىڭ ساياساتىن ءتۇسىنبەگەن نەمەسە تۇسىنگىسى كەلمەگەن كەيبىر باسشىلارىمىزدىڭ ايەلگە دەگەن كوزقاراسى تۇزەلەر ەمەس.
– سەن اشىنىپ وتىرىپ, اششىراق ايتىپ جىبەرگەن جوقسىڭ با؟
– مۇنى مەن ءوز باسىمنان وتكىزىپ جۇرگەن جاعدايمەن ناقتى ايتىپ بەرە الامىن. بەكەجان قىدىرباەۆ 2011 جىلى 4 ناۋرىزدا ءال-فارابي ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتىنەن اۋىسىپ كەتتى دە, ورنىنا كەلگەن جاڭا ءبولىم باستىعى باۋىرجان سەلتانوۆقا مەن تۋرالى تەرىس پىكىر تۋعىزىپ, بار جۇمىسىمدى جوققا شىعارىپ, ماعان سەبەپسىز قاتاڭ سوگىس بەرگىزدى. بىراق سەلتانوۆ مىرزا بۇل سوگىستى نە ءۇشىن بەرگەنىن ءوزى دە ءتۇسىنبەيدى. سول سوگىستىڭ ءبىر داناسىن بەرۋدى سۇرادىم. بەرمەدى. سوندا دا سوگىس بەرىلدى, وعان قاتىستى بۇيرىق جينالىستا ۇجىمنىڭ الدىندا جاريالاندى. سوعان قاراماستان, ماعان سوگىس بەرىلدى مە, بەرىلمەدى مە, بەرىلسە, نە ءۇشىن بەرىلدى, ءالى كۇنگە دەيىن انىقتاي الماي ءجۇرمىن. وسى سوگىستى نەگىزسىز بەرگەنى ءۇشىن باۋىرجان سەلتانوۆقا سۇراق قويعان ەدىم. بىراق ول: «سەن كابينەتتەن شىق, مەن سەنىمەن ءسويلەسپەيمىن. ال ساعان سوگىس بەرۋگە ۇسىنىس جاساعان ءا.سەيدۋاليەۆ مەنىڭ ورىنباسارىم, مەن وعان سەنەمىن», دەدى.
بىردە مىناداي وقيعا بولدى. كوپ قاباتتى ءۇيدىڭ تۇرعىندارىنان سول ماڭايداعى ءدامحانانىڭ شەكتەن تىس مازاسىزدىعى, ءتۇن جارىمنان تاڭعا دەيىن اۋەن وشىرىلمەيتىندىگى, اراق ءىشىپ العان ەركەكتەر مەن ايەلدەردىڭ داراقى داۋىستارى مازا بەرمەيتىندىگى ءجونىندە ارىز ءتۇستى. مەن ءوزىمنىڭ قىزمەتتىك مىندەتىمە ساي سول ارىز بويىنشا دامحاناعا بارىپ, تەكسەرۋ جۇرگىزدىم. سودان كوپ ۇزاماي باستىقتىڭ ورىنباسارى ءا.سەيدۋاليەۆ مەنى شاقىرىپ الىپ, «سەن سول دامحاناعا جولاماي-اق قويشى, باستىعى ۇرىسقاق ايەل» دەيدى. سوندا ارىز جازىلادى, مەن ونى تەكسەرمەۋىم كەرەك ەكەن. سەبەبى, باستىعى ۇرىسقاق بولعانى ءۇشىن. ۇرىسقاق ادامعا زاڭ جوق پا؟ الدە ونىڭ باسقاداي سەبەبى بار ما؟ البەتتە مۇنىڭ استارىندا مەن بىلەتىن سىر بار, بىراق ونى ءتيىستى جەردە دالەلدەپ بەرەتىن بولامىن.
پوليتسيا كاپيتانى مارحابات ۇسەنوۆانىڭ رەداكتسياعا جازعان ارىزىنان جانە وزىمەن كەزدەسكەن كەزدەگى اڭگىمەسىنەن كوپ نارسەنى اڭعارۋعا بولادى. بىراق قايسار قىزعا قارسى باسشىلىق تاراپىنان نارازىلىق نەمەسە قارسىلىق اشىقتان اشىق جاسالمايدى. ءبارى دە جاسىرىن تۇردە, جىمىن بىلدىرمەيتىن جىمىسقى ارەكەت. ەڭ باستىسى ءجۇيكەگە اسەر ەتۋ. ماسەلەن, مىنا ءبىر وقيعا دا وسىنداي قيتۇرقىلىقتىڭ بەلگىسى.
ءال-فارابي پوليتسيا بولىمىنە رايحان ەسىمدى ازاماتشا ارىزدانادى. ول ءوزىنىڭ شاعىمىندا اۋلاسىندا جاتقان تەمىر قۇبىرلاردى الدەكىمدەردىڭ ۇرلاپ كەتكەنىن كورسەتكەن. وسى ارىز بويىنشا مارحابات ۇسەنوۆا جەكە ءىس-شارالار جۇرگىزىپ, ۇرلىق جاساعان ءجاسوسپىرىمدى انىقتاپ, پوليتسيا بولىمىنە الىپ كەلەدى. وسى فاكتى بويىنشا پوليتسيا ءبولىمىنىڭ سول كەزدەگى باستىعى ب.قىدىرباەۆقا باياندايدى. باستىق بۇل ءىستى تەرگەۋ بولىمىنە جولداماي, انىقتاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعىنا قوڭىراۋ شالىپ, «ماتەريالدى قابىلداپ ال» دەپ نۇسقاۋ بەرەدى. انىقتاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى ماتەريالمەن تانىسىپ, «بۇل ءىس تەرگەۋ بولىمىنە وتكىزىلۋى كەرەك, سەبەبى كۇدىكتى كامەلەتكە تولماعان» دەپ كەرى قايتارادى. وسىلايشا ەكى ورتادا جۇرگەندە ۋاقىت ءوتىپ, تۇسكى ءۇزىلىس بولىپ, ءۇش ساعاتتان استام ۋاقىت وتەدى. ەڭ باستىسى, بۇل دا ەمەس, ءتۇرلى كەدەرگىلەردەن ءوتىپ, ماتەريالدى تەرگەۋ بولىمىنە م.ۇسەنوۆا تاپسىرادى. بىراق كەيىن ءمالىم بولعانىنداي, مارحاباتتىڭ اشقان بۇل ءىسى باسقا بىرەۋلەردىڭ اتىنا تىركەلگەن.
– مەن جوعارىدا ايتتىم عوي, – دەيدى مارحابات ءسوزىن جالعاستىرىپ, – كەيبىر باسشىلارىمىزدىڭ ايەلگە دەگەن, ايەل قىزمەتىنە دەگەن كوزقاراسى بۇرىنعى سارىندا دەپ. مەن بۇل قىزمەتكە كەزدەيسوق كەلگەن ادام ەمەسپىن. مەنىڭ ءاۋ باستاعى, بالا كەزىمدەگى ارمانىم ءتارتىپ ساقشىسى بولۋ ەدى. زاڭ فاكۋلتەتىن ءبىتىردىم. پوليتسياعا ۋچاسكەلىك ينسپەكتور بولىپ قىزمەتكە كىردىم. قاراعاندىداعى پوليتسيا مەكتەبىنىڭ كۋرسىنان ءوتتىم. سول جەردە وقىپ ءجۇرىپ ءبىلدىم, قازاقستان بويىنشا ۋچاسكەلىك ينسپەكتور بولىپ ىستەيتىن ەكى-اق ايەل زاتى بار ەكەنبىز. ءبىر قىز الماتىدا, ەكىنشىسى – مەن. كۋرستى بىتىرگەن سوڭ ماعان اعا ۋچاسكەلىك ينسپەكتور دەگەن اتاق بەردى. وسى جۇمىستا ىستەگەلى بەرى قىزمەتىمدە قاتەلىك جىبەرىپ نەمەسە سالعىرت-سالاقتىق جاساعان كەزىم بولعان ەمەس. قانشاما تەكسەرۋلەر بولدى, ونىڭ ىشىندە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ تەكسەرۋلەرى دە بولدى. وسى كەزگە دەيىن مەنىڭ جۇمىسىمنان كەمشىلىك تاپقان ەمەس. قۇدايعا شۇكىر, ءوزىمنىڭ ەڭبەگىمنىڭ ارقاسىندا العىس-حاتتار, ءتۇرلى ماراپاتتاۋلارعا يە بولىپ كەلەمىن...
مارحابات بىزبەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە وزىنە جاسالعان تاعى ءبىر قيتۇرقىلىق تۋرالى ايتىپ بەردى. مارحابات ۇسەنوۆاعا كاپيتان شەنىن بەرۋ تۋرالى بۇيرىق كۇزدە شىعادى. بىرەۋگە وتىرىك, بىرەۋگە شىن, سول شەندى ول 8 ايعا دەيىن الا الماعان. كادر بولىمىندەگىلەردىڭ سىلتاۋى ءارتۇرلى. بىردە تۇسكەن سۋرەتىنىڭ قاعازى جارامايدى دەپ قايتارسا, ەندى بىردە سۋرەتتەگى شاشىڭدى گەنەرال ۇناتپايدى دەپ تاعى قايتارعان. سان سىلتاۋ, ءتۇرلى جەلەۋ ايتىلعان. سەرگەلدەڭگە ءتۇسكەن ۇسەنوۆا شىدامى تاۋسىلعان سوڭ گەنەرالدىڭ وزىنە كىرۋگە ءماجبۇر بولادى. گەنەرال س.دوسىموۆ مارحاباتتى جىلى قابىلدايدى. ونىڭ ايتقانىنىڭ ءبارىن تىڭداپ بولعان سوڭ, ماسەلەگە قاتىستى قىزمەتكەرلەردى شاقىرىپ الىپ, ءوزىنىڭ اسىعىپ تۇرعانىنا قاراماستان, مارحاباتقا كاپيتان كۋالىگىن ءوز قولىمەن تابىستايدى. «قانداي ماسەلە, قانداي پروبلەماڭ بولسا دا وزىمە حابارلاس», دەپ شىعارىپ سالادى. «كەيىننەن قانشا كەدەرگىلەر, قانشا قيتۇرقىلىقتارعا تاپ بولسام دا گەنەرالعا بارىپ ايتۋعا ىڭعايسىزداندىم, ءوز بەتىمشە كۇرەسۋگە تىرىستىم», دەيدى كاپيتان قىز قامىعىپ.
... جالپى, پوليتسيا قىزمەتكەرى (ول مەيلى ەر ادام بولسىن, قىز بالا بولسىن) ارىز ايتۋعا, شاعىم جازۋعا شورقاقتاۋ كەلەدى. ول ونىڭ بىلىمسىزدىگىنەن نەمەسە قابىلەتسىزدىگىنەن ەمەس, بۇل مىنەزدىڭ قىزمەتكە قاتىستى جاعدايى بولسا كەرەك. سوندا كاپيتان قىز مارحابات ۇسەنوۆانىڭ رەداكتسياعا ارىز جازۋىنا نە سەبەپ بولىپ وتىر؟ اشۋلانعانىنان با الدە اشىنعانىنان با؟ اشۋلانسا, نەگە اشۋلاندى؟ اشىنسا, نەدەن اشىندى؟ وسى ماقالادا كوتەرىلگەن ماسەلەگە قاتىستى ءتيىستى ورىندار قىزمەتتىك تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, ناتيجەسىن رەداكتسياعا حابارلاسا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى. قىنجىلىپ جۇرگەن كاپيتان قىزدىڭ بۇدان باسقا دا ايتارى از ەمەس...
شارافاددين ءامىر.