تريۋك – قاتەلىكتى كەشىرمەيتىن ەرەكشە قاۋىپتى ونەر. قازاق تسيركىنىڭ ءارتىستەرى قىرىق جىل بۇرىن كەزىندە الەمنىڭ ەشبىر تسيركى قايتالاي الماعان «قوس اتتىڭ استىنان ءوتۋ» دەيتىن رەكوردتىق تريۋكتى جاساعانىن قازىر كورەرمەندەردىڭ كوبى ۇمىتىپ تا قالعانى ءسوزسىز.
سول فوتونىڭ قاسىنا بارىپ, ءبىرازعا دەيىن تولقىپ تۇرىپ قالدىم. مانەجدە جۇيتكىگەن قوس ءجۇيرىكتىڭ استىنان كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن ساۋىرىنان سۋىرىلىپ شىعىپ كەلە جاتقان قازاق جىگىتى كىم ەدى؟ اتتىڭ قۇلاعىندا ويناپ كەلە جاتقان شاباندوز كىم؟
بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن بىلسە, 1976-1987 جىلدارى مادەنيەت مينيسترى بولعان جەكسەمبەك ەركىمبەكوۆ اعامىز بىلەتىن شىعار دەپ, ول كىسىنى سۋرەتتىڭ جانىنا الىپ كەلدىم.
– جەكسەمبەك اعا, مىنا جىگىتتەردى ءبىلۋشى مە ەدىڭىز؟ بۇلار قازىر قايدا؟ ەسىمدەرى كىم؟
– اناۋ اتتىڭ ۇستىندەگى جىگىت مەن. اتتىڭ ساۋىرىنان شىعىپ كەلە جاتقان ورىنباسار قۇرمانباەۆ, –دەدى سۋرەتكە مۇڭدانا قاراپ تۇرعان ەگدە ازامات.
كەپكا كيگەن, بۋرىل مۇرتتى, ەگدە تارتقان قازاققا جەكسەمبەك اعا ەكەۋمىز دە جالت بۇرىلدىق.
اياق استىنان ءوزى تابىلعان ادام – ومارحان جاماناقوۆ بولىپ شىقتى. ال اتتىڭ استىنان سۋىرىلىپ شىعىپ كەلە جاتقان شاباندوز ورىنباسار قۇرمانباەۆ ەكەن.
– سوناۋ 1968 جىلى تسيرك ستۋدياسىنا تۇسكەن ءبىزدى ساراتوۆ تسيركىنە ەكى جىلعا وقۋعا جىبەردى. سول جەردە قازاق جىگىتتەرىن اتتارمەن جاسالىناتىن ءنومىرلەرگە باۋلىدى. «دجيگيتوۆكا», «تابۋنچيكي-دجيگيتى» دەيتىن تريۋكتەرگە ماشىقتاندىق. كەيىن كەلە-كەلە ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ەكى اتتىڭ استىنان ءوتۋدى ۇيرەندىك. قوس اتتى مۇلتىكسىز قاتار, اياقتارىن بىردەي الدىرۋ وڭايلىقپەن كەلگەن جوق. بۇل شاماسى 1974-1975 جىلدار. بۇل نومىرمەن كەڭەس وداعىنىڭ ءبىراز رەسپۋبليكالارىن گاسترولمەن ارالادىق. قوس اتتىڭ اتىنان ءوتۋ تريۋگىن جاساۋ ءوزىمىزدىڭ يدەيامىز بولسا دا, بىزگە قادىرحان ءبورىبەكوۆ جەتەكشىلىك جاسادى, – دەيدى ومارحان اعا.
– بۇل تريۋكتى ەشبىر ەلدىڭ تسيركىنەن قايتىپ كەزدەستىرمەدىم. ويلارىنا دا كەلمەگەن شىعار دەپ ويلايمىن. وسى ءنومىر گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابىنا ەنۋى كەرەك ەدى. بىراق كەڭەس وداعى كەزىندە ءبىزدى شەت ەلگە شىعارعان جوق. سوندىقتان, رەكوردتار كىتابىنا ەنبەي قالا بەردىك, – دەيدى بايىرعى شاباندوز.
بۇل نومىرمەن ومارحان جاماناقوۆ پەن ورىنباسار قۇرمانباەۆ 90-جىلدارعا دەيىن ونەر كورسەتكەن. سودان كەيىن كەڭەس وداعى ىدىراپ, ءبىراز ۋاقىت ونەر جەتىم قالادى. ال قازاق تسيركىنىڭ مىقتى مايتالماندارى شەت ەلدەرگە كەتۋگە ءماجبۇر بولعان.
الەمنىڭ تالاي ەلىندە ونەر كورسەتكەن ومارحان اعامىز 2008 جىلى ەلگە ورالىپتى. ال ورىنباسار قۇرمانباەۆ ءالى دە وتباسىمەن اقش-تا تۇرادى.
– امەريكاعا 1992 جىلى كەتتىم. كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ تسيركتەرىمەن كەلىسىمشارتقا وتىرىپ, بۇكىل ەۋروپانى ارالادىق. كۇش-قۋاتىمىز بار كەزدە ونەر كورسەتتىم. كەيىن جاستاردى شاباندوز بولۋعا باۋلىدىم. قازىر زەينەتتەمىن. وسى ونەردىڭ جولىندا كوپ زاقىم الدىق. ەندى دەنساۋلىقتى كۇيتتەپ وتىرعان جاي بار, – دەپ اڭگىمەسىن اياقتادى ءبىر كەزدەرى اتتىڭ قۇلاعىندا ويناعان قازاق.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى