• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءبىلىم 21 ءساۋىر, 2017

ءبىلىمدى ۇلت قانا تابىسقا جەتەدى

221 رەت
كورسەتىلدى

ۇرپاق تاربيەسىنە ارالاسىپ, قوعامدىق ءىس-شارالاردىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەندىكتەن بە, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى تۋرالى ايتىلعان كەلەلى ويلار, بىرەگەي باستامالار بولسا, بىردەن ەلەڭ ەتەمىز. بۇل رەتتە جانە ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى مەن سايا­سي بەدەلى ءوز الدىنا, اڭگىمە رۋحاني قۇندىلىقتارىمىز تۋرالى بولسا, بەيجاي قالۋ تىپتەن مۇمكىن ەمەس. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستاندا» «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» دەگەن تاقىرىپپەن جاريالانعان ماقالاسى دا ەرەكشە اسەرگە بولەدى.

«مەن ەلىمىز مىقتى, ءارى جاۋاپ­كەرشىلىگى جوعارى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋى ءۇشىن بولاشاققا قالاي قادام باساتىنىمىز ءجا­نە بۇقارا­لىق سانانى قالاي ءوز­گەر­تەتىنىمىز تۋرا­لى كوزقاراس­تارىمدى ورتاعا سالۋ­دى ءجون كوردىم», – دەپ باستالعان ەلباسىنىڭ ءسوزى تۇتاستاي ەلىمىز­دىڭ عانا ەمەس, ۇرپاقتارى­نىڭ ەرتەڭى ءۇشىن الاڭدايتىن كەز كەل­گەن وتانداسىمىزدى ەلەڭ ەت­كىز­بەي قويماسى انىق. وقىپ شىقتىق, شىنىندا دا, تا­لا­يى­مىزعا وي سالاتىن كوزقاراستار ايتىلعان ەكەن. اسىرەسە, ەل­باسى­نىڭ ەل دامۋىن, جاڭعىرۋ اتاۋ­لى­نى ۇلتتىق سانامەن, ۇلت­تىق ءمۇد­دە­لەرمەن تىعىز باي­لانىستىرۋ قاجەتتىگىن ايتقانى قاتتى ۇنادى. «جاڭعىرۋ اتاۋلى بۇرىنعىداي تاريحي تاجىريبە مەن ۇلتتىق ءداس­تۇرلەرگە شەكەدەن قاراماۋعا ءتيىس. كەرىسىنشە, زاما­نا سىنىنان سۇرىنبەي وتكەن وزىق داستۇرلەردى تابىس­تى جاڭ­­عىرۋدىڭ ماڭىزدى العى­شارت­تارىنا اينالدىرا ءبىلۋ قاجەت. ەگەر جاڭعىرۋ ەلدىڭ ۇلت­تىق-رۋحاني تامىرىنان ءنار الا الماسا, ول اداسۋعا باستايدى. مەن حالقىمنىڭ تاعىلىمى مول تاريحى مەن  ىقىلىم زاماننان ارقاۋى ۇزىلمەگەن ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن الداعى وركەندەۋدىڭ بەرىك ءدىڭى ەتە وتىرىپ, ءاربىر قادامىن نىق باسۋىن, بولاشاققا سەنىم­مەن بەت الۋىن قالايمىن», دەيدى پرەزيدەنت. ناعىز ۇلت كەلە­شەگىن ويلاعان تۇلعانىڭ ءسوزى.

ءبىز, ەلباسى تاۋىپ ايتقانداي, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى ساقتاي وتىرىپ, العا ۇمتىلۋىمىز كەرەك. «ءداستۇردىڭ وزىعى بار, توزىعى بار» دەگەن ءسوز بار حالقىمىزدا. كەز كەلگەن ۇلتتىڭ سالت-سانا, ادەت-عۇرپىندا ساقتاپ, ودان ءارى دامى­­تاتىن ادەمى تۇستار, زامان­نىڭ اعىمىنا قاراي ەسكىرىپ, ەن­دىگىدە پايداسىنان زيانى كوپ بولا­تىن كەرتارتپا تۇس­تار بار. ياع­ني, جاقسىسىن الىپ, جاما­نى­­نان ارىلعانىمىز ابزال. جاڭ­عىرۋ ۇعىمىنىڭ ءوزى مەيلىن­­شە كونەرگەن, جاھاندىق الەممەن قابىسپايتىن كەيبىر داعدىلار مەن ادەتتەردەن ارىلۋ دەگەندى بىلدىرەدى.

ەلباسى قاي سوزىندە دە ءبىلىم ءما­سە­لەسىن اۋزىنان تاستامايدى. بۇل ول كىسىنىڭ كەلەشەكتىڭ قا­مىن, ەلىمىزدىڭ الەمدەگى ابى­رويىن ويلاعانىنان ەكەنى داۋ­سىز. «ءبىلىمنىڭ سالتاناتى جال­پىعا ورتاق بولۋعا ءتيىس. ونىڭ ايقىن دا, بۇلتارتپاس سەبەپ­تەرى بار. تەحنولوگيالىق رەۆول­يۋ­تسيا­نىڭ بەتالىسىنا قاراساق, تاياۋ ون­جىل­دىق ۋاقىتتا قازىر­گى كاسىپ­تەردىڭ جارتىسى جويى­لىپ كەتە­دى. ەكونوميكانىڭ كاسىپ­تىك سي­پا­تى بۇرىن-سوڭدى ەش­بىر ءداۋىر­دە مۇنشاما جەدەل وزگەر­مەگەن. ءبىز بۇگىنگى جاڭا اتاۋلى ەر­تەڭ-اق ەسكىگە اينالاتىن, ءجۇرىسى جىلدام داۋىرگە اياق باس­تىق. بۇل جاعدايدا كاسىبىن نە­عۇر­لىم قينالماي, جەڭىل ءوز­گەرتۋگە قابى­لەتتى, اسا ءبىلىمدار ادام­دار عانا تابىسقا جەتەدى», دەيدى ەلب­ا­سى. اسىرەسە, ءبىلىم بەرۋ سالا­سىن­داعى ماماندار مەن ءوس­كە­­لەڭ ۇرپاق, مىنە, وسى ماسە­لەنى جاق­سى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. قازىر­گىدەي زاماندا بارىنەن دە ءبىلىمدى جوعا­رى قوياتىن ۇلت قانا تابىسقا جەتەدى.

ەلباسى ماقالاسىنداعى سانا­نىڭ اشىقتىعى, لاتىن الىپبيىنە كوشۋ جايلى ماسەلەلەر مەن «جا­ڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوبا­سى, «تۋعان جەر» باعدارلا­ماسى تۋ­رالى ۇسىنىستار دا كوپتىڭ كو­كە­يىندە جۇرگەن جايتتار ەدى.

«ەكى ءداۋىر تۇيىسكەن ءولارا شاقتا قازاقستانعا تۇبەگەيلى جاڭ­­عىرۋ جانە جاڭا يدەيالار ار­قى­لى بولاشاعىن باياندى ەتە ءتۇسۋ­دىڭ تەڭدەسسىز تاريحي مۇمكىن­دىگى بەرىلىپ وتىر. جاڭا جاعدايدا جاڭ­عىرۋعا دەگەن ىشكى ۇمتىلىس – ءبىزدىڭ دامۋىمىزدىڭ ەڭ باستى قاعيداسى. ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وزگەرە ءبىلۋ كەرەك», دەپ تۇيگەن ەكەن ءسوزىن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. وتە قۇپ­تار­لىق, ابىز ادامنىڭ دۋالى اۋزى­نان شىققان اڭگىمە.

بەكزات التىنبەكوۆ,

جەزقازعان قالالىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتى

جەزقازعان

سوڭعى جاڭالىقتار