2017 جىلعى 9 ساۋىردە ءۇندىستاننىڭ 9 شتاتىندا پارلامەنت سايلاۋىن وتكىزۋ جوسپارلانعان ەدى. الايدا, بۇل كۇنى دجاممۋ مەن كاشمير شتاتىندا جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر بولدى. داۋىس بەرۋدەن باس تارتىپ, ۇكىمەتكە بويكوت جاريالاعان نارازى توپتار وننان استام سايلاۋ ۋچاسكەسىن قيراتىپ, ەكەۋىن ورتەپ جىبەردى. تارتىپسىزدىك سالدارىنان سەگىز ادام قازا تاپتى. ونداعان ادام ءتۇرلى جاراقاتپەن اۋرۋحاناعا ءتۇستى, جۇزدەگەنى قاماۋعا الىندى.
وسىلايشا, شتاتتا سايلاۋ وتپەي قالدى. اشىلعان مىڭ جارىم ۋچاسكەگە داۋىس بەرۋشىلەردىڭ 7 پايىزى عانا كەلدى.
دجاممۋ مەن كاشمير – ۇندىستانداعى حالىقتىڭ باسىم بولىگى مۇسىلمانداردى قۇرايتىن جالعىز شتات. مۇنداعى احۋال بىرنەشە اي بويى شيەلەنىسىپ تۇر. بىلتىر 8 شىلدەدە ەلدىڭ قاۋىپسىزدىك كۇشتەرى «حيزب ۋل-مۋدجاحيدين» سەپاراتيستىك توبى جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى بۋرحان مۋزاففار ءۆانيدى ولتىرگەن بولاتىن. وڭىردەگى جاپپاي نارازىلىق اكتسيالارى سول كەزدەن باستالدى. سونداي-اق بۇل جەردە قۇقىق قورعاۋشىلار مەن سەپاراتيستىك توپتار اراسىندا قاقتىعىستار ءجيى بولادى.
بريتانيانىڭ بوداندىعىندا بولعان ءۇندىستان 1947 جىلى ەكى بولىككە ءبولىندى. باسىم كوپشىلىگى مۇسىلمانداردان تۇراتىن وڭىرلەر بولەك ەل – پاكىستان بولىپ قۇرىلدى. مۇسىلمانداردىڭ پاكىستانعا, ال ۇندىلەر مەن سيكحتەردىڭ ۇندىستانعا جاپپاي كوشۋى كەزىندە قاقتىعىستار جيىلەدى. شەكارا ءبولىسۋ قيىنعا سوقتى. جۇزدەگەن مىڭ ادام قازا بولدى, 12 ميلليوننان استامى باسپاناسىز قالدى. مۇسىلمانداردىڭ باسىم بولىگى پاكىستانعا قونىس اۋدارعانىمەن, ءبىر بولىگى تۋعان جەرلەرىندە قالۋدى ءجون كوردى.
سوڭعى جىلدارعا دەيىن ءۇندىستان بيلىگىنىڭ مۇسىلماندارمەن قارىم-قاتىناسى جاقسى بولاتىن. بۇدان بۇرىن, كوپ ۋاقىت بيلىك باسىندا بولعان ءۇندىستان ۇلتتىق كونگرەسى پارتياسى مۇسىلمان وڭىرىمەن ورتاق كەلىسىم تاۋىپ كەلگەن. ولار زايىرلىلىق يدەولوگياسى مەن دىنگە بولىنبەيتىن جالپىۇندىستاندىق بىرەگەيلىك قاعيداسىنا سۇيەندى. ۇۇك ۇكىمەتى مۇسىلمانداردىڭ دا ۇندىلەر, حريستاندار مەن بۋدديستەر سەكىلدى رەسپۋبليكا ازاماتتارى ەكەندىگىن كورسەتۋ ءۇشىن بارىنشا تىرىستى. يسلام ءدىنى وكىلدەرى ءۇش رەت ءۇندىستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. مۇسىلماندار مينيستر لاۋازىمدارىنا دا ءجيى تاعايىندالىپ وتىردى.
الايدا, جەرگىلىكتى ۇندىلەر مۇسىلماندارعا قارسى ءجيى ب ۇلىك شىعاراتىن. ولاردىڭ ەڭ ءىرىسى ءۇندىستاننىڭ باتىسىنداعى گۋدجارات شتاتىندا 2002 جىلى بولدى. ءۇندى ۇلتشىلدارى مۇسىلماندارعا ءدىن قىزمەتشىلەرى وتىرعان پويىزدى ورتەدى دەگەن ايىپ تاعىپ, ولاردى جاپپاي سوققىعا جىقتى. قاقتىعىس سالدارىنان 2 مىڭعا جۋىق ادام قازا تاپتى.
2011 جىلعى حالىق ساناعىنان كەيىن ءۇندىستان ۇكىمەتى ونىڭ ناتيجەسىن كەشىكتىرىپ جاريالادى. سول كەزدە «بيلىك مالىمەتتەردى ادەيى جاسىرۋدا, سەبەبى مۇسىلماندار ءۇندىستان حالقىنىڭ بەستەن ءبىر بولىگىن قۇراپ وتىر, تاياۋ ۋاقىتتا باسىپ الادى» دەگەن قاۋەسەت تارادى. بۇدان كەيىن مۇسىلماندارعا قارسى پىكىر بىلدىرۋشىلەر كوپتەگەن شتاتتاردا بوي كوتەرە باستادى.
2014 جىلعى سايلاۋدا ءۇندىستان حالىقتىق پارتياسى بيلىك باسىنا كەلدى. وعان ەلدە قالىپتاسقان مۇسىلماندارعا قارسى احۋال ءوز اسەرىن تيگىزدى. پارتيانىڭ ليدەرى نارەندرا مودي سايلاۋالدى ناۋقاندا ۇلتشىلدىق سارىنداعى ۇرانداردى بەلسەندى پايدالاندى.
بۇگىندە مۇسىلماندار ءۇشىن الاڭداۋشىلىق تۋدىراتىن ماسەلەلەر جەتكىلىكتى. قازىرگى بيلىك كەزىندە وزدەرىن ەمىن-ەركىن سەزىنەتىن ءۇندى راديكالدارى جوعارى مىنبەلەردەن ءجيى مۇسىلمانداردى قارالايدى. وسىلايشا, ۇندىلەردىڭ وڭشىل راديكالدى «شيۆ سەنا» ۇلتتىق پارتياسىنىڭ يدەولوگى, پارلامەنت مۇشەسى ساندجاي راۋت مۇسىلمانداردى داۋىس بەرۋ قۇقىعىنان ايىرۋدى ۇسىندى.
مۇنداي سيپاتتاعى ۇسىنىستار كوپ ايتىلعانىمەن, ءىس جۇزىندە ۇندىستانداعى جاعداي تۇراقتى دەۋگە بولادى. نارەندرا ءموديدىڭ بيلىكتە وتىرعان ءۇش جىلى ىشىندە بىردە-ءبىر ءىرى ب ۇلىك تىركەلگەن جوق. سوڭعى ساۋالنامالار ناتيجەسى ۇندىستانداعى مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ ەكىگە بولىنگەنىن كورسەتەدى. ءبىر بولىگى نارەندرا مودي مەن ونىڭ ۇكىمەتىنە قارسى بولىپ, ءۇندىستان ۇلتتىق كونگرەسىنىڭ بيلىككە ورالۋىن قالاسا, ەكىنشى بولىگى ونى بەلسەندى تۇردە قولداپ جاتىر. ولار قازىرگى پرەمەر-مينيستر ءۇندىستاننىڭ بارلىق تۇرعىندارىنا بىردەي جاعداي جاساپ, ەلدىڭ گۇلدەنۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەدى.
دايىنداعان ايدار ورىسباەۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».